Η Κέφαλος και η Κως που πληγώνονται και πληγώνουν

Όπου κι’αν ταξιδέψω η Κως και ειδικά η Κέφαλος,

όλη η Ελλάδα με πληγώνει.*

«Μέτρια κι όλα μέτρια και μέτρια παντού
Κ’ οι αγάπες μου κ’ οι πόθοι μου, κι’ ότι η καρδιά μου ανειώνει
Κ’η φαντασία της ψυχής και το είδωλο του νου
Και ο έρωτας της ομορφιάς και του παντοτεινού,
με σφίγγουν όλα μέτρια, το μέτριο με παγώνει.».**

* (απόφθεγμα του Γιώργου Σεφέρη παραφρασμένο)

** Με τον τρόπο του Γ.Σ.

(Γιώργος Σεφέρης)

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

Το ποίημα του Γιώργου Σεφέρη, «Με τον τρόπο του Γ.Σ.» αναπτύσσεται με τη μορφή περιδιάβασης σε τουριστικούς και αρχαιολογικούς τόπους της μεσοπολεμικής Ελλάδας αναζητώντας την «ανακούφιση» της ψυχής από τα βάρη της ζωής, μέσα από τη φαντασία και την ομορφιά, συνθέτοντας την εικόνα του «παντοτεινού» που αναζητά η ψυχή και ο νους και εστιάζεται στα αισθήματα αλλοτρίωσης, απραξίας και στασιμότητας, που αποδίδουν τη σχέση των ανθρώπων με τον τόπο, το παρελθόν, τους γύρω τους αλλά και τον εαυτό τους. Επιπλέον εκφράζει τον πόθο του ξενιτεμένου να γυρίσει στον τόπο του και όταν γυρνάει αισθάνεται απογοήτευση, πληγώνεται και θέλει να φύγει.

Ασχήμια, αυθαιρεσία, ανομία, εγκατάλειψη, αδιαφορία, συμβιβασμός, άπνοια και μια „πολιτική“ αντιπαράθεση αγοραίου επιπέδου με εκατέρωθεν λιβέλους και δίκες και από την άλλη η κοινωνία των πολιτών (υπάρχει άραγε;) επιδεικνύειμοιρολατρική αποδοχή της μιζέριας, με γκρίνια, βρισιές, οργή χωρίς να απολήγει ωστόσο σε σκοποπροσανατολισμένη κριτική που να κατονομάζει πολιτικές, πρόσωπα, αντιλήψεις, πρακτικές και συμπεριφορές, χωρίςπροτάσεις και δράση που να αφορούν συνολικά το νησί, να υπερβαίνουν το παρόν, το καθημερινό και να οραματίζονται το μέλλον.

Α. Η παρούσα κατάσταση στην Κέφαλο

Δρόμοι

Ο δρόμος από την Ώνια μέχρι το κτήριο της πρώην αστυνομίας (αλήθεια γιατί πρέπει το μοναδικό κτήριο στην Κέφαλο με αρχιτεκτονική και ιστορική σημασία να είναι εγκαταλελειμμένο και να καταρρέει;) και ενώ ειδικά το καλοκαίρι πηγαινοέρχονται τουρίστες πεζοί για να επισκεφτούν εστιατόρια και άλλα καταστήματα, δεν έχει πεζοδρόμια, ούτε επαρκή φωτισμόκαι τα τροχοφόρα αναπτύσσουν ταχύτητες που ξεπερνούν τα 100 χιλ.

Ας μην αναφερθούμε στην ασχήμια, το κιτς και την αυθαιρεσία δεξιά και αριστερά του δρόμου.

Ο δρόμος προς το Καμάρι και την παραλία του Καμαρίου κάθε χρόνο σε διάφορα σημεία υποχωρεί το τοιχίο και το οδόστρωμα, λόγω ανύπαρκτης θεμελίωσης του τοιχίου και της υπερβολικής κυκλοφορίας τεράστιων φορτηγών που ξεφορτώνουν καράβια με οικοδομικά υλικά όλο το καλοκαίρι και όχι μόνο.

Πάνω από τρείς μήνες το περασμένο καλοκαίρι σχεδόν στη μέση του δρόμου μπροστά από μια λακκούβα σε προϋπαντούσε και σε προειδοποιούσε μια ταμπέλλα του Δήμου ότι: Εκτελούνται έργα!!! Χωρίς υπερβολή η λακκούβα θα γέμιζε με πέντε φτυαριές τσιμέντο ή άσφαλτο.

Και ήρθε τις προάλλες αυτό που μάλλον καθυστέρησε, αφού εδώ και χρόνια προειδοποιούσε!

Κατέρρευσε λοιπόν στην πρώτη φάση μεγάλο μέρος του τοιχίου σε μήκος γύρω στα 650 μέτρα και σε δεύτερη φάση μόλις πριν λίγες μέρες ολκληρώθηκε η κατστροφή. Μαζί του πήρε και το γελοίο «πεζοδρόμιο» του ενός μέτρου όπου δεν μπορούσε να κινηθεί παιδικό ή αναπηρικό καροτσάκι, αλλά ούτε δυο άτομα, ένα ζευγάρι, να πάνε ο ένας πλάι στον άλλο. Τα σιδερένια κάγκελα, ναι σιδερένια κάγκελα πάνω στη θάλασσα, να έχουν σαπιθεί από τη σκουριά και να πασαλείβονται κάθε χρόνο με μπογιά. Οι τσιμεντένιες σκάλες που είχαν κατασκευαστεί σε ορισμένα σημεία για πρόσβαση προς τη θάλασσα έχουν γίνει σμπαράλια και είναι επικίνδυνες, αντί να επιδιορθωθούν τις έκλεισαν πέρυσι με πλαστική ασπροκόκκινη ταινία!!!

Παράδειγμα παράνοιας και ντροπής, ασχήμια-κιτς και ανομία: Λιμάνι-Παραλία Κεφάλου

Το λιμάνι, στον ποιο όμορφο κόλπο της Κω και όχι μόνο, αντί μιας ανάπλασης σε μια όμορφη αξιοπρεπή πλατεία, θυμίζει περισσότερο χωματερή παρά λιμάνι: Σκουπίδια, εγκαταλειμμένα για δεκαετίες σπασμένα και μη καΐκια, τεράστια ξύλα και σίδερα, καρνάγια πάνω σε αρχαιολογικούς χώρους και επισκευέςπου μολύνουν την αμμουδιά και το περιβάλλον (αλήθεια τι κάνει η ευαίσθητη κατά τα άλλα Αρχαιολογία; Το Λιμενικό Ταμείο;), ψαράδικα, κότερα και εμπορικά πλοία που ξεφορτώνουν όλο το καλοκαίρι τσιμέντα, άμμο και χαλίκι με δεκάδες τεράστια φορτηγά αυτοκίνητα να κάνουν αμέτρητα δρομολόγια διασχίζοντας όλο τον κόλπο Καμαρίου προκαλώντας θόρυβο και σκόνη, τη στιγμή που τουρίστες κολυμπούν, λιάζονται στις ξαπλώστρες, κάθονται στα εστιατόρια ή στις καφετέριες! Όλα αυτά γεμίζουν τόνους νερού και παίρνουν ρεύμα χωρίς να πληρώνουν, αφού δεν υπάρχει (λέει) κάποιος να εισπράττει!

Η Κοινότητα μαζεύει κάθε χρόνο με φορτωτή τις πέτρες από την αμμουδιά και τις εναποθέτει στο εναπομείναν τμήμα της παραλίας πίσω από το μόλο του λιμανιού εκεί που κάνουν μπάνιο οι «ιθαγενείς» Κεφαλιανοί και Κεφαλιανές με τα παιδιά και τα εγγόνια τους.

Η κατάσταση θυμίζει τον „Εφιάλτη της Περσεφόνης“ του Νίκου Γκάτσου σε παράφραση:

Εκεί που φύτρωνε φλισκούνι κι άγρια μέντα

κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο

τώρα τσιμέντα ξεφορτώνουν

και οι χωριάτες και οι τουρίστες πετούν σκουπίδια, πλαστικά κι αποτσίγαρα

Εκεί που η θάλασσα ήταν ευλογία

Κι ήταν ευχή του κάμπου τα βελάσματα

Τώρα καμιόνια κουβαλάν στα ναυπηγεία

άδεια κορμιά σιδερικά παλιά κι ελάσματα

Μήπως είναι ευκαιρία να συνειδητοποιήσουν ο Δήμος και οι Κφαλιανοί ότι στο καμάρι χρειάζονται γενναίες παρεμβάσεις, που σημαίνει: Επιτέλους να τελειώσι και να εφαρμοστεί το πολαιοδομικό σχέδιο, να κατεδαφιστούν οι διπλές και τριπλές πέργολες ή τουλάχιστον να μικρήνουν έτσι που να μπορούν να γίνουν πεζοδρόμια και πάρκινγκ προς όφελος τελικά των ιδίων των ιδιοκτητών και επιχηρηματιών. Εξάλλου είναι γνωστό πως τους δόθηκε η δηνατότητα να κτήσουν λόγω «σεισμόπληκτων» και μερικοί όχι έκτησαν μεγάλες οικοδομές, αλλά δεν γκρέμμισαν, ως όφειλαν τις τάχα σεισμοπληκτες οικοδομές. Ξέρω ότι ακούγεται δυσάρεστο, αλλά πιστεύω ότι είναι ώριμες οι συνθήκες μέσα από υπεύθυνη ενημέρωση εκ μέρους του Δήμου με τους ενδιαφερόμενους να πραγγματοποιηθεί κάτι τέτοιο. Επίσης ο Δήμος μπορεί να προκαλέσει ιδιοκτήτες που έχουν πάνω στο δρόμο του Καμαριού οικοδομές εγκαταλελημένες, ετοιμόροπες ή που έχουν σχεδόν έχουν καταρρεύσει με μπάζα σκουπίδια κλπ., μια τριτοκοσμική εικόνα που προσβάλλει όλη την αισθητική του μοναδικού σε ομορφιά κόλπου, να τις καθαρίσουν.

Αρχαιολογία

Η Κέφαλος, από τους αρχαιότερους οικισμούς της Κω (από την Νεολιθική εποχήτο 4000 π.χ., ήτοι πάνω 6000 χρόνων) και πρωτεύουσα της Κω μέχρι το 366 π.χ. βρίθει αρχαιολογικών μνημείων και ευρημάτων.

Ποια είναι η κατάσταση αυτών των μνημείων στην Κέφαλο;

Στο Καμάρι, στα Παλάτια, στον Άγιο Στέφανο εγκατάλειψη, θλίψη και ντροπή.

Στο Καμάρι αρχαιολογικός χώρος γεμάτος σκουπίδια, σίδερα τεράστια ξύλα, λαμαρίνες, πίσσες, πετρέλαια, λάδια και κάθε λογής σκουπίδια.

Στον Άγιο Στέφανο τα ψηφιδωτά, όσα απόμειναν, είναι φανερά και σκόρπια. Εκατοντάδες τουρίστες γυροφέρνουν μέσα στο μνημείο και συλλέγουν ψηφιδωτά για ενθύμιο!!!

Αλήθεια τον δρόμο που οδηγούσε στον Άγιο Στέφανο ένα φαρδύ καλντερίμι με μεγάλες πελεκημένες πέτρες που άρχιζε από τον κεντρικό επαρχιακό δρόμο στην Ώνια προς τη θάλασσα και τραβώντας ανατολικά κατέληγε στον Άγιο Στέφανο περνώντας μέσα από αμμόλοφους με ασκέθρους, σκήνους και κρίνα της θάλασσας, ποιος τον παραχώρησε στον πρώτο αγοραστή των κτημάτων όπου σήμερα βρίσκεται το IKos; Η Αρχαιολογία δεν είχε λόγο; Ποιος ευθύνεται για την εξ’επαφής περικύκλωση του σημαντικού μνημείου από κτίσματα, ομπρέλες και πλωτά;

Παλάτια

Η παλιά Παναγία η Παλατιανή, ως εκδίκηση της Ορθοδοξίας ενάντια στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, κτίστηκε από πέτρες αρχαίων μνημείων και κυρίως από το Αμφιθέατρο στα Παλάτια. Το ίδιο το Θεατράκι περιβάλλεται από κοτέτσια από λαμαρίνες, παλέτες, παλιά κρεβάτια, ψυγεία, στρώματα και ό,τι άλλο μπορεί να φανταστεί κανείς. Το κάγκελοτης εισόδου γέρνει κατεστραμμένο και ορθάνοιχτο εδώ και πάνω από 40 χρόνια. Ούτε μια ταμπέλα απέξω που να γράφει τι είναι εκεί μέσα. Οι πέτρες από τις κερκίδες κάθε χρόνο λιγοστεύουν, η σκηνή βρίσκεται κυριολεκτικά στο χείλος του γκρεμού και από κάτω χάσκει μια χαράδρα πάνω από είκοσι μέτρα βάθος που κάθε χρόνο βαθαίνει. Στην πλατεία του θεάτρου κομμένοι τεράστιοι κορμοί πεύκων και στη μέση ένας κύκλος από πέτρες και μέσα κάρβουνα και στάχτες (να έκαναν κάποιοι μπάρμπεκιου;)

Περιβάλλον

Σκουπίδια, χωματερές

Σε κάθε πλαγιά και μια χωματερή, παντού σκουπίδια. Ενώ οι περισσότεροι κάτοικοι κάνουν με συνέπεια διαχωρισμό των απορριμμάτων, υπάρχουν μαρτυρίες ότι τελικά όταν έρθει το απορριμματοφόρο τα ανακατεύει όλα.

Πολεοδομική παραφροσύνη

Λόφοι, βουνοκορφές, πολεοδομικό σχέδιο κάμπου-παραλίας

Η Φόνισσα βιάστηκε με κτίσματα ξενοδοχείων και άλλα κτήρια απαίσιας αρχιτεκτονικής. Και ολόκληρη η λοφοσειρά ανατολικά αλλά και δυτικά της Φόνισσας όπως και η Καμήλα έχουν κτίσματαπου εξέχουν της κορυφογραμμής κατά παράβαση του νόμου.

Ο δε Μουσώνος, είτε φέρει το όνομα του από τους μουσώνες, είτε από τις μούσες και ενώ υπέχει μια σχεδόν μεταφυσική υπόσταση για τον Κεφαλιανό, έχει βιαστεί και κατακρεουργηθεί με έναν απεχθή τρόπο χωρίς σεβασμό στο περιβάλλον. Η κορυφή του ισοπεδώθηκε μετακυλίοντας χιλιάδες τόνους χώμα και μπάζα απλά στην κατηφόρα παραχώνοντας χωράφια, οικόπεδα και σπίτια αλλοιώνοντας την ομορφιά του μοναδικού λόφου.

Δεν αποκλείεται σε λίγα χρόνια να δούμε την κορηφή του Ζηνιού να ισοπεδώνεται. Η μανία με την ισοπέδοση βουνοκορφών έχει και μια ψυχαναλυτική διάσταση. Είναι το κόμπλεξ του λεγόμενου «αυτοδημιούργητου» που έφτασε «ψηλά», αλλά αισθάνεται την ανάγκη να πάει πιο ψηλά από τις κορηφές.

Πολεοδομικό: Μετο ανέκδοτο γιαένα πολεοδομικό σχέδιο κάμπου-παραλίαςέχουν μεγαλώσει γενιές και γενιές Κεφαλιανών μέχρι και 85 χρονών σήμερα. Προκαλώντας μια άναρχη, τριτοκοσμικού τύπου δόμηση, χωρίς δρόμους, πεζοδρόμια, πλατείες και άλλους κοινόχρηστους χώρους.

Νερό-Ρεύμα

Τα τελευταία χρόνια είναι σύνηθες φαινόμενο να διακόπτονται σχεδόν καθημερινά για κάποιες ώρες τόσο το νερό όσο και το ρεύμα. Πριν τέσσερα χρόνια και για περίπου ένα μήνα η Κέφαλος θύμιζε τριτοκοσμική πολιτεία: ούτε ρεύμα, ούτε νερό με διακοπές πολλών ωρών, πολλές φορές όλη μέρα. Επαγγελματίες και νοικοκυριά σε απόγνωση, τουρίστες αγανακτισμένοι, άλλοι να απορούν και να διερωτώνται μήπως είναι σε λάθος χώρα και τόπο και άλλοι να φεύγουν άρον άρον και όλοι να αγοράζουν μπουκάλια νερό για να πλυθούν και να ρίξουν στη τουαλέτα!!! Ένας Ιταλός σε έξαλλη κατάσταση φώναζε: Caos, caosovunque. Quovadisorganizzazione? (Χάος, χάος παντού. Που πήγες οργάνωση;). Το πρόβλημα συνεχίζεται με συχνές διακοπές. Όσον αφορά το νερό, αν πίνεται ή όχι δεν υπάρχει μια σαφής και υπεύθυνη απάντηση με αποτέλεσμα τόσο οι ντόπιοι όσο και οι ξένοι να κουβαλούν νερό σε πλαστικά μπουκάλια αμφιβόλου ποιότητας λόγω της μεταφοράς και αποθήκευσης με υψηλές θερμοκρασίες και επιπλέον μολύνοντας το περιβάλλον με τόνους πλαστικού.

Ταυτόχρονα να κατονομάζονται σε συζητήσεις δεκάδες παράνομων συνδέσεων στο κεντρικό δίκτυο του Δήμου γνωστών και στους υπεύθυνους, που ποτίζουν ώρες ατέλειωτες.

Αδέσποτες κατσίκες: καταστροφή του οικοσυστήματος και οποιασδήποτε καλλιέργειας ή κήπου

Στο Ζηνί και στο καμάρι γενικά σουλατσάρουν εκατοντάδες αδέσποτες κατσίκες στο βουνό, στους κήπους, στις παραλίες, σε αρχαιολογικούς χώρους καταστρέφουν τα πάντα, προκαλούν μια οικολογική καταστροφή και φωτογραφίζονται με τους τουρίστες!

Πολλοί από τους ιδιοκτήτες τους δεν είναι καν κατ’ επάγγελμα βοσκοί (μήπως φταίνε οι επιδοτήσεις;). Αν ρωτήσεις κάποιον από αυτούς αν μπορεί να περιμαζέψει τα ζώα του σου λέει ότι δεν είναι δικά μου. Φυσικά δεν βρίσκεις τελικά ποιανού είναι.

Δίπλα σε τουριστικές υποδομές, διαμερίσματα, υπάρχουν κοτέτσια μέχρι και 100 κότες, κόκορες και γαλοπούλες, καθώς και κατσίκες δημιουργώντας μια αφόρητη κατάσταση, όχληση (οι επισκέπτες διαμαρτύρονται γιατί δεν μπορούν να κοιμηθούν), βρωμιές και κινδύνους για τη δημόσια υγεία για τους επισκέπτες, αλλά και για τους ντόπιους που μένουν εκεί.

Η απεύθυνση σε αρμόδιο δεν είναι δυνατή γιατί απλά κανείς δεν αισθάνεται αρμόδιος. Εκεί που η Κέφαλος είχε δυο και τρεις δραγάτες, τώρα υπάρχει ένας για όλη την Κω.

Στην Κέφαλο υπήρχε ένα σοφό σύστημα οργάνωσης των κτηνοτροφικών, των αγροτικών και των κυνηγητικών δραστηριοτήτων. Το τμήμα της Κεφάλου που βρίσκεται μεταξύ των δρόμων από την Καμήλα προς το χωριό από τη βόρεια πλευρά και του παραλιακού δρόμου νότια συμπεριλαμβανομένου του χωριού, ήταν απαγορευμένη ζώνη για ελεύθερα ζώα και κυνήγι. Μια χρονιά ήταν οι βοσκοί «Έξω» ανατολικά του χωριού και οι γεωργοί «Μέσα», δηλαδή δυτικά. Την άλλη χρονιά ίσχυε το αντίθετο. Η αλλαγή γινόταν τον Σεπτέμβριο και αφού οι γεωργοί είχαν τελειώσει με τις εργασίες τους και είχαν μαζέψει την παραγωγή τους. Το σύστημα αυτό είχε τεράστια πλεονεκτήματα και όφελος για όλους. Οι κτηνοτρόφοι έβρισκαν άφθονη τροφή για τα ζώα τους και οι γεωργοί είχαν άφθονη κοπριά από τα ζώα που έβοσκαν στα χωράφια τους. Σημαντική ήταν επίσης η κοινωνική διάσταση αυτού του συστήματος: Δεν υπήρχαν τσακωμοί, οχλήσεις και βιαιότητες.

Πότε, γιατί και ποιος ανεγκέφαλος το κατάργησε δεν γνωρίζω.

Σύνοψη

Ένα ερώτημαπλανάται στον ορίζοντα: Ποιος φταίει; Μερικές φορές κατονομάζονται οι φταίχτες, άλλες φορές μένει αναπάντητο, άλλες πάλι φταίνε οι άλλοι, αυτοί εκεί κάτω στη Χώρα και άλλες φταίει η μοίρα και το ριζικό.Στο ερώτημα σε πολίτες γιατί ο Δήμος δεν παρεμβαίνει η απάντηση είναι ομόφωνη: μα πρόκειται για ψηφοφόρους τους!

Ίσως ο ποιητής Κώστας Βάρναλης να δίνει μια κάποια απάντηση:

‘Φταίει το ζαβό το ριζικό μας!

Φταίει ο Θεός που μας μισεί!

Φταίει το κεφάλι το κακό μας!

   Φταίει πρώτ’ απ’ όλα το κρασί!

Ποιός φταίει; ποιός φταίει; Κανένα στόμα
δεν το ’βρε και δεν το ’πε ακόμα.

…προσμένουμε, ίσως, κάποιο θάμα!’
(Κώστας Βάρναλης, Οι Μοιραίοι)

‘…άνθρωπέ μου τι ξεφτίλα,
να σου χαλάνε το όνειρο
κι εσύ να τους αφήνεις.’

(Όνειρο, από Αγία Νοσταλγία του Θανάση Παπακωνσταντίνου)

Ζητείται πολιτική

Η πραγματική πολιτική και οι πραγματικοί πολιτικοί αναλύουν το παρελθόν και το παρόν για να διαμορφώσουν το μέλλον, το μέλλον όλων των πολιτών και της (τοπικής) κοινωνίας και όχι των διαφόρων συμφερόντων ντόπιων και ξένων. Οι επερχόμενες γενιές θα είναι υποχρεωμένες να διαχειριστούν την κατεδάφιση και τα μπάζα των ξενοδοχείων και άλλων κτηρίων που θα πρέπει να κατεδαφίσουν για να ανακτήσουν λίγο ζωτικό χώρο για να βρουν οι ιδέες και τα όνειρά τους χώρο να αναπτυχθούν.

„Όλοι μαζί, δίχως μιλιά, χρόνους αμέτρητους αγκομαχώντας πλάι πλάι, διαβαίναμε τις ράχες, τα φαράγγια, δίχως να λογαριάζουμε άλλο τίποτε. Γιατί, καθώς όταν βαρούν απανωτές αναποδιές τους ίδιους τους ανθρώπους πάντα, συνηθάν εκείνοι στο Κακό, τέλος του αλλάζουν όνομα, το λεν Γραμμένο ή Μοίρα — έτσι κι εμείς επροχωρούσαμε ίσια πάνου σ' αυτό που λέγαμε Κατάρα, όπως θα λέγαμε Αντάρα ή Σύγνεφο“. (Οδυσσέας Ελύτης «Η πορεία προς το μέτωπο», Άξιον Εστί).

Η ρήση: Η Πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού θα πρέπει αντιστραφεί: Η Πολιτική είναι η τέχνη του ανέφικτου! Εάν επιδιώκεις το εφικτό δεν καταφέρνεις κάτι το ιδιαίτερη πέρα από την συντήρηση και αναπαραγωγή του υπάρχοντος. Για να διαμορφώσεις μια κοινωνία που να σκοπεύει στην πραγματική δημοκρατία, στην ισότητα, χωρίς ανισότητες και εκμετάλλευση και να δίνει χώρο στην ελπίδα και τα όνειρα θα πρέπει να επιδιώκεις τη ρήξη με και την υπέρβαση του υπάρχοντος!

Ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός, αλλά αυτός διαμορφώνεται σήμερα!