Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Ερ: Κύριε Σπιλάνη, οι «ΦΩΝΕΣ για το ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ» και το Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Αιγαίου πραγματοποίησαν ανοιχτή διαδικτυακή συζήτηση, με θέμα: «Ευρωπαϊκή Νησιωτική Στρατηγική - Το δικαίωμα παραμονής των νέων στα νησιά μας» την Τετάρτη 15 Ιουλίου 2026.
Τεράστιο θέμα που μας απασχολεί έντονα τα τελευταία χρόνια. Θα ήθελα να μου πείτε ποιο ήταν το έναυσμα της επιλογής του θέματος. Τι σας παρότρυνε να το επιλέξετε.
Γ.Σ.: Κατ’ αρχάς να σας ευχαριστήσω για την ευκαιρία που μου δίνετε να πούμε πράγματα που είναι ουσιαστικά για τα νησιά μας. Ως νησιώτης στην καταγωγή και ως νησιώτης από επιλογή, είναι ένα θέμα που το ζω, το ζούμε όλοι και είναι γύρω μας. Επομένως, δεν είναι δυνατόν να αγνοούμε ένα τέτοιο πολύ βασικό θέμα. Δυστυχώς το θέμα αυτό δεν είναι μόνο νησιωτικό, πλέον έχει γίνει και εθνικό.
Δηλαδή, ξέρουμε ότι στην τελευταία απογραφή η Ελλάδα έχασε πεντακόσιες χιλιάδες άτομα. Αυτό είναι μία, θα την έλεγα καταστροφική πορεία. Ακούμε από νέους ανθρώπους ότι δεν θέλουν να κάνουν παιδιά, δεν θέλουν να συνεχίσουν τη ζωή τους στην Ελλάδα, προσπαθούν να βρουν ευκαιρίες να φύγουν κλπ.
Άρα, είναι κάτι το οποίο όποιος ζει μέσα στην κοινωνία το αντιλαμβάνεται. Ακόμα και σε επιτυχημένες κοινωνίες όμως είναι η δικιά σας, στην Κω δηλαδή, που έχει αρκετά χρήματα, υπάρχει κινητικότητα, εμφανίζει πληθυσμιακή αύξηση, το
πρόβλημα μπορεί να είναι λίγο πιο καλυμμένο, αλλά είναι υπαρκτό. Δηλαδή, άνθρωποι οι οποίοι είναι νέοι και θέλουν να σπουδάσουν, δεν επιθυμούν να γυρίσουν στην Κω για να ζήσουν αυτό το οποίο είναι η Κως σήμερα.
Ερ: Θα μου επιτρέψετε να σας διακόψω. Η Κως μπορεί να έχει πολύ τουρισμό, αλλά υπάρχουν περί τους 600 συνανθρώπους μας οι οποίοι δεν έχουν ούτε ένα πιάτο φαγητό την ημέρα και προσφεύγουν στο συσσίτιο της Μητρόπολης, την οποία συνδράμει και ο δήμος.
Γ.Σ.: Καταλαβαίνετε τώρα με αυτό που λέτε, πόσο αποτυχημένο είναι το τουριστικό μας μοντέλο όταν στη Κω συμβαίνει αυτό. Καταλαβαίνετε τι αποτυχία υπάρχει, διότι εμφανίζεται η Κως και όλο το Νότιο Αιγαίο ως η επιτυχημένη περιφέρεια που αυξάνει τον πληθυσμό της – και έτσι είναι – και ταυτοχρόνως υπάρχει αυτό το φαινόμενο που λέτε. Και σε πολλά άλλα νησιά συμβαίνουν παρόμοια πράγματα και οι νεότεροι δεν θέλουν να μείνουν. Επομένως αυτό είναι ένα τεράστιο θέμα που πρέπει να το αντιμετωπίσουμε, να σκεφτούμε εμείς οι ίδιοι οι νησιώτες γιατί συμβαίνει και τι θα έπρεπε να κάνουμε και να απαιτήσουμε από τις πολιτικές ηγεσίες αυτοδιοίκηση και κεντρικό κράτος τις ανάλογες πολιτικές. Το έναυσμα που ρωτήσατε στην αρχή, μας το έδωσε η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση, γιατί πάντα λέγαμε όλοι μας ότι θέλουμε να μείνουμε στα νησιά και αν υπάρχουν δουλειές κ.λ.π. Η Ευρωπαϊκή Ένωση το έγραψε ως δικαίωμα και ως δικαίωμα δεν είναι εάν θα δημιουργηθούν δουλειές να μείνει κάποιος. Είναι ότι πρέπει το κράτος να το ρυθμίσει με τέτοιο τρόπο ώστε ο κόσμος να μπορεί να μείνει στον τόπο του. Είναι πάρα πολύ σημαντικό. Το δικαίωμα της ζωής το κράτος πρέπει να το ρυθμίσει και να το υποστηρίξει. Δεν το ρυθμίζει η αγορά, δηλαδή, αν θα πιάσει το πλοίο ή δεν θα πιάσει, αν θα χτίσει ο κύριος τάδε ένα ξενοδοχείο και τι θα γίνει. Δεν είναι θέμα της αγοράς να το λύσει. Είναι το θέμα του κράτους να το λύσει.
Κι αυτό αλλάζει εντελώς τα δεδομένα κατά την άποψή μου και γι' αυτό βάλαμε αυτόν τον τίτλο στη συζήτηση. Είναι πάρα πολύ σημαντικό.
Ερ: Να πω εδώ ότι, εκτός από εσάς, συνιδρυτή των «Φωνών», ομιλητές ήταν, ο Σάκης Αρναούτογλου ευρωβουλευτής, ο Μανώλης Κουτουλάκης Γ.Γ. Ναυτιλίας και Λιμένων, πρώην Γ.Γ. Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, ο Κωστής Μουσουρούλης πρώην υπουργός Ναυτιλίας και Αιγαίου, μέλος Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ) και η Μαρία Καμμά δήμαρχος Τήλου. Μπορείτε επιγραμματικά να μου πείτε δυο λόγια για τις απόψεις σας που καταθέσατε;
Γ.Σ.: Κατ' αρχάς φάνηκε να συμφωνούμε όλοι ότι αυτό είναι ένα θέμα σημαντικό. Η κυρία Καμμά υπογράμμισε και τη δυνατότητα να προσελκύσουμε και άλλους.
Αν δει κανείς τα στοιχεία της Τήλου… Για μένα, η Τήλος και οι Λειψοί, είναι δύο παραδείγματα πολύ μικρών νησιών που αύξησαν τον πληθυσμό τους. Γιατί; Γιατί για 30 χρόνια έχουν δημάρχους, ξεκινάω με την Τήλο από την εποχή του Τάσου Αλιφέρη και αντίστοιχα στους Λειψούς τον Μπενέτο Σπύρου, οι οποίοι δούλεψαν συστηματικά για να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις να μείνει ο κόσμος στο νησί. Όχι κάνοντας τουριστικά μεγαθήρια ή οτιδήποτε άλλο, αλλά με συστηματικό τρόπο να υπάρχει μια κοινωνική ζωή. Είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει κοινωνική ζωή, να υπάρχει δραστηριότητα για να έχει κάποιος δουλειά, δηλαδή να υπάρχουν υποδομές και η ποιότητα ζωής για τους κατοίκους, τους λίγους κατοίκους αυτών των δύο πολύ μικρών νησιών αρκετά αποκομμένων συγκοινωνιακά από τα υπόλοιπα. Δεν μιλάμε για την Πάρο, τη Νάξο, τη Ρόδο ή την Κω, μιλάμε για δύο μικρά νησιά απομονωμένα, τα οποία με την προσπάθεια τριάντα χρόνων αύξησαν τον πληθυσμό τους. Αυτό είναι κάτι πάρα πολύ σημαντικό και ακούστηκε η αγωνία της Μαρίας Καμμά ότι αρχίζει πάλι η μείωση. Άρα, χρειαζόμαστε μια καινούργια «ένεση». Λοιπόν, αυτό ήταν το ένα. Πάρα πολύ σημαντικό για μένα είναι ότι υπήρχαν διαφορετικές απόψεις και πολιτικές απόψεις, γιατί ο στόχος της συνάντησης ήταν να έχουμε και όλες τις πολιτικές αποχρώσεις παρούσες για να γίνει ουσιαστική συζήτηση. Δεν ήταν στόχος να εκφραστεί κάποια άποψη, αλλά να εκφραστούν όλες. Το δεύτερο ήταν, που το διαπιστώνουν όλοι, ότι οι πολιτικές είναι ασυντόνιστες. Γίνεται κάτι εδώ, γίνεται κάτι αντίθετο από την άλλη πλευρά, δεν υπάρχει κάποιος που να κοιτάει ολοκληρωμένα αυτήν την πολιτική μας για τα νησιά.
Η άποψη η δική μου, η οποία κατατέθηκε, είναι ότι πρέπει η Γενική Γραμματεία Αιγαίου να αναβαθμιστεί, να φύγει από το Υπουργείο Ναυτίλιας. Δεν έχει κανέναν λόγο να είναι με το λιμενικό σώμα και να εξαρτάται από αυτό. Θα πρέπει να πάει είτε στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας γιατί αυτό ασχολείται με την περιφερειακή πολιτική ή στη Γενική Γραμματεία του Πρωθυπουργού. Άρα, θα έπρεπε να είναι σε ένα Υπουργείο που ασχολείται με το θέμα και η νησιωτικότητα είναι μία περίπτωση ή άλλη περίπτωση είναι οι ορεινές περιοχές, η ύπαιθρος κ.λ.π., ή επειδή μιλάμε για οριζόντιες πολιτικές θα πρέπει να πάει σε επίπεδο Γενικής Γραμματείας της Κυβέρνησης όπου μπορεί να συντονίσει τις διάφορες οριζόντιες πολιτικές. Άρα, να μπορεί κανείς να βλέπει και να δίνει εντολές σε όλα τα Υπουργεία γιατί χρειάζονται ρυθμίσεις στην υγεία, ρυθμίσεις στην παιδεία… Τα ξέρουμε όλοι αυτά, τα συζητάμε διαρκώς αλλά δεν γίνονται. Για να υπάρξει, λοιπόν, μία νησιωτική εθνική πολιτική, χρειάζεται να υπάρξει με κάποιο τρόπο και σε κυβερνητικό επίπεδο. Αυτό είναι απαραίτητο.
Ερ: Την πρότασή σας πώς την υποδέχτηκαν οι εκπρόσωποι της κυβέρνησης;
Γ.Σ.: Δεν σχολιάστηκε. Εμείς θα επιμείνουμε σε αυτό διότι θεωρούμε ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό ο τρόπος συντονισμού των πολιτικών.
Οι περιφερειακές πολιτικές, καλώς ή κακώς, είναι οριζόντιες και αφορούν τα πάντα. Ακτοπλοϊκό, υγεία, παιδεία, περιβαλλοντικά κτλ. Άρα, όταν μιλάμε για τους τόπους, χρειάζεται να υπάρχει ένας συντονισμός οριζόντιος.
Αυτό το οποίο είπε ο κ. Κουτουλάκης είναι ότι είναι ευκαιρία η συζήτηση αυτή να συνεχιστεί. Είναι γεγονός ότι συζήτηση δεν γίνεται, απλά κατατίθενται απόψεις. Όμως, άλλο είναι να καταθέτω απόψεις και άλλο να συζητώ, να προσπαθώ να κάνω και συγκλήσεις να κάνω και ό,τι άλλο μπορώ για να βγαίνει ένα αποτέλεσμα το οποίο θα περάσει στην εφαρμογή. Η Γενική Γραμματεία Αιγαίου έκανε διαβούλευση για την Ευρωπαϊκή Στρατηγική. Δεν ήταν διασύνδεση των απόψεων. Αλλά έμεινε εκεί η κουβέντα.
Ερ: Ως συνήθως...
Γ.Σ.: Ως συνήθως. Όμως για μένα αυτά είναι μόνο οι αρχή. Όλοι χαιρετίσαμε θετικά ότι η Ευρωπαϊκή Στρατηγική είναι ένα θετικό βήμα. Επιτρέψτε μου να πω, επειδή με το αντικείμενο ασχολούμαι πρακτικά 40 χρόνια και μέσα από την Επιτροπή Νησιών της CPMR της Διάσκεψης για τις Παράκτιες Περιοχές, προσπαθούσαμε να πετύχουμε αυτό από τότε που ξεκίνησα εγώ να συμμετέχω μαζί τους το 1989, το ότι ήρθε η νησιωτική Ευρωπαϊκή Στρατηγική ήταν θετικό.
Όλοι όμως είπανε και σε αυτό συμφωνήσαμε, ότι δεν έχει τίποτα δεσμευτικό. Τι λέει η Ευρωπαϊκή Στρατηγική; Η Ευρώπη έχει μια σειρά από πολιτικές θεματικές, για τα λιμάνια, για τα πλοία, για την αγροτική πολιτική, για όλα τα θέματα, αξιοποιήστε τις πολιτικές αυτές για να λύσετε τα προβλήματά σας. Δεν είναι τόσο απλό.
Εάν όντως υπήρχαν αυτές οι πολιτικές, εάν ήταν αποτελεσματικές και είχαν κάτι κομμένο και ραμμένο για τα νησιά, θα ήταν ευκολότερο. Δυστυχώς, ούτε καν οι χρηματοδοτήσεις του Ταμείου Συνοχής έχουν επαρκέσει για να γίνει αυτό αποτέλεσμα. Επομένως χρειάζεται κάτι παραπάνω, μια δέσμευση παραπάνω.
Και σε αυτό συμφώνησαν επίσης όλοι, ότι, πρέπει να πιεστεί στη φάση αυτή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τώρα που θα περάσει από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και για αυτό είχαμε καλέσει τον κύριο Αρναούτογλου, θα περάσει από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και γι' αυτό καλέσαμε τον κύριο Μουσουρούλη, θα περάσει από την Επιτροπή των Περιφερειών γι' αυτό καλέσαμε την κυρία Καμμά.
Δηλαδή, καλέσαμε ανθρώπους που θα μπορούσαν να έχουν έναν λόγο και βέβαια και την κυβέρνηση γιατί στο τέλος θα φτάσει στις κυβερνήσεις και γι' αυτό ήταν και ο κύριος Κουτουλάκης. Ήταν πολύ στοχευμένη η πρόσκληση των ανθρώπων για να μπορέσουν να κάνουν αυτό που λέμε follow up, το επόμενο βήμα, διότι δεν σταματάει εδώ το θέμα. Η ευρωπαϊκή στρατηγική κατατέθηκε αλλά δεν ολοκληρώθηκε. Επομένως, στο διάστημα που θα περάσει μέχρι να ολοκληρωθεί και μπορεί να ολοκληρωθεί στην Ελληνική Προεδρία, θα πρέπει όλοι αυτοί να δουλέψουν προς μια κατεύθυνση. Άρα εμείς αυτό που θέλαμε ήταν να υπάρχει μια ελάχιστη σύγκληση και να τους ενεργοποιήσουμε να δουλέψουν προς αυτήν την κατεύθυνση, στα επόμενα βήματα. Δικός τους είναι ο ρόλος πια, δεν είναι δικός μας. Όχι ότι εμείς θα σταματήσουμε, σε καμία περίπτωση, αλλά σαφώς οι ίδιοι πρέπει να κινηθούν.
Η αναγνώριση του δικαιώματος παραμονής είναι πολύ σημαντική. Εάν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένει ότι τα κράτη μέλη έχουν τα εργαλεία να το κάνουν αυτό, πάμε στο επόμενο βήμα. Πρέπει να πιέσουμε πάρα πολύ να υπάρξει μια σαφής εθνική στρατηγική νησιωτική και νησιά δεν είναι μόνο το Νότιο Αιγαίο, είναι το Βόρειο Αιγαίο, είναι τα Ιόνια, είναι τα παράκτια, αλλά και η Κρήτη, η Σικελία, η Σαρδηνία, η Κορσική, κ.ά. Θα πρέπει με έναν τρόπο ουσιαστικό να δουλέψουμε το επόμενο διάστημα ώστε και στην Ελλάδα να έχουμε μια πραγματική νησιωτική πολιτική που θα αξιοποιεί ό,τι γίνεται ευρωπαϊκό.
Έχουμε δύο μεγάλες αποτυχίες σε αυτή την περίοδο. Θα είχατε ακούσει πάρα πολλές φορές τους υπουργούς Ναυτιλίας να ανακοινώνουν ό,τι βρέθηκε χρηματοδότηση για την ανανέωση του στόλου, για να γίνει σύγχρονος και να τηρεί τα καινούργια περιβαλλοντικά κριτήρια. Τα λεφτά θα βρισκόντουσαν από το Ταμείο Ανάκαμψης. Το Ταμείο Ανάκαμψης έκλεισε και δεν έχουμε τίποτα υλοποιημένο. Χαθήκανε του κόσμου τα λεφτά και απ' ό,τι φαίνεται θα μένουν αδιάθετοι και πόροι, αλλά τίποτα δεν υλοποιήθηκε σε ό,τι αφορά το θέμα της ακτοπλοΐας, που ξέρουμε πολύ καλά ότι μας καίει ιδιαίτερα και ιδιαίτερα τα μικρά νησιά και τις άγονες γραμμές που έχουν παλιά πλοία τα οποία έπρεπε να αναβαθμιστούν χτες.
Ερ: Παρόλο που ζούμε σε μια δυστοπική εποχή, φύσει αισιόδοξη θέλω να πιστεύω πως, κάνατε την αρχή, πως κάτι ξεκινάει… Η αρχή, λέμε, είναι το ήμισυ του παντός.
Γ.Σ.: Προφανώς. Και πρέπει και οι τοπικές κοινωνίες να ενεργοποιηθούν με οποιοδήποτε τρόπο διότι, το άλλο θέμα που είναι, ποιους πόρους θα έχουν τα νησιά στην επόμενη προγραμματική περίοδο της οποίας αλλάζει τελείως η δομή χρηματοδότησης, δεν μπορεί να μην έχουμε μια στρατηγική και να απαιτήσουμε να κλειδώσει ένα σημαντικό ποσό από το ελληνικό πρόγραμμα για τα νησιά. Είναι απαραίτητο να γίνει. Επομένως, χρειάζεται μια στρατηγική πολύ καλά δουλεμένη για να μπορέσει να αποδώσει ό,τι γίνεται καλύτερο. Έχουμε, λοιπόν, πολύ δουλειά, να κινηθούμε εμείς οι ίδιοι για να μπορέσουμε να πιέσουμε αυτούς που παίρνουν τις αποφάσεις. Έχετε δίκιο. Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός, αλλά θέλουμε μαζί μας τις τοπικές κοινωνίες γιατί οι «Φωνές για το Αρχιπέλαγος» δεν μπορούν να κάνουν κάτι άλλο, δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη διοίκηση, αλλά πρέπει να πιέσουν τη διοίκηση - την αυτοδιοίκηση και την κεντρική διοίκηση - προς μια στρατηγική.
Για εμάς, είναι το όραμα το δικαίωμα να μείνει κάποιος στα νησιά, να επιλέξει τα νησιά, άρα τα νησιά πρέπει να είναι ελκυστικά για κάποιον να μείνει και να μην είναι δυστοπικά με την έννοια ότι, είτε ζουν ένα ιδιαίτερα έντονο καλοκαίρι και ένα σκοτεινό χειμώνα και γι αυτό ο κόσμος δεν θέλει να μείνει γιατί δεν το βλέπει ως τρόπο, δεν το αντιλαμβάνεται ως ποιότητα ζωής να τρέχει 20 ώρες το καλοκαίρι και το χειμώνα να μην υπάρχει τίποτα να κάνει, να έχει διαρραγεί η κοινωνική συνοχή, δηλαδή, να βλέπουμε τις αποτυχίες αλλά να μην τις διορθώνουμε. Και το αντίθετο είναι, να χτίζεται άλλη μια μεγάλη τουριστική μονάδα εδώ, μια μονάδα εκεί, πισίνες, τα μπαλκόνια… Δεν είναι ποιότητα ζωής αυτό.
Προφανώς θέλουμε θέσεις εργασίας. Άλλωστε, το ξέρετε πολύ καλύτερα από μένα, ότι, όποιο νέο ξενοδοχείο δημιουργηθεί δεν θα έχει Έλληνες ανθρώπους να δουλεύουν. Δεν υπάρχουν πια. Έχουν φύγει, δεν θέλουν να δουλέψουν γιατί οι αμοιβές δεν είναι ικανοποιητικές, οι συνθήκες εργασίας δεν είναι ικανοποιητικές και φέρνουμε ανθρώπους από τις τρίτες χώρες ακόμα και σε νησιά πολύ πιο μικρά σαν τη Σέριφο όπου ζω. Το βλέπουμε πια, είναι ορατό. Το δεύτερο που βλέπουμε σε νησιά, όπως στη Σέριφο που προανέφερα, το χειμώνα να μένουν μόνο οι άνθρωποι που ασχολούνται με την οικοδομή, οι υπόλοιποι να φεύγουν γιατί δεν υπάρχει τίποτα να γίνει, άρα, αν δεν έχουν βγάλει αρκετά λεφτά το καλοκαίρι πρέπει να δουλέψουν το χειμώνα στην Αθήνα ή να δουλέψουν στην οικοδομή. Και υπάρχει πάρα πολύς κόσμος κυρίως από την Αλβανία, όχι με την κακή έννοια αλλά με την έννοια ότι αυτοί ενίσχυσαν το δημογραφικό τα τελευταία χρόνια όχι μόνο της Σερίφου αλλά και πολλών νησιών.
Ο μέσος όρος των ξένων στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου είναι 25%. Ήρθαν για να δουλέψουν την περίοδο της άνθισης της οικοδομής, επειδή αυτό ξέρουν να κάνουν και κάνουν δύο σεζόν, μία σεζόν στον τουρισμό το καλοκαίρι και μία σεζόν το χειμώνα στην οικοδομή.
Ερ: Παρόμοια κατάσταση ζούμε και στην Κω κύριε Σπιλάνη.
Γ.Σ.: Δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτό. Αυτό που συζητάμε είναι κάτι διαφορετικό και πρέπει να πείσουμε περισσότερο κόσμο για τη σημαντικότητά του. Δεν φτάνει να μιλάμε με την εξουσία. Οι «Φωνές» μιλάμε με την κοινωνία και το επόμενο μας βήμα εκεί θα στραφεί. Κάναμε την πρώτη μας εκδήλωση για να μιλήσουν οι ειδικοί και να ακουστούν τα πράγματα και τώρα θέλουμε να κάνουμε την επόμενη εκδήλωση με τους φορείς των νησιών, με τους κατοίκους, όχι τους δημάρχους
υποχρεωτικά, χωρίς να τους αποκλείουμε από τη συζήτηση. Κυρίως όμως με τους φορείς όπως είναι η «Βιώσιμη Κως» σε εσάς και άλλους που έχουν δείξει την ευαισθησία τους για το ότι δεν συμφωνούν με τα πράγματα όπως γίνονται, για να δούμε πώς θα μπορέσουμε να ενδυναμώσουμε αυτές τις «φωνές και να συνεχίσουμε.
Ερ: Εδώ στην Κω έχουν πολλαπλασιαστεί οι «φωνές». Το δρόμο άνοιξε η «Βιώσιμη Κως», ακολούθησε το «Μαστιχάρι Δράσις» και η «Αρωγή» στην Κέφαλο. Είναι πολύ ενθαρρυντικό ότι, ο κόσμος αγωνιά για το αύριο, αντιδρά, ζητά λύσεις και καταθέτει προτάσεις, επιστημονικά τεκμηριωμένες οι περισσότερες. Από την άλλη όψη όμως, υπάρχει και μια παθητικότητα η οποία ερμηνεύεται ποικιλοτρόπως. Θα ήθελα την δική σας άποψη.
Γ.Σ.: Το βλέπουμε σε όλη την Ελλάδα αυτό έτσι και αλλιώς, για πολλούς διαφορετικούς λόγους. Νομίζω οι πολλές κρίσεις που ζει η Ελλάδα από το 2009 έχει παθητικοποιήσει πολλούς. Σκέφτονται ότι δεν μπορεί να γίνει τίποτα, άρα δεν μπορεί να αλλάξει τίποτα. Εμείς, προφανώς για να συνεχίζουμε να δρούμε έχουμε άλλη εντύπωση. Σαφώς και δεν είναι τα πράγματα εύκολα καθόλου. Κυρίως πρέπει να πολεμήσουμε την αποχή, δεν θα έλεγα παθητικότητα - την αποχή των νέων. Αυτό είναι το πιο σημαντικό, διότι αν δεν ενεργοποιηθούν οι νέοι που είναι αυτοί οι οποίοι θα ζήσουν το αύριο, δεν μπορεί να γίνει τίποτα. Και σε αυτό δεν μπορώ να πω ότι πετύχαμε στην εκδήλωση. Μίλησε ένας νέος μόνο. Επομένως, πρέπει να καταφέρουμε να ενεργοποιήσουμε τους νεότερους, να μιλήσουν, να πούνε εκείνοι τι θέλουν και αυτό το οποίο θεωρώ ότι είναι σημαντικό και πρέπει να κάνουμε εμείς και το λέω και σαν επιστήμονας, είναι, να μεταφράσουμε τα θέλω των νέων σε πολιτικές. Αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Πρέπει να τους βρούμε τους νέους, να τους βάλουμε στη συζήτηση και να τους πείσουμε ότι, τους αφορά αυτό που κάνουμε και δεν το κάνουμε ούτε για να περάσουμε την ώρα μας, ούτε για να πετύχουμε κάτι άλλο. Θέλουμε να αλλάξουμε τα πράγματα και αν δεν συμμετέχουν εκείνοι ενεργά, δύσκολο θα αλλάξουν τα πράγματα.
ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
