ΝΙΚΟΣ ΜΑΝΟΥΣΗΣ: Χαιρετισμός από την Τιμητική Εκδήλωση Μνήμης για τον Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή

Θα ήθελα ο σημερινός χαιρετισμός μου να έχει έναν διαφορετικό, περισσότερο προσωπικό χαρακτήρα. Να ανακαλέσω το στερνό αντίο που απηύθυνα στον Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή την ημέρα της εξωδίου ακολουθίας του, στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών. Εκείνη τη δύσκολη ώρα, αποχαιρετήσαμε όχι μόνο έναν κορυφαίο κλασικό φιλόλογο, νεοελληνιστή και μουσικό ερευνητή, αλλά και έναν άνθρωπο βαθιά σεμνό, αφοσιωμένο στο έργο του και σταθερά δεμένο με τη γενέτειρά του, την Κω. Σήμερα, σε μια διαφορετική πλέον ατμόσφαιρα, δεν συγκεντρωθήκαμε για να τον αποχαιρετήσουμε, αλλά για να ανακαλέσουμε την παρουσία του, να αναδείξουμε την πολύτιμη παρακαταθήκη του και να εκφράσουμε την ευγνωμοσύνη μας για όσα προσέφερε στα ελληνικά γράμματα, στη βυζαντινή μουσική και στον πολιτισμό μας. Αξίζει να σημειωθεί ότι, παρά τις επανειλημμένες προτάσεις των εκάστοτε Διοικητικών Συμβουλίων της Ένωσης Κώων Αθηνών να τιμηθεί για την προσφορά του, εκείνος αρνήθηκε πάντοτε με ευγένεια και σεμνότητα. Δεν επιζητούσε την προβολή ούτε τις δημόσιες διακρίσεις. Για εκείνον, η μεγαλύτερη δικαίωση ήταν το ίδιο το έργο του. 

 Η σημερινή εκδήλωση αποτελεί, επομένως, κατά κάποιον τρόπο, την τιμή που εκείνος δεν θέλησε να δεχθεί όσο ζούσε. 

Αποτελεί όμως και δικό μας χρέος: μια πράξη μνήμης και ευγνωμοσύνης προς έναν σπουδαίο Κώο, ο οποίος με το έργο, το ήθος και τη διακριτική παρουσία του τίμησε τη γενέτειρά του και τον ελληνικό πολιτισμό. 

 Το στερνό αντίο εκείνης της ημέρας γίνεται σήμερα υπόσχεση μνήμης. Γιατί άνθρωποι με τέτοιο έργο δεν απουσιάζουν πραγματικά· εξακολουθούν να μας συνοδεύουν μέσα από όσα δημιούργησαν και μας κληροδότησαν. 

 Το Στερνό αντίο στον Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή είναι η δική μου συμβολή στη διατήρηση της μνήμης ενός κορυφαίου Κώου δασκάλου και πνευματικού ανθρώπου 

 Ακολουθεί το ύστατο αντίο προς τον αείμνηστο ! 

 Μακαριότατε Δέσποτα, Σε εσάς έτυχε το θλιβερό καθήκον να διαβάσετε τις συγχωρητικές ευχές δια τον αείμνηστο Φίλο σας Εμμανουήλ Χατζηγιακουμή. Σε μένα δε να τον αποχαιρετήσω ως φίλος του και ως καταγόμενος από την Ιπποκρατική Κω. Αποχαιρετούμε σήμερα ένα μοναδικό Έλληνα! Έναν Κώο ευπατρίδη, που τα επιτεύγματά του αποτελούν παρακαταθήκη για την ελληνική πολιτιστική κληρονομιά. Ένα τεράστιο εθνικό πνευματικό κεφάλαιο. Όλοι αυτοί που τίμησες όσο ζούσες, οι μαθητές σου, οι άνθρωποι των τεχνών, των γραμμάτων, του πολιτισμού, είναι εδώ για να αποτίνουν φόρο τιμής στο πρόσωπο σου και σου πουν το στερνό αντίο. Είχες πάντα προτεραιότητα σου τους νέους ανθρώπους και γι’ αυτό υπήρξες ως ΔΑΣΚΑΛΟΣ, ο φωτεινός φάρος χιλιάδων μαθητών τους οποίους βοήθησες στο φροντιστήριο σου στην Σόλωνος. Ήσουν μοναδικός, ασυνήθιστος, πολυτάλαντος, έντιμος, αξιοπρεπής και ακέραιος Ένα ανήσυχο πνεύμα, ένας ευφυής άνθρωπος. Δούλευες με τον δικό σου ξεχωριστό μαγικό τρόπο, όμως αθόρυβα, μεθοδικά, με έμφαση στην λεπτομέρεια. Άφηνες το έργο σου να μιλήσει για την προσωπικότητα σου! Από τώρα και στο εξής θα ζούμε με την ανάμνησή σου. Δεν θα σε ξεχάσουμε, γιατί το πολύπλευρο έργο σου, θα το συναντάμε μπροστά μας. Θα αποτελείς για όλους μας πηγή εμπνεύσεως και οραματισμού, υπόδειγμα για την λιτή σου ζωή, την εργατικότητα σου, την μετριοφροσύνη και την αγάπη στον συνάνθρωπο! Η Ιδιαίτερη πατρίδα θεωρώ πως θα σε τιμήσει και μετά θάνατον όπως σε τίμησε εν ζωή η Ελληνική πολιτεία με το Παράσημο του Ταξιάρχη του Τάγματος της Τιμής από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και με την ανωτάτη διάκριση του Αριστείου Γραμμάτων από την Ακαδημία Αθηνών. Γιατί έτσι αρμόζει στη σπάνια, εμβληματική, χαρισματική και μεγάλων διαστάσεων προσωπικότητα σου. 

 Εμμανουήλ σε αποχαιρετώ για το μεγάλο σου ταξίδι, Αιωνία σου η μνήμη αξιομακάριστε φίλε! 

 Σας Ευχαριστώ για την προσοχή σας ! 

 Με αφορμή τη σημερινή τιμητική εκδήλωση των Μαθητών με πρωτοβουλία του Καθηγητου κ Α.Κουτσουράδη και του Νομικού Μανώλη Καβουκλή ως και του Πνευματικού Ομίλου Κώων «Ο Φιλητάς» για τον Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή, καταθέτω ως προσωπική μαρτυρία το ρεπορτάζ από την νεκρώσιμο ακολουθία 

 Είναι η δική μου συμβολή στη διατήρηση της μνήμης ενός κορυφαίου Κώου δασκάλου και πνευματικού ανθρώπου.

 Ημουν ο  Κώος που τον αποχαιρέτησε στην Αθήνα, στην εξόδιο ακολουθία του, παρουσία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου κ. Ιερωνύμου 

 Το γεγονός 

 Το μεσημέρι της Τετάρτης 28 Φεβρουαρίου 2024 τελέστηκε στο πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών η νεκρώσιμος ακολουθία του Εμμανουήλ Χατζηγιακουμή ο οποίος έφυγε από τη ζωή πριν τρεις ημερες . Το τελευταίο αντίο στον διακεκριμένο φιλόλογο κ ερευνητη, στην εξόδιο ακολουθία εδωσε ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ κ Ιερώνυμος που χοροστάτησε με την συνοδεία έξι ακόμα κληρικων στον ιερο Ναο των Αγίων Θεοδώρων τουΑ κοιμητηρίου Αθηνών Ο πρωτοσύγκελος της Αρχιεπισκοπής μετά το πέρας της λειτουργείας διάβασε επιστολή -επικήδειο του Οικουμενικού πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου. Με συγκινητικά λόγια αποχαιρέτισε τον δάσκαλο της μία από τις πολυάριθμες μαθήτριες του. Δεύτερος ομιλητής που αποχαιρέτισε τον μεγαλο νεκρό με συγκινητικα λόγια ηταν ο υποφαινόμενος 

 Ακολούθησε η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας κυρία Ζωή Κωνσταντοπούλου μαθήτρια και νομικός του αείμνηστου ,και δύο ακόμη ομιλητές από τους μαθητές του

Παρέστησαν μεταξύ άλλων ο πρώην πρωθυπουργός Ιωάννης Σαρμάς ο π. υπουργός Κώστας Σκανδαλίδης με την σύζυγό του, ο πρώην υπουργός Άγγελος Συρίγος ο Ακαδημαϊκός καθηγητής Β. Ράπανος Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθεριας ΚαΖωη  Κωνσταντοπούλου ,η πρόεδρος των μουσείων της Ελλάδος κυρία Τέτη Χατζηνικολάου ,πρόεδρος του ελληνικού τμήματος του διεθνούς συμβουλίου μουσείων ,οι καθηγητές κύριοι Νούτσος Π. και Πέρος Γ. με τις συζύγους τους Πολλοί διακεκριμένοι από τον χώρο των γραμμάτων και τεχνών, εκπρόσωποι κ μέλη της Ενωσης Κώων Αθηνών ,ο Πρόεδρος του Συλλόγου Κλεόβουλος ο Λίνδιος κ Ταμίας του ΔΙΙΚ και εκατοντάδες φίλοι κ μαθητές του εκλιπόντος Κατετέθησαν αρκετά Στεφάνια με λουλουδια στην μνήμη του 

 Σύντομο βιογραφικό Ο Μανόλης Κ. Χατζηγιακουμής υπήρξε μια σπάνια και πολυσχιδής προσωπικότητα των ελληνικών γραμμάτων και του πολιτισμού. Ως κλασικός φιλόλογος και νεοελληνιστής άφησε σημαντικό έργο στη μελέτη του Σολωμού και του Παλαμά, στη δημοτική ποίηση, καθώς και στη μετάφραση της ομηρικής «Οδύσσειας». Παράλληλα, αφιέρωσε μεγάλο μέρος της ζωής του στη διάσωση της μουσικής κληρονομιάς του Ελληνισμού. Από το 1964 κατέγραφε, με ένα φορητό μαγνητόφωνο, τραγούδια και μαρτυρίες στα χωριά της γενέτειράς του, της Κω, δημιουργώντας τον «Μουσικό Θησαυρό της Κω». Ιδιαίτερα πολύτιμη υπήρξε η προσφορά του στην έρευνα και καταγραφή της βυζαντινής και μεταβυζαντινής εκκλησιαστικής μουσικής, μέσα από εκδοτικές σειρές, χιλιάδες χειρόγραφα και ηχογραφήσεις κορυφαίων ιεροψαλτών. Με την ίδρυση του «Κέντρου Ερευνών και Εκδόσεων» το 1994, συγκρότησε μια πραγματική κιβωτό ιστορικής, φιλολογικής και μουσικής μνήμης. Το έργο του, καρπός πολύχρονης προσωπικής έρευνας και αφοσίωσης, συνέδεσε τη λόγια παράδοση με το δημοτικό τραγούδι και την εκκλησιαστική ψαλτική. Παρά τα εμπόδια και τους αποκλεισμούς που αντιμετώπισε, τιμήθηκε το 2017 από την Ακαδημία Αθηνών με το Αριστείο Γραμμάτων και το 2018 με τον Ταξιάρχη του Τάγματος της Τιμής. Η απώλειά του αφήνει πράγματι δυσαναπλήρωτο κενό, αλλά και μια ανεκτίμητη παρακαταθήκη για την Κω, την Εκκλησία και ολόκληρο τον Ελληνισμό.