«Έγινε η ζωή μας πατίνι;» ή «Μας πήρε τη ζωή μας ένα πατίνι;!»

Όταν γραφόταν αυτό το κείμενο, διάβασα για τη συνάντηση εργασίας του Δημάρχου με το Σωματείο Ενοικιαζόμενων Μοτοποδηλάτων σχετικά με το θέμα οργάνωσης της μικροκινητικότητας στο νησί, εν όψει του καλοκαιριού. Αναγνωρίζουμε όλοι ότι κάτι πρέπει να γίνει, πέρα από μελέτες, συναντήσεις και δηλώσεις καλών προθέσεων. Λόγω επιστημονικής και επαγγελματικής ενασχόλησης μου για πολλές δεκαετίες με τα τροχαία ατυχήματα, έχω γνωρίσει όλες τις πράξεις αυτής της τραγωδίας σε Πανεπιστημιακές έρευνες, σε Τμήματα Επειγόντων, σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, σε Ιδρύματα Αποκατάστασης Αναπήρων, μέχρι τον θλιβερό επίλογο στην νεκρώσιμη ακολουθία, στην ματαίωση μιας εν δυνάμει ζωής. Οι θάνατοι από τροχαία θα μπορούσαν να αντιπαραβληθούν με γενοκτονία, αφού βάσει στατιστικών στοιχείων, τα περισσότερα συμβαίνουν στις νεαρές ηλικίες. (Η κοινωνιολογική ανάλυση του φαινομένου δίνεται από ειδικούς επιστήμονες και δεν είναι της παρούσης ούτε αρμοδιότητας μου).

Η πρόσφατη τραγική απώλεια ενός 13χρονου παιδιού στην Ηλεία και ο σοβαρός τραυματισμός δύο ακόμη ανηλίκων (12 και 10 χρονών) μέσα σε λίγες μόλις ημέρες, καθώς και άλλα πολλά «παρ΄ολίγο» ατυχήματα, δεν μπορούν να περάσουν ως «ατυχείς στιγμές». Είναι το αναπόφευκτο αποτέλεσμα μιας κατάστασης που εδώ και καιρό εξελίσσεται ανεξέλεγκτα στους δρόμους και του νησιού μας. Πολλοί από μας έχουμε κινδυνεύσει από ένα δαιμονισμένο πατίνι (ή αθόρυβο ηλεκτρικό μηχανάκι) ή ήμασταν μάρτυρες σε ένα τέτοιο συμβάν που το παραλίγο θύμα ...τόλμησε να επικρίνει το «παιδί»! Πρόκειται για ένα βαθιά θεσμικό, κοινωνικό και πολιτιστικό ζήτημα. Σε έναν τόπο όπως η Κως, με αυξημένη τουριστική κίνηση, στενούς δρόμους, ελλιπείς υποδομές και έντονη συνύπαρξη πεζών, οχημάτων και δικύκλων, η ανεξέλεγκτη χρήση των πατινιών δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα. Καθημερινά παρατηρούνται ανήλικοι χωρίς κράνος, χωρίς καμία εκπαίδευση, να κινούνται με ταχύτητα ανάμεσα σε αυτοκίνητα ή μέσα σε πολυσύχναστους πεζόδρομους ή ποδηλατόδρομους χωρίς να σκέφτονται αν και πώς θα σταματήσουν στο πρώτο εμπόδιο-έναν πεζό ή ένα παιδάκι που θα πεταχτεί μπροστά στον σίφουνα-πατίνι! Συχνά, ακόμη και δυο άτομα μοιράζονται το ίδιο πατίνι. Η νυχτερινή χρήση, χωρίς φωτισμό ή ορατότητα, επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τον κίνδυνο. Και όλα αυτά, σχεδόν χωρίς καμία απολύτως επιτήρηση. Στα ξενοδοχεία του νησιού θα μπορούν να υπάρχουν μεταφρασμένες στις κύριες γλώσσες επισκεπτών βασικές συστάσεις σχετικά με την ασφαλή χρήση των τουλάχιστον των δικύκλων και πατινιών, στις ιδιαιτερότητες των τοπικών δρόμων και συνθηκών οδήγησης.

Αναγνωρίζουμε ότι το ηλεκτρικό πατίνι, αποτελεί έναν σύγχρονο και πρακτικό τρόπο μετακίνησης. Η ασφαλής χρήση του ηλεκτρικού πατινιού βασίζεται στην υπευθυνότητα του χρήστη. Μπορεί αρχικά να παρουσιάστηκε ως σύγχρονη και οικολογική λύση μετακίνησης αλλά επειδή δεν εξασφάλισε νομικό πλαίσιο και έλεγχο σε σύντομο χρονικό διάστημα μετατράπηκε σε σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια. Για την ασφάλεια των χρηστών και των πεζών, καθώς και για τη συμμόρφωση με την ισχύουσα νομοθεσία, υπάρχουν συγκεκριμένες διατάξεις. Αναφέρονται ενδεικτικά: Υποχρεωτική χρήση προστατευτικού εξοπλισμού, με έμφαση στο κράνος, καθορισμός μέγιστης ταχύτητας και γεωγραφικών ζωνών κυκλοφορίας, μέγιστη επιτρεπόμενη ταχύτητα είναι έως 25 km/h, χρήση σε ποδηλατόδρομους και σε οδούς που έχουν όριο ταχύτητας έως 50 km/h απαγορεύεται η μεταφορά δεύτερου επιβάτη, δεν επιτρέπεται η χρήση σε περιοχές υψηλής συγκέντρωσης πεζών (ιστορικά κέντρα, πολυσύχναστοι πεζόδρομοι), προτεραιότητα στους πεζούς, ασφαλείς αποστάσεις από οχήματα, αποφυγή χρήσης κινητού τηλεφώνου ή ακουστικών κατά την οδήγηση, επαρκής φωτισμός τις βραδινές ώρες, αποφυγή πλακόστρωτων/ ολισθηρών/ βρεγμένων επιφανειών κλπ. Σημαντικοί όροι επίσης είναι: Θέσπιση ηλικιακού ορίου για τη χρήση ηλεκτρικών πατινιών, με υποχρεωτική γονική συναίνεση για ανηλίκους, εντατική αστυνόμευση και επιβολή προστίμων, εκστρατείες ενημέρωσης και εκπαίδευσης οδικής κυκλοφορίας με ασφάλεια κ.α.

Ποια από τα παραπάνω ισχύουν στην πράξη; Ποιοι φορείς έχουν την ευθύνη; Θα γίνει κάτι που θα ανατρέψει αυτή την θλιβερή παγιωμένη κατάσταση;

Το νησί μας δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί χωρίς κανόνες σε ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα. Οφείλουμε να επιλέξουμε: πρόληψη ή θρήνος. Τόσο μανιχαϊστική επιλογή, όσο κυνική κι αν ακούγεται. Κάθε μέρα σε μια γωνιά της χώρας ένας θρήνος για έναν βαρύ τραυματισμό ή έναν άδικο θάνατο παιδιού από τροχαίο με ή από αυτοκίνητο , μηχανή - τώρα και με πατίνι! Οι τραγωδίες στον δρόμο με θύματα νέους ανθρώπους ή ακόμη και μικρά παιδιά είναι πολύ συχνές για να συνεχίζει να καμαρώνει ο μπαμπάς τον 15χρονο (ή και μικρότερο!!) γιο του να οδηγεί μηχανή ή και αυτοκίνητο επειδή «ξέρει ή προσέχει ο μικρός» κατά την αφελή κρίση του μπαμπά. Το πατίνι δεν είναι δώρο για «να μην περπατά το παιδί» ή επειδή «έχει κι ο φίλος του». Είναι εργαλείο μετακίνησης σε δημόσιο χώρο και ως τέτοιο οφείλει ο χρήστης του να έχει εκπαιδευτεί, να τηρεί κανόνες οδικής ασφάλειας και σεβασμού στους πεζούς, οι δε καθ΄ύλην αρμόδιοι να  επιβλέπουν την τήρηση τους. Δεν ωφελεί να επικαλούμαστε την δήθεν «κακιά στιγμή», επιμερίζοντας προφανείς ευθύνες, αποσιωπώντας ανείπωτες τύψεις, πνίγοντας τον λυγμό ενός μετέωρου «γιατί;»...