Η κατάσταση στο νησί οδεύει προς συνολικό κορεσμό

Σε ανοιχτή εκδήλωση την Δευτέρα, 12/1/2026, στο «Χάνι», παρουσιάστηκαν τα σενάρια τα οποία αφορούν στο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο του δήμου Κω.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν αρκετοί συμπολίτες μας, καθώς και εκπρόσωποι πολιτικών και επαγγελματικών φορέων.

Όπως αναφέρθηκε, αναλύθηκαν οι προτεινόμενες κατευθύνσεις για τη χωρική οργάνωση του δήμου με γνώμονα:

- Την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος,

- Την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και των υποδομών,

- Την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και βιωσιμότητας,

- Την ορθολογική διαχείριση του χώρου και των χρήσεων γης.

Αναλύθηκε η υφιστάμενη κατάσταση και στη συνέχεια τα τρία εναλλακτικά σενάρια.

Μαίρη Τριανταφυλλοπούλου, πρόεδρος Ένωσης Ξενοδόχων Κω:
«Θεωρώ ότι η μελέτη έγινε πάρα πολύ αργά»

«Πρέπει να δούμε τους πόρους. Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα. Πρέπει οπωσδήποτε να δώσουμε πολύ μεγάλη βάση στις υποδομές»

Έχουν ξεκινήσει εσωτερική διαβούλευση, μιλάνε με δικηγόρους και μηχανικούς, σε μια προσπάθεια να καταθέσουν τις προτάσεις τους μέχρι το τέλος της επόμενης εβδομάδας στο δήμο, διότι στο 5θήμερο που έδωσαν οι μελετητές, δεν προλαβαίνουν

«Η αλήθεια είναι ότι κληθήκαμε σε μία συνάντηση που δεν ξέραμε από προηγουμένως τι θα διαβουλευτούμε. Από ό,τι κατάλαβα ήταν ουσιαστικά παρουσίαση και όχι διαβούλευση. Γιατί ήρθαν, παρουσιάσανε κάτι που το κάνανε χωρίς να έχουν επαφή με τους φορείς εκτός, πιθανόν, από το δήμο, και ούτε, όπως είπε ο περιφερειάρχης, από την περιφέρεια. Κάνανε μια παρουσίαση με κάποιους δείκτες και κάποια πράγματα που θα μπορούσαν να τα είχαν προβλέψει όπως, πόσοι από τους εργαζόμενους συμπεριλαμβάνονται σε ξενοδοχεία, δεν τα προέβλεψαν.

Ουσιαστικά, εκείνο που εγώ καταλαβαίνω και μου έμεινε από όλη αυτή τη διαδικασία, ήταν μια απλή παρουσίαση. Γιατί για να κάνεις διαβούλευση πρέπει να έχεις ένα κείμενο. Οπότε δεν ήταν διαβούλευση» δήλωσε στον «Σ» η πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Κω Μαίρη Τριανταφυλλοπούλου.

Ανέφερε πως, ήδη από την πρώτη παρουσίαση, πέρσι, κάποια θέματα είχαν ήδη λεχθεί. «Φτάνουμε στο σήμερα να θέλουμε μόνο πέντε μέρες για να καταθέσουμε προτάσεις. Ουσιαστικά, η διαβούλευση με εμάς, με τους φορείς και με τους πολίτες, γίνεται αυτές τις πέντε μέρες» σημείωσε, προσθέτοντας πως, «μας παρουσιάσανε την πιθανότητα του δεύτερου σεναρίου, όχι ότι έχει υπάρξει η απόφαση, γιατί είπανε ότι μπορούμε να πάρουμε κομμάτια από το πρώτο, από το τρίτο και να κάνουμε κάποιες προτάσεις για να διαμορφωθεί το τελικό σενάριο, βάσει και των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης. Αλλά αυτό, όπως καταλαβαίνετε, θέλει παραπάνω χρόνο από πέντε μέρες».

Προχωρώντας παραπέρα, ανέφερε πως, προκειμένου να γίνουν κατανοητά όλα όσα αναφέρονται στη μελέτη, θα πρέπει να συμβουλευτούν μηχανικούς, δικηγόρους…
«Για να κάνεις μια πρόταση σε ένα τόσο σοβαρό θέμα, πρέπει να είναι τελείως τεκμηριωμένη για να μπορέσουν να την χρησιμοποιήσουν, αν την χρησιμοποιήσουν» είπε. Επεσήμανε δε πως, όταν θα ολοκληρωθεί η πρόταση, θα πρέπει να περάσει και από απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου πριν το προεδρικό διάταγμα. «Έχουμε πολύ δουλειά μπροστά μας. Απλώς είμαστε υποχρεωμένοι και οι φορείς και οι πολίτες να παρακολουθούμε πια από πολύ κοντά την εξέλιξή του. Δηλαδή, δεν έχουμε περιθώριο να πούμε μετά κάτι. Ό,τι είναι να κάνουμε και να είναι καταγεγραμμένο, πρέπει να το κάνουμε τώρα. Εκείνο που μου μένει εμένα περισσότερο, γιατί όλα τα άλλα πρέπει να τα δούμε πιο αναλυτικά, είναι ότι, ξεχωρίζει την αγροτική γη, τις βιομηχανικές ζώνες, αλλά θεωρώ ότι πρέπει να ξανακοιτάξουν κάποια θέματα όσον αφορά στους οικισμούς».

Όσον αφορά στα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η κ. Τριανταφυλλοπούλου εκτιμά πως, «υπάρχει ένα θέμα στη μελέτη γενικότερα, ότι πρέπει να υπολογίσουν ότι αυτό (ο τουρισμός) γίνεται έξι μήνες στον χρόνο. Ποιος το υπολογίζει αυτό; Ακόμη και το όριο του κορεσμού, ποιος το ορίζει;» αναρωτήθηκε.

Θέση της είναι πως, τη μελέτη θα έπρεπε όλοι, κατά επαγγελματική κατηγορία αλλά και σαν πολίτες, να δουν που τους «αγγίζει», έτσι ώστε να έχουν τη δυνατότητα να κάνουν τις προτάσεις τους. «Θεωρώ ότι έγινε πάρα πολύ αργά. Μιλάμε για κορεσμό ή όπως αλλιώς θέλει ο καθένας να το πει, μιλάμε όμως και για διαχείριση των πόρων. Πρέπει να δούμε τους πόρους. Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα. Πρέπει οπωσδήποτε να δώσουμε πολύ μεγάλη βάση στις υποδομές» δήλωσε.

Όσον αφορά στη μελέτη φέρουσας ικανότητας, η πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων ανέφερε πως, εμπεριέχεται τρόπον τινά στην εν λόγω μελέτη, αλλά η αντίστοιχη που θα κάνει ο δήμος, σύμφωνα με όσα της είπε ο δήμαρχος, θα είναι πιο διεισδυτική. «Οπότε, μελέτη, της μελέτης, ω μελέτη… το θέμα είναι ότι, πρέπει να πάρουμε όλες τις μελέτες για να βγάλουμε μια απόφαση κι αυτή η απόφαση να μην είναι εις βάρος ούτε των πολιτών, ούτε του αναπτυξιακού μοντέλου της Κω» είπε, θέλοντας να καταδείξει την πολυπλοκότητα, ίσως και την ασάφεια, της κατάστασης.

Με δεδομένο ότι, όταν ολοκληρωθούν όλες οι διαδικασίες και βγει το προεδρικό Διάταγμα, το οποίο θα δεσμεύει το νησί για μερικές δεκαετίες, ζητήσαμε την άποψη της κ. Τριανταφυλλοπούλου, εάν θα πρέπει να ανησυχούμε ή όχι.

«Θεωρώ ότι αυτές οι μελέτες καλώς γίνονται. Το πώς θα τις εφαρμόσουμε είναι ένα άλλο ζήτημα. Έπρεπε να γίνει το χωροταξικό κάποια στιγμή, γιατί πρέπει να μπουν τα πράγματα σε τάξη. Θεωρώ ότι ακόμα έχουμε περιθώριο να πούμε μέχρι τον Απρίλιο πράγματα που είδαμε και καταλαβαίνουμε, σαφώς όμως. Ο καθένας δεν μπορεί να είναι μηχανικός, δικηγόρος ή χωροτάκτης. Πρέπει αυτά που είδαμε να τα συζητήσουμε με ειδικούς για να μπορούμε να καταθέσουμε προτάσεις οι οποίες θα είναι σύμφωνες με τη σύγχρονη επιστήμη και θα είναι και τεκμηριωμένες, γιατί ξέρετε πολλές φορές λέμε το ένα και το άλλο αλλά τεκμηρίωση δεν έχουμε» απάντησε.

Τέλος, μας ενημέρωσε πως, έχουν ξεκινήσει μια εσωτερική διαβούλευση, μιλάνε με δικηγόρους και μηχανικούς, σε μια προσπάθεια να καταθέσουν τις προτάσεις τους μέχρι το τέλος της επόμενης εβδομάδας στο δήμο, διότι στο 5θήμερο που έδωσαν οι μελετητές, δεν προλαβαίνουν.

υφιστάμενη κατάσταση

Θα αναφέρουμε επιγραμματικά (η παρουσίαση είναι ήδη αναρτημένη οπότε μπορεί να την παρακολουθήσει κάθε ενδιαφερόμενος) τα βασικά στοιχεία τα οποία αφορούν στην ανθεκτικότητα και τη βιωσιμότητα του νησιού:

• Οριοθέτηση οικισμών: Για πρώτη φορά οριοθετούνται οι οικισμοί Λινοπότη, Ασφενδιού, Άγιος Δημήτριος, Λαγούδι, Ζιά, Όνια, Καμάρι και Κάμπος.
• Φυσικοί κίνδυνοι: Κίνδυνος πλημμύρας στα βοριοανατολικά τμήματα του νησιού.
• Δείκτης δόμησης κτιρίων, δηλαδή, το πόσα τετραγωνικά μέτρα αντιστοιχούν σε κάθε κάτοικο: Αυτός ο δείκτης έχει μικρότερες τιμές στη Δημοτική Ενότητα Κω, στη Δημοτική Ενότητα Δικαίου και Ηρακλειδών είναι μεγαλύτερος ο δείκτης και ξεπερνά και τα πολεοδομικά πρότυπα ιδιαίτερα στη Δ.Ε. Ηρακλειδών. 
• Δείκτης τουριστικής λειτουργίας: Είναι το πλήθος των κλινών σε σχέση ως προς τον πληθυσμό βάσης, δηλαδή τον πληθυσμό που υπολογίζεται για το 2024 όπου βλέπουμε ότι τα Airbnb παίρνουν σημαντικό ρόλο, ανεβάζουν την τιμή του δείκτη και γενικά αυτός ο δείκτης σε όλα τα χωρικά συστήματα, τα εντάσσει στην κατηγορία μεγάλης τουριστικής ανάπτυξης, με ιδιαίτερη περίπτωση την Δημοτική Ενότητα Ηρακλειδών. Όταν προσθέσουμε και τις νεότερες κλίνες, οι τιμές ανεβαίνουν, ωστόσο η κατηγορία παραμένει ίδια με πριν.
• Δείκτης ανεκτού πληθυσμού επισκεπτών: Στην αρχή υπολογίστηκαν οι κλίνες μέχρι το 2022 και ο δείκτης προκύπτει για τα επιμέρους χωρικά συστήματα, δηλαδή τις δημοτικές ενότητες, τα εντάσσει στην κατηγορία ανεκτός αριθμός επισκεπτών, με εξαίρεση τη δημοτική ενότητα Ηρακλειδών, όπου έχουμε υπέρβαση χωρητικότητας αρκετά.  Αν περάσουμε στον υπολογισμό του δείκτη,       συμπεριλαμβάνοντας και τις νεότερες οικοδομικές άδειες και τις αιτήσεις που υπάρχουν για το 2025, αλλά και τον αριθμό ημερήσιων επιβατών κρουαζιέρας, τότε παρατηρούμε ότι οι τιμές του δείκτη ανεβαίνουν και αγγίζουν το σημείο μετά το οποίο έχουμε υπέρβαση χωρητικότητας. Η Δημοτική Ενότητα Δικαίου πλησιάζει αυτό το σημείο, η Δημοτική Ενότητα Ηρακλειδών συνεχίζει να το ξεπερνά και μεγαλώνει ο δείκτης και το σημαντικό συμπέρασμα είναι ότι, ο Δήμος στο σύνολό του έχει υπερβεί αυτό το όριο, έχει αγγίξει αυτό το όριο, δηλαδή έχουμε υπέρβαση χωρητικότητας σε σχέση με τον τουρισμό.
• Αναλογία κοινόχρηστων των κοινωφελών χώρων: Παρουσιάζονται ιδιαίτερα χαμηλές τιμές, δηλαδή, έχουμε έλλειμμα κοινόχρηστων χώρων σε οικιστικές περιοχές.
• Ως προς την ενέργεια, παρουσιάζονται υψηλά επίπεδα κατανάλωσης ενέργειας συγκρινόμενα τόσο με την επικράτεια όσο και με την περιφέρεια και ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα παρουσιάζονται στη Δημοτική Ενότητα Ηρακλειδών.
• Η εμπορική χρήση αναδεικνύεται ως η πλέον ενεργοβόρα και οι χρήσεις γενικά που σχετίζονται με τον τουρισμό. 
• Ως προς τη διαχείριση απορριμμάτων, οι δείκτες εμφανίζουν το πρόβλημα που υπάρχει στο Δήμο Κω, με το μεγάλο όγκο απορριμμάτων, ειδικά τις περιόδους τουριστικής αιχμής και σημαντικό είναι ότι δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα η υλοποίηση των μέτρων του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων.
• Με το νερό, επίσης, οι δείκτες παρουσιάζουν την προβληματική κατάσταση αναδεικνύοντας σημαντικό έλλειμμα ύδρευσης.
• Σχετικά με τις μεταφορές – υποδομές, ο Δήμος Κω παρουσιάζει σχετικά μικρή αναλογία αυτοκινήτων ανά κάτοικο και μεγαλύτερη αναλογία μοτοσυκλετών ανά κάτοικο. Υπάρχει έλλειμμα σε χώρους στάθμευσης, κυκλοφοριακή συμφόρηση ειδικά στην Κω κατά την αιχμή του τουρισμού.
• Και ως προς την τοπική κοινωνία και η οικονομία, να αναφέρουμε ότι τις τάσεις γήρανσης του τοπικού πληθυσμού, τη σχετική δημογραφική ευρωστία στη Δημοτική Ενότητα Δικαίου, την ισχυρή παρουσία των παραγωγικών ηλικιών, που αυτό σχετίζεται και με την διευρυμένη δραστηριότητα του τουρισμού. 
• Μεγάλο μέρος της δόμησης επιτελείται στον εξω-οικιστικό χώρο, ενώ σε οικισμούς όπως το Ζηπάρι και το Τιγκάκι, ο βαθμός αστικοποίησης ξεπερνά τα όρια των προτύπων. 
• Παρατηρείται εύρωστη κοινωνική μορφολογία σχετικά, ωστόσο με τάσεις γήρανσης του πληθυσμού, εξειδίκευση της παραγωγικής βάσης του τριτογενή τομέα, χαμηλά ποσοστά ανεργίας με τάσεις μείωσης διαχρονικά.
• Όλα τα χωρικά συστήματα του Δήμου Κω χαρακτηρίζονται από μεγάλη τουριστική ανάπτυξη με τάσεις προς την κατεύθυνση στην κατηγορία έντονη, να φτάσε, δηλαδή, στα όρια του κορεσμού.
• Τα χωρικά συστήματα της Δημοτικής Ενότητας Κω και Δικαίου κατά τις περιόδους αιχμής εμφανίζονται στην κατηγορία ανεκτός αριθμός επισκεπτών, ωστόσο ιδιαίτερα η Δημοτική Ενότητα Δικαίου τείνει να υπερβεί το όριο, ενώ η Δημοτική Ενότητα Ηρακλειδών, όπως και ο Δήμος Κω στο σύνολό του, υπερβαίνουν την παραπάνω χωρητικότητα θέτοντας στα όρια το σύνολο των υφιστάμενων υποδομών. 
• Λαμβάνοντας, λοιπόν, υπόψη τον ετήσιο ρυθμό αύξησης των κλινών, θα μπορούσαμε να υποθέσουμε ότι η κατάσταση οδεύει προς συνολικό κορεσμό και ως προς στους δύο δείκτες στο νησί της Κω το έτος στόχο της μελέτης, γεγονός που θα εκτιμηθεί και σε επίπεδο επιμέρους Δημοτικών Ενοτήτων στο δεύτερο στάδιο της ΕκΕΦΙ (Έκθεση Εκτίμησης Φέρουσας Ικανότητας) και θα συσχετιστεί με τις εκτιμήσεις για την εξέλιξη των τιμών όλων των δεικτών βιωσιμότητας για το έτος στόχο.
• Σχετικά με τα πλεονεκτήματα να αναφέρουμε ενδεικτικά ότι το νησί συνιστά πύλη εισόδου στη χώρα, κατέχει στρατηγική θέση στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, είναι σημαντική παρουσία του αεροδρομίου, σύγχρονου λιμανιού και τουριστικής μαρίνας. Επίσης, η ύπαρξη αστικού κέντρου σημαίνουσας περιφερειακής σημασίας, η ύπαρξη κρίσιμης πληθυσμιακής και παραγωγικής μάζας, οι αυξητικές τάσεις μόνιμου πληθυσμού, χαμηλά ποσοστά ανεργίας, εδραιωμένη παρουσία του τουριστικού φαινομένου και ο αξιόλογος αγροτικός τομέας και αξιόλογη φυσική και πολιτιστική κληρονομιά.
• Στις αδυναμίες να αναφέρουμε ενδεικτικά τον παραμεθόριο χαρακτήρα, τη νησιωτικότητα, τις διοικητικές εξαρτήσεις, τα υψηλά κόστη μεταφορών, τις ενδείξεις γήρανσης του τοπικού πληθυσμού, τη μονολειτουργική εξειδίκευση στον τουρισμό και τις συμπληρωματικές προς αυτόν οικονομικές δραστηριότητες και παράλληλα την εποχικότητα της τουριστικής ζήτησης, τις πολυεπίπεδες πιέσεις από την τουριστική ανάπτυξη στις υποδομές, στην ενέργεια, το νερό και τα απορρίμματα, τα σχετικά χαμηλά επίπεδα τοπικού εισοδήματος, τις ασυμβατότητες χρήσεων γης και δραστηριοτήτων και την οικιστική διάχυση. 
• Ως προς τις ευκαιρίες, να αναφέρουμε τη δυνατότητα για ανάπτυξη συνεργειών στην περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και διασυνοριακές συνεργασίες, την επέκταση του δικτύου υδατοδρομίων της χώρας, την ανάπτυξη της έρευνας και τεχνολογίας, την οργάνωση της διάσπαρτης τουριστικής λειτουργίας σε οργανωμένες ζώνες τουρισμού, τη δημιουργία νέων χώρων πρασίνου και την οργάνωση χρήσεων γης μέσω του πολεοδομικού σχεδιασμού. 
• Σχετικά με τις απειλές από το εξωτερικό περιβάλλον, να αναφέρουμε το εύθραυστο γεωπολιτικό περιβάλλον, την έλλειψη ενδοπεριφερειακής συνεργασίας φορέων, την επέκταση της αυθαίρετης δόμησης, την όξυνση των συγκρούσεων γης, την ανεξέλεγκτη οικιστική και τουριστική ανάπτυξη χωρίς πολεοδομικό σχεδιασμό.

Τα τρία εναλλακτικά σενάρια

Περιλαμβάνουν, μηδενική παρέμβαση, ήπια παρέμβαση και έντονη παρέμβαση, τα οποία αναλύθηκαν στην παρουσίαση.

Να σημειώσουμε ότι, όπως ειπώθηκε, μέχρι την ημέρα της παρουσίασης είχαν υποβληθεί 20 σχόλια στην πλατφόρμα του υπουργείου. Από την Τρίτη, 13/1/2026, η μελέτη θα είναι στη διάθεση των πολιτών, ενώ η σχετική πλατφόρμα θα μείνει ανοιχτή για 5 ημερολογιακές ημέρες για την υποβολή σχολίων, τα οποία θα λάβουν υπόψη τους οι μελετητές.

Με δεδομένο ότι, η εν λόγω μελέτη θα συζητηθεί σε επόμενο δημοτικό συμβούλιο, οπότε δεν επαρκούν οι 5 ημέρες, οποιοσδήποτε επιθυμεί να συμμετάσχει, μπορεί να υποβάλλει τα σχόλιά του ή και το σενάριο που θα επιθυμούσε ή και μείγμα των σεναρίων στο πρωτόκολλο του δήμου, το οποίο για τις επόμενες 30 ημέρες θα δέχεται σχόλια των πολιτών, τα οποία η δημοτική αρχή θα τα επικοινωνεί μέσω της επιβλέπουσας επιτροπής στον ανάδοχο.

Αξίζει να αναφέρουμε πως, οι μελετητές τείνουν προς το δεύτερο σενάριο, αυτό της ήπιας παρέμβασης, όπως επίσης πως, υπήρξαν αρκετές παρεμβάσεις από συμπολίτες μας οι οποίοι εξέφρασαν την αγωνία τους για το «αύριο» του νησιού μας, θέτοντας παράλληλα και ερωτήματα, με την γενική αίσθηση της μη ικανοποίησης από τις απαντήσεις.

Τι δήλωσαν οι:

Θ. Νικηταράς, Γ. Χατζημάρκος, Α. Γιαννικουρής, Γ. Χρυσουλάκης, Μ. Τριανταφυλλοπούλου, Γ. Ιωσηφίδης

Θεοδόσης Νικηταράς, δήμαρχος Κω: «Πρέπει να μπει ένα φρένο»

«Πρέπει να υπάρξει ένα ισοζύγιο και μια ισορροπία ανάμεσα στο δομημένο και αδόμητο περιβάλλον»

«Ο δαίμονας των αλόγιστα μεγάλων, χωρίς όρους και όρια ξενοδοχειακών μονάδων που πραγματικά κινδυνεύει να κυριεύσει το νησί,  δεν θα έλεγα πρέπει να εκλείψει αλλά πρέπει να σταματήσει»

«Μετά την θεσμοθέτηση του νέου θεσμικού πλαισίου για τον πολεοδομικό σχεδιασμό, δεν θα πρέπει να βλέπουμε ξενοδοχεία στην Κω άνω των 100 κλινών»

«Ιστορικά αντιλαμβάνομαι ότι, αυτή η περίοδος παρουσιάζει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον διαχρονικά, σε σχέση με όλα όσα έχουν συμβεί στο παρελθόν, σε σχέση με κάθε εγχείρημα που έχει να κάνει με τον χωροταξικό σχεδιασμό, που εάν ανατρέξουμε στην πρόσφατη ιστορία του νησιού μας, θα πάμε τουλάχιστον 30 χρόνια πίσω, όταν η πρώτη οργανωμένη απόπειρα ουσιαστικά συζήτησης για τον χωροταξικό σχεδιασμό του νησιού, έγινε όταν υπήρχαν πέντε κοινότητες και ένας δήμος. Έγινε το 1996, όταν κληθήκαμε ως τοπική κοινωνία να συζητήσουμε για την λεγόμενη Μελέτη Δοξιάδη. Τότε, δυστυχώς, δεν καταφέραμε να συμφωνήσουμε και εμείς ως φορείς και η τοπική αυτοδιοίκηση, η οποία βέβαια δεν είχε ενιαία έκφραση τότε. Αντιλαμβάνεστε τι σημαίνει πέντε κοινότητες και ένας δήμος. Και, βέβαια, η πολιτεία τότε, με αποτέλεσμα εκείνο το φιλόδοξο κατά τα άλλα εγχείρημα, να μείνει στο συρτάρι. Ακολούθησαν τριάντα ολόκληρα χρόνια, όπου η Κως μετεξελίχθηκε

στον τομέα της αυτοδιοίκησης, πέρασε στους τρεις δήμους, πέρασε στον έναν δήμο, επιχειρήθηκε ο πολεοδομικός και ο χωροταξικός σχεδιασμός μέσα από τη Σύνταξη Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων, όμως αυτό έγινε αποσπασματικά και ποτέ δεν έγινε κάτω υπό μία ενιαία ομπρέλα, μία ενιαία μορφή και μία ενιαία, θα έλεγα, καθοδήγηση» είπε αρχικά στην τοποθέτησή του ο δήμαρχος Κω Θεοδόσης Νικηταράς.

Και συνέχισε:

«Σήμερα, λοιπόν, υπάρχει μια ιστορική ευκαιρία να μπορέσουμε να συνομιλήσουμε με νέα δεδομένα. Άλλωστε, η καμπή αυτή που είπα πριν είναι κρίσιμη και θα έλεγα ότι νομοτελειακά φαίνεται να είναι και οριστική ότι, ουσιαστικά θα υπάρξει θεσμοθέτηση αυτού του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού. Άρα, εμείς πρέπει να είμαστε ως τοπική κοινωνία και ως τοπική αυτοδιοίκηση σε εγρήγορση, ούτως ώστε οτιδήποτε προκύψει να μην προκύψει ως αρνητική και δεσμευτική υποθήκη για τις επόμενες γενιές, αλλά να προκύψει ως ένα προϊόν διαλόγου και ώριμης σκέψης.

Να πω λοιπόν ότι, στα πρώτα βήματα μας παρουσιάσατε πριν από αρκετούς μήνες την ανάλυση των δεδομένων και σε αυτό το μεσοδιάστημα προχωρήσατε ουσιαστικά στην διατύπωση, απόψε θα τα ακούσουμε, τριών σεναρίων σχετικά με την πρόταση που εσείς θα υποβάλλετε για τον πολεοδομικό σχεδιασμό στο νησί μας. Υπάρχει ένας έντονος προβληματισμός σε όλους εμάς που εκφράζεται από τον καθένα ξεχωριστά ή συλλογικά με έναν ιδιαίτερο τρόπο και μοναδικό θα έλεγα τρόπο που έχει όμως μια αφετηρία και έναν προβληματισμό που λέει πού πάμε και πώς πάμε, τι αντέχει το νησί μας, τι είμαστε διατεθειμένοι να αφήσουμε ως παρακαταθήκη στις επόμενες γενιές και πώς όλοι εμείς μπορούμε να αντιληφθούμε τη ζωή τη δική μας και τη ζωή των παιδιών μας σε έναν κόσμο και σε έναν τόπο με πεπερασμένες δυνατότητες, με φυσικούς χώρους οι οποίοι είναι συγκεκριμένοι και προφανώς δεν είναι ανεξάντλητοι, με ένα δομημένο και αδόμητο περιβάλλον που έχει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του και με έναν τόπο που κουβαλάει τη μακραίωνη βαριά πολιτιστική του κληρονομιά. Πρέπει προφανώς ο καθένας από εμάς να εκφράσει με παρρησία την άποψή του.

Αυτό θα κάνουμε και εμείς ως δήμος, ως δημοτικό συμβούλιο ακούγοντας τα τρία σενάρια που έχετε να μας παρουσιάσετε, ποιο εσείς προκρίνετε αλλά και ποιο εμείς αντιλαμβανόμενοι ότι ταιριάζει καλύτερα και είναι αυτό το οποίο πρέπει να οδηγηθεί η Κως στον περαιτέρω βηματισμό της τα επόμενα χρόνια και τις επόμενες δεκαετίες, θα σας υποβάλλουμε το επόμενο διάστημα, θεσμοθετημένα πλέον, και την πρόταση του δημοτικού συμβουλίου. Προς αυτή την κατεύθυνση έπρεπε ως τοπική αυτοδιοίκηση να μην υστερήσουμε και να ενεργοποιήσουμε την διαδικασία που αφορά στην αποτύπωση της φέρουσας ικανότητας. Ξέρετε, αυτή η φέρουσα ικανότητα κινδυνεύει να γίνει μία έννοια ελαφρώς δαιμονοποιημένη.

Άλλοι την λένε υπερτουρισμό, άλλοι λένε πόσο αντέχουμε, άλλοι λένε φέρουσα ικανότητα, άλλοι το ονομάζουν κορεσμό, σε κάθε περίπτωση όλοι έχουμε στο μυαλό μας το τι τελικά αντέχουμε και το πού θέλουμε να πάμε. Ως δημοτική αρχή, λοιπόν, αντιλαμβανόμενοι το μερίδιο και το βάρος της δικής μας ευθύνης, έχουμε προχωρήσει την διαδικασία και έχουμε υπογράψει ήδη προγραμματική σύμβαση με τον Αναπτυξιακό Οργανισμό, προκειμένου να υπάρξει μία πλήρης εξαντλητική, θα έλεγα, μελέτη σε ό,τι αφορά την φέρουσα ικανότητα. Βέβαια, η φέρουσα ικανότητα ως ορολογία υπάρχει ήδη μέσα και στην μελέτη που εσείς κάνετε, θα έλεγα, ως ένα αρχικό στάδιο προσέγγισης του σχεδιασμού που καλείστε να καταθέσετε.

Υπάρχει επίσης η φέρουσα ικανότητα ως όρος και στην σύμπραξη που έχουμε κάνει ως δήμος και ως δήμοι Νισύρου και Αστυπάλαιας, επίσης με το υπουργείο Τουρισμού, για την δημιουργία των DMMOς προορισμοί, όπως συνηθίζουμε πλέον να λέμε, δηλαδή Investigation Management and Marketing Organization. Όμως όλα αυτά, επειδή εκτιμήσαμε ότι δεν θα έχουν μάλλον μία πλήρη αποτύπωση όπως εμείς ίσως θα την θέλαμε και κυρίως όπως θα θέλαμε να αποτελέσει τον οδηγό και μετά την επόμενη μέρα, δηλαδή της απόφασης, της θεσμοθέτησης, του πολεοδομικού σχεδιασμού, είπαμε, λοιπόν, ότι θα προχωρήσουμε στην δική μας εξαντλητική και αναλυτική μελέτη της φέρουσας ικανότητας, ουσιαστικά για να αποτελεί μία παρακαταθήκη και μία πρόταση και μία στρατηγική, θα έλεγα, των επόμενων δεκαετιών. Αυτό που έχω να πω στην κοινωνία της Κω είναι ότι, τις επόμενες ημέρες θα συγκληθεί το δημοτικό συμβούλιο λαμβάνοντας υπόψη τις τρεις προτάσεις που θα καταθέσετε, για να καταθέσει εμπεριστατωμένα την δική του πλέον πρόταση προς εσάς ούτως ώστε να την λάβετε υπόψη σας στην τελική φάση του σχεδιασμού.

Οφείλω, όμως, με αίσθημα ευθύνης απέναντι στην τοπική κοινωνία και απέναντι στις επόμενες γενιές, να καταθέσω την δική μου προσωπική άποψη, η οποία διατυπώθηκε και με επιστολή που έστειλα ως προϊστάμενος της πολεοδομίας ως προβλέπεται από την διαδικασία πριν από μερικούς μήνες, αναλογιζόμενος και σκεπτόμενος πώς και εγώ επιθυμώ και θέλω το νησί μου και πώς επιθυμώ να ζήσουν τα παιδιά μου και τα παιδιά των παιδιών μας σε αυτόν τον τόπο.

Πραγματικά πρέπει να υπάρξει ένα ισοζύγιο και μια ισορροπία ανάμεσα στο δομημένο και αδόμητο περιβάλλον, ανάμεσα στις υποδομές που έχουμε την δυνατότητα να διαχειριστούμε, ανάμεσα στους φυσικούς πόρους που διαθέτουμε και όπως είπα και πριν δεν είναι ανεξάντλητοι. Πρέπει, λοιπόν, να βρούμε την χρυσή τομή όπου μια λέξη πρέπει να κυριαρχεί στην σκέψη μας και να αποτελεί φάρο και οδηγό μας για εμάς που ζούμε στην εσχατιά της Ελλάδας ότι, είναι η ποιότητα της ζωής μας. Θέλουμε να διαβιούμε εδώ έχοντας μια ποιότητα στην καθημερινότητά μας και αυτή η ποιότητα σε καμία περίπτωση δεν μπορεί από δική μας υπαιτιότητα να μετατραπεί σε έναν εφιάλτη. Έτσι η ζωή μας προφανώς δεν θα έχει καμία αξία. Πρέπει να μπει ένα φρένο, πρέπει να κάνουμε μια στάση θα έλεγα εγώ, προκειμένου να ισορροπήσουμε και να δούμε με τα νέα δεδομένα που θα έχουμε στη διάθεσή μας πώς μπορούμε να σχεδιάσουμε όχι χωρίς κεντρική καθοδήγηση αλλά με τοπική απόφαση το μέλλον μας, εκτιμώντας έτσι ότι ο δαίμονας των μεγάλων, και αλόγιστα θα έλεγα μεγάλων, χωρίς όρους και όρια ξενοδοχειακών μονάδων που πραγματικά κινδυνεύει να κυριεύσει το νησί, πραγματικά δεν θα έλεγα πρέπει να εκλείψει αλλά πρέπει να σταματήσει. Μου είναι αδιανόητο να βλέπω ότι ξαφνικά ξεφυτρώνει ένα ξενοδοχείο χιλίων ή χιλίων πεντακοσίων κλινών δίπλα μου, δίπλα σε εσάς, δίπλα σε ένα οικισμό που ουσιαστικά είναι ένα νέο χωριό, ένας οικιστικός ιστός που μπορεί να ξεπηδήσει εν μία νυκτί που ό,τι αυτό σημαίνει για την προσβασιμότητα, για τους φυσικούς χώρους, για τα σκουπίδια, για το νερό, για την ενέργεια και εγώ, και ως θεσμική υπόσταση αλλά και ως ενεργός πολίτης αυτού του τόπου, να σφυρίζω αδιάφορα.

Εάν αυτό το αθροίζω χωρίς να έχω έναν κεντρικό σχεδιασμό, προφανώς η κατάληξη δεν θα είναι καθόλου καλή. Η πρόταση, λοιπόν, που εν πρώτοις υπέβαλα και εγώ γραπτά ως προϊστάμενος της πολεοδομίας όπως είπα και πριν όπως προβλέπει η διαδικασία, έχει να κάνει με το γεγονός ότι τούδε και στο εξής, μετά την θεσμοθέτηση δηλαδή του νέου θεσμικού πλαισίου για τον πολεοδομικό σχεδιασμό, δεν θα πρέπει να βλέπουμε ξενοδοχεία στην Κω άνω των 100 κλινών. Αυτό είναι μια πρόταση. Είναι μια συζήτηση η οποία θα μπει στο τραπέζι, μπορεί να ακουστούν και άλλες απόψεις, σεβαστές αλλά θα τις ακούσουμε. Θέλω όμως αγαπητοί συνάδελφοι να πω το εξής: έχουμε περιορίσει λίγο τη συζήτησή μας στο εάν θα κάνουμε νέες κλίνες, πόσες θα είναι αυτές οι κλίνες, αν αντέχουμε ή δεν αντέχουμε και δεν έχουμε δει κομβικά σημεία και στοιχεία αυτού του σχεδιασμού που θα έλεγα ότι είναι εξίσου αν όχι πιο σοβαρά. Παράδειγμα ο πολεοδομικός σχεδιασμός που έχει να κάνει με τους οικισμούς της Κω, με τα σχέδια πόλης της Κω, για εμάς που παροικούμε εδώ στην Κω, για εμάς που θα ζούνε τα παιδιά μας εδώ στην Κω, που δεν ήρθαμε σήμερα για να φύγουμε αύριο, είναι πολύ πιο σοβαρός.

Θα σας δώσω ένα παράδειγμα. Οι τρεις οικισμοί της Κω, Παραδεισίου, Αγίου Νεκταρίου, Νέας Αλικαρνασσού, είναι οικισμοί οι οποίοι δεν έχουν απογραφεί μεμονωμένα, αυτοτελώς δηλαδή, σε αντίθεση με το Πυλί, με την Αντιμάχεια, με την Κέφαλο κλπ. Ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Ότι αυτό που είχαμε συνηθίσει και ίσως και πολλοί μηχανικοί ακόμα δεν γνωρίζουν, είναι ότι δεν μπορούμε να πάμε σε μία νέα οριοθέτηση οικισμών όπως την έχουμε συνηθίσει. Πρέπει να πάμε απευθείας σε μία πολεοδόμηση. Σκεφτείτε λίγο τι σημαίνει αυτό.

Σκεφτείτε λίγο τι σημαίνει το γεγονός ότι έχουν απογραφεί με πληθυσμό άνω των 2.000 κατοίκων και η Κέφαλος και η Αντιμάχεια και το Πυλί. Πολεοδομικά ξέρουμε ότι μέχρι και σήμερα οι οικοδομικές άδειες που εκδίδονται έχουν να κάνουν με το καθεστώς οικισμοί έως 2.000 κατοίκους. Όμως δεν είναι πλέον και αυτό το λαμβάνει υπόψη του αυτός ο σχεδιασμός.

Υπάρχουν και άλλες παράμετροι. Παράδειγμα, δεν μπορεί να υπάρξει πολεοδόμηση αν υπάρχει καταφύγιο άγριας ζωής. Κάποιοι από εσάς, τον όρο καταφύγιο άγριας ζωής ίσως να τον ακούτε και πρώτη φορά ως όρο. Όμως είναι μια δέσμευση στον πολεοδομικό και χωροταξικό σχεδιασμό που θα τον βρούμε μπροστά μας. Δηλαδή, περιοχές που νομίζαμε ότι μπορούμε να πολεοδομήσουμε δεν θα μπορούμε να το κάνουμε αυτό γιατί υπάρχει αυτή η δέσμευση. Άρα λοιπόν είναι μια πολύ σοβαρή κουβέντα.

Τον επόμενο μήνα θα κληθούμε να εκφράσουμε άποψη θεσμικά και ως συλλογικό όργανο αλλά και ως κοινωνία. Θερμή παράκληση να έχουμε ανοιχτά αυτιά, να μην δαιμονοποιήσουμε τίποτα, να σταθούμε στο ύψος της ευθύνης που αναλογεί στον καθένα θεσμικά, συλλογικά και ατομικά, να κοιτάξουμε στα μάτια τις επόμενες γενιές και να πούμε ότι είμαστε σήμερα εδώ και στο μυαλό μας, στο όραμά μας είναι τα παιδιά μας».

Γιώργος Χατζημάρκος, περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου:

«Πάση θυσία, πρέπει σήμερα να πάρουμε μέτρα για τα πολεοδομικά κάθε νησιού»

«Αν δεν πάρουμε μέτρα τώρα, το επόμενο παράθυρο ευκαιρίας θα είναι μετά από δεκαετίες. .

«Έχουμε ξεκινήσει να χτίζουμε τη μεγαλύτερη βάση δεδομένων στην ιστορία των νησιών και μέχρι το Μάρτιο, θα προσπαθήσουμε να την παρουσιάσουμε και δημόσια» 

«Το πόσο δύσκολο είναι αυτό (η εκπόνηση τοπικών πολεοδομικών σχεδίων) και το βλέπουμε όλοι τώρα, νομίζω ότι είναι και η απόδειξη γιατί δεν έγινε ποτέ μέχρι σήμερα. Είναι πάρα πολύ δύσκολο να συγκεράσεις απόψεις, προτάσεις, αντιλήψεις, συμφέροντα…   » ανέφερε αρχικά ο περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου Γιώργος Χατζημάρκος.

Και συνέχισε:

«Εμείς προσεγγίζουμε αυτή τη πολύ μεγάλη και κρίσιμη συζήτηση με το ρόλο του οργανισμού που στο τέλος της διαδρομής και πριν την κατάθεση στο ΣτΕ βγάζει τη γνωμοδότηση. Είναι μια ευθύνη πολύ μεγάλη η οποία βαραίνει τους ώμους αυτών που καταλαβαίνουνε τη διαφορά του κακώς εννοούμενου πολιτικού κόστους με αυτό που είναι το συνειδησιακό. Για εμένα είναι πάρα πολύ σημαντικό το δεύτερο γιατί η έννοια του πολιτικού κόστους έχει στοιχήσει πάρα πολύ στην πατρίδα μας. έχουν χαθεί ευκαιρίες, έχουν χαθεί όνειρα..

Η δεύτερη αρχή με την οποία προσεγγίζουμε αυτή τη συζήτηση, έχει να κάνει με το ότι, δεν θεωρούμε υπαίτιο ή ένοχο κανένα κλάδο της οικονομίας. Είμαστε από αυτούς που τους αντιμετωπίζουμε με το σεβασμό που αξίζουν ο καθένας με τη συνεισφορά του.

Καταλαβαίνω απόλυτα την έννοια της ποιότητας της ζωής και γι αυτό ακριβώς είναι η μοναδική περιφέρεια στην Ελλάδα η οποία έχει να επιδείξει υλοποιημένες δράσεις και πρωτοβουλίες βιωσιμότητας.

Στοιχείο της ποιότητας της ζωής είναι και το εισόδημα. Φτάνουμε σε ακόμα πιο δύσκολη συζήτηση που έχει να κάνει με την ισορροπία. Ισορροπία είναι η πιο δύσκολη αναζήτηση στην ιστορία της ανθρωπότητας, πολύ πιο δύσκολο σε μια χώρα που έχει πολύ μεγάλη αγάπη στο συγκρουσιακό διάλογο.

Κανείς δεν έχει την απόλυτη γνώση, το απόλυτο δίκιο, κανένας δεν κατέχει την απόλυτη λύση όλων των θεμάτων.

Είμαστε η μοναδική περιφέρεια στην Ελλάδα, η πρώτη περιφέρεια στην Ελλάδα και προσφάτως έμαθα και η πρώτη περιφέρεια στην Ευρώπη, που ιδρύσαμε γενική διεύθυνση βιώσιμης ανάπτυξης με διεύθυνση παρακολούθησης φέρουσας ικανότητας και έχουμε ξεκινήσει αυτή τη στιγμή να χτίζουμε τη μεγαλύτερη βάση δεδομένων στην ιστορία των νησιών που θα μας επιτρέψει να έχουμε, όχι μόνο εμείς, ανοιχτή στο κοινό. Ελπίζω να μπορέσουμε πολύ σύντομα, μέχρι το Μάρτιο, θα προσπαθήσουμε να την παρουσιάσουμε και δημόσια επειδή θα είναι μια πλατφόρμα διαθέσιμη σε όλο τον κόσμο γιατί πολλές φορές ακούμε πολλά πράγματα, δεν είναι όλα ακριβή, δεν έχουν όλα επιστημονική ακρίβεια. Ακούμε πολλά ζητήματα και για τεχνικά θέματα που έχουν να κάνουν, αφήστε την αντίληψη του καθενός,

είναι σεβαστή η πρότασή του, είναι, αν θέλετε, η πολιτική του έκφραση του πώς αντιλαμβάνεται την ιδέα της ανάπτυξης. Εμείς θέλουμε να είναι όσο πιο επιστημονικό γίνεται και να είναι έγκυρο και διασταυρωμένη η βάση των στοιχείων που έχουμε μπροστά μας και μελετάμε. Αυτό, λοιπόν, επαναλαμβάνω, πιστεύω θα μπορέσουμε το Μάρτιο να το παρουσιάσουμε και να είναι στη διάθεση πολιτών, μελετητών, επενδυτών, τοπικών αρχών, δήμων, οποιουδήποτε.

Επαναλαμβάνω, με το σύνολο το στοιχείο της ζωής ενός τόπου. Όσο περισσότερο data, όσο περισσότερη πληροφορία, όσο περισσότερη επιστήμη, νομίζω ότι θα κάνει καλό σε όλους. 

Τώρα, για τα ειδικότερα θέματα στις κατευθύνσεις, εγώ ήθελα να μιλήσω μετά αφού δούμε την παρουσίασή σας. Θα πω μόνο το εξής. Πολύ μεγάλο βάρος δίνουμε σε μία πρόταση του περιφερειακού συμβουλίου, για την οποία είμαι χαρούμενος γιατί πέρασε ομόφωνα και από την περιφερειακή ένωση δήμων του Νοτίου Αιγαίου, σχετικά με την ανάγκη να αντιμετωπίσουμε αυτό το μεγάλο ζήτημα που έχουμε με την έλλειψη στέγης. Προσθέτω εδώ στην λέξη στέγη, την έλλειψη προσιτής στέγης.

Είχα μια πολύ πρόσφατη εμπειρία στις Βρυξέλλες όπου έχω την τιμή να είμαι αντιπρόεδρος της επιτροπής που συγκεντρώνει την αυτοδιοίκηση όλης της Ευρώπης. 90.000 δήμους και 300 περιφέρειες. 27 επικεφαλής χωρών μελών,

προσπαθήσαμε στην έναρξη της θητείας να βρούμε ένα θέμα στο οποίο συμφωνούμε και θα ξεκινήσουμε πιο αρμονικά. Και έρχονται όλες οι περιοχές της Ευρώπης επικεφαλής και των 27 κρατών μελών και δηλώνουν ένα ζήτημα. Στεγαστική κρίση.

Εγώ με έναν Ισπανό περιφερειάρχη μιας τουριστικής περιοχής, της Ανδαλουσίας εκ προκειμένω, στη νότια Ισπανία, ο Χουάν Μαμορένο, με τον οποίο έχω μια καλή συνεργασία του λέω, Χουάν, μα εγώ δεν καταλαβαίνω. Εμείς έχουμε τη στεγαστική κρίση, έχουμε τον τουρισμό, πιέζει. Εσύ το ίδιο γιατί είναι η πιο τουριστική περιοχή της Ισπανίας, αλλά κάποιοι φίλοι μας, Πολωνοί δήμαρχοι και περιφερειάρχες στα ορεινά, έχουν βιομηχανικές περιοχές, έχουν βιοτεχνικές περιοχές, δεν έχουν τουρισμό, δεν έχουν τίποτα. Κάποιοι άλλοι έχουν μόνο αγροτικές περιοχές. Δεν καταλαβαίνω τι γίνεται. Από παντού μας έρχεται η στεγαστική κρίση.

Να μην κουράζω πάρα πολύ. Αποδεικνύει ότι αστικές περιοχές, ημιαστικές περιοχές, αγροτικές περιοχές, βιομηχανικές περιοχές, τουριστικές περιοχές, έχουν ακριβώς το ίδιο πρόβλημα. 

Περιοχή, περιφέρεια της Πολωνίας που έχει μόνο ορεινή βιομηχανία, εργοστάσια, χυτήρια μέταλλων, κτλ. Στεγαστική κρίση. Ολλανδία. Το Μπράμπαν, για όποιον το ξέρει, έχει όλη τη βιομηχανία τροφίμων της Ολλανδίας. Δεν έχει τουρισμό. Στεγαστική κρίση.

Αγροτικές περιοχές. Στεγαστική κρίση. Είναι πολυεπίπεδο. Δεν έχει μία λύση. Δεν έχει μία απάντηση. Θέλει και κεντρικές πολιτικές, ευρωπαϊκές.

Ξεκίνησε αυτό. Ξεκίνησε και στην Ευρώπη. Αργά, αλλά ξεκίνησε.

Και λέμε το εξής σαν περιφερειακό συμβούλιο, και το εκφράσαμε σε ένα συγκεκριμένο σχέδιο πρότασης, το οποίο πέρασε και από την Περιφερειακή Ένωση Δήμων, ομόφωνα. Αν δεν πάρουμε μέτρα τώρα, σε αυτή την ευκαιρία, στην εκπόνηση των ειδικών πολεοδομικών σχεδίων και τοπικών πολεοδομικών σχεδίων του κάθε νησιού, το επόμενο παράθυρο ευκαιρίας θα είναι μετά από δεκαετίες. Πάση θυσία, πρέπει σήμερα να πάρουμε μέτρα για αυτό.

Εμείς πιστεύουμε ότι μπορούμε. Προσέξτε τι σας λέω και πώς το λέω. Λέω, εμείς πιστεύουμε ότι μπορούμε. Το λέω έτσι, γιατί είπα λίγο πριν, πιστεύω ότι κανένας δεν πρέπει να προσέρχεται σε αυτό το διάλογο πιστεύοντας ότι έχει την απόλυτη γνώση. Αν μας πείσουν οι συνομιλητές μας ότι υπάρχει άλλος τρόπος να καλύψουμε την έλλειψη προσιτής στέγης για να μπορούμε να στεγάσουμε και να μπορέσει να εργαστεί όχι μόνο αυτός που έχει ένα μέσο ή υψηλό εισόδημα, αλλά ο δάσκαλος, ο αστυνομικός, ο λιμενικός, ο νοσηλευτής, όλος ο δημόσιος τομέας, αλλά και κόσμος ο οποίος μας τιμά στα νησιά να έρχεται για να στηρίξει την οικονομία μας εργαζόμενος εδώ σεζόν, είναι κυρίαρχο θέμα και πρέπει να το αντιμετωπίσουμε.  Μπορεί να μην συμφωνείτε στη λύση. Αναφέρομαι στους μελετητές, δεν θέλω να προκαταλάβω την απόφασή σας, αλλά νομίζω ότι συμφωνούμε ότι είναι η ευκαιρία να κάνουμε τα τοπικά πολεοδομικά του κάθε νησιού και θέλουμε πάση θέση αυτή την ευκαιρία να την αξιοποιήσουμε, ούτως ώστε να ξέρουμε ότι βάζουμε τα θέματα κάτω, ένα-ένα τα ζητήματα και γράφουμε τις λύσεις και τον οδικό χάρτη πώς θα μπορέσουμε να τα αντιμετωπίσουμε.  Από την επιλογή του σεναρίου και μετά, λοιπόν, την περιφέρεια του Αιγαίου δεν θα την ξαναδείτε, αναφέρομαι στους πολίτες τώρα, δεν θα την ξαναδείτε στο τέλος της διαδρομής όπου έχουμε την τελική γνωμοδότηση. Σε όλη την πορεία αυτή θα είμαστε ενεργοί καταθέτοντας και για το σύνολο των υποδομών για το οποίο εμείς μπορούμε να έχουμε άποψη καταθέτοντας πλήρη πρόταση στο σύνολο, επαναλαμβάνω των υποδομών που το νησί έχει ανάγκη για το μέλλον και θα συζητήσουμε εξειδικευμένα για αυτό  μετά την επιλογή του σεναρίου πάνω στο οποίο θα δουλέψετε».

Αντώνης Γιαννικουρής, Γενικός Γραμματέας ΤΕΕ:

«Πολεοδομικός σχεδιασμός ή τώρα ή ποτέ» 

«Ο σχεδιασμός αυτή τη στιγμή είναι μια ευκαιρία που δεν πρέπει να φύγει αναξιοποίητη»

Στην ερώτηση του «Σ» προς τον Γενικό Γραμματέα του ΤΕΕ Αντώνη Γιαννικουρή, ποιο ήταν κατά τη γνώμη του το «ρεζουμέ» της παρουσίασης της πρώτης φάσης του τοπικού πολεοδομικού σχεδίου Κω, αφού ανέφερε πως, «το τοπικό πολεοδομικό θεσμοθετεί χρήσεις γης, βάζει όρια οικισμών, δίνει δυνατότητα αξιοποίησης περιοχών, μας δίνει τη δυνατότητα να βάλουμε κάποια κρίσιμα ζητήματα στη συζήτηση, όπως είναι η κοινωνική κατοικία, να μιλήσουμε για τις κρίσιμες υποδομές, κ.λ.π. Δηλαδή, έχει δυνατότητα το πολεοδομικό εκ των προτέρων να μπορέσει να χωροθετήσει διάφορες δραστηριότητες όπως για παράδειγμα με το νέο νοσοκομείο όπου πέρασε αρκετός καιρός για να πάρουμε τους ειδικούς όρους δόμησης. Αν είχαμε πολεοδομικό σχεδιασμό πριν από κάποια χρόνια,  απλά θα είχαμε σε ένα σχέδιο χωροθέτηση ενός νέου νοσοκομείου» είπε πως, «το ρεζουμέ είναι ότι, προσπαθούμε να κάνουμε οργάνωση του χώρου. Να βάλουμε κανόνες στην ανάπτυξη. Αυτά έχουν να κάνουν  με την περιουσία του κόσμου, με τις επενδύσεις, με τις δημόσιες υποδομές,  με την ενέργεια, με το νερό,  με τα έργα υποδομής που πρέπει να γίνουν, με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για να μπορούν όλοι οι τόποι  να είναι και βιώσιμοι και ανθεκτικοί και να πάνε στο μέλλον με ασφάλεια».

Ποιος θα αποφασίσει ποιο σενάριο θα επιλεγεί; το ερώτημα.

«Υπάρχουν αντικειμενικές επιστημονικές αρχές προσέγγισης, αξιολογούνται τα στοιχεία που έχουν αντλήσει οι μελετητές και βγαίνει μια βαθμολογία. Φαίνεται ότι πρότειναν το δεύτερο σενάριο.  Εγώ νομίζω ότι πάντα το σενάριο που πρέπει να επιλεγεί δεν είναι ούτε το 2 ή το 3. Είναι το 2,5. Μπορεί το 2 να είναι ως βάση, αλλά από εκεί και πέρα αυτό που υπολείπεται είναι αυτό που θα συγκεντρώσουμε από τους φορείς και από τον κόσμο. Δηλαδή, αυτό που τελικά θα κάνει την πρόταση customize που θα έρθει πάνω μας και θα είναι αυτό που εμείς επιθυμούμε. Κάθε πρόταση, λοιπόν, η οποία είναι λογική και τεκμηριώνεται, θα αξιολογηθεί και θα δούμε εάν μπορεί να συμπεριληφθεί» απάντησε.

Ως παράδειγμα, ανέφερε την περίπτωση της Κεφάλου. «Αυτό που ακούστηκε για την Κέφαλο είναι απόλυτα σωστό. Ίσως όλα τα στοιχεία να μην είναι σωστά. Δεν μπορεί να μείνει αναξιοποίητο ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της Κω. Άρα θα πρέπει, με βάση τα πραγματικά στοιχεία και τη συζήτηση με τον κόσμο και τους επιχειρηματίες και τους φορείς, να δούμε για την Κέφαλο τι διέξοδο πρέπει να δώσουμε» σημείωσε. 

Αναφορικά με το περιθώριο των 5 ημερών που δόθηκαν για τη διαβούλευση και εάν αυτό είναι αρκετό, η άποψή του είναι πως, «δίνουν το περιθώριο κατ΄ αρχήν. Θα ολοκληρωθεί η διαδικασία γιατί αυτό προβλέπει η νομοθεσία. Από εκεί και πέρα, είναι μια διαδικασία που είναι δυναμική. Εμείς έχουμε αυτή την ανθρώπινη σχέση με τους μελετητές. Ο δήμαρχος είπε ότι θα δώσει και 30 μέρες επιπλέον, αλλά γενικά θα μπορούμε να συλλέγουμε στοιχεία τα οποία θα μπορούμε να προωθούμε στους μελετητές, έτσι ώστε να φτάσουμε στην καταληκτική ημερομηνία που είναι πλέον η κατάθεση στο περιφερειακό συμβούλιο για να εγκριθεί η ΣΜΕΤ, προκειμένου όλο το έργο και όλη αυτή η δράση να πάει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, διότι αυτό θα πρέπει να αποκτήσει ένα σχέδιο προεδρικού διατάγματος και τελικά να εγκριθεί».

Ποια η άποψή του για την άποψη των μελετητών ότι, βρισκόμαστε στο όριο του κορεσμού, κύρια για τον δήμο Ηρακλειδών;

«Υπάρχει περιθώριο, αλλά αυτό θα προκύψει από τη ζήτηση και από τα στοιχεία. Δοθήκανε πολλές δυνατότητες και πολλές εναλλακτικές, που θα πρέπει λίγο να τις κουβεντιάσουμε, όπως, κάποια ξενοδοχεία μη λειτουργούντα να γίνουν σχολές ή κοινωνική κατοικία ή να γίνουν διάφορα άλλα πράγματα. Αυτό, όμως, είναι στη λογική ενός ευρύτερου συνολικού σχεδιασμού. Δηλαδή, κακώς απομονώνουμε τις περιοχές. Αντιμετωπίζουμε το νησί ως ένα. Και προσπαθούμε να δούμε την αναπτυξιακή πορεία ολόκληρου του νησιού και να υπάρξει μια ισορροπία σε όλο το νησί. Και ίσως να δούμε και δραστηριότητες και χρήσεις τις οποίες μέχρι τώρα δεν τις έχουμε στο μυαλό μας. Αυτό κάνει και το πολεοδομικό. Είπαμε, η κοινωνική κατοικία είναι ένα θέμα. Το τοπικό πολεοδομικό μπορεί να το λύσει, προσφέροντας κάποιες περιοχές προς πολεοδόμηση. Δηλαδή, εκ των προτέρων, να πάμε να προκαθορίσουμε περιοχές, οι οποίες με έναν τρόπο θα μπορούν να αξιοποιηθούν και να δημιουργήσουν όλες αυτές τις δραστηριότητες που λείπουν. Και να λύσουμε και προβλήματα άλλου τύπου, όπως με το προσωπικό που εργάζεται, κατά τη διάρκεια της σεζόν κτλ. Γιατί συζητήθηκε πολύ η αύξηση της ποιότητας. Αύξηση της ποιότητας, όμως, σημαίνει και αυξημένο προσωπικό. Πού θα μείνει όλο αυτό το προσωπικό;  Όπως το είπε ο περιφερειάρχης, έχουμε ανάγκη από προσιτή κατοικία και όχι από κατοικία. Αν έχεις 1.500 ευρώ να διαθέσεις το μήνα, μια χαρά. Θα βρεις».

Πώς σχολιάζει την πρόταση του δημάρχου για ξενοδοχεία 100 κλινών;

«Αυτό δεν το ξέρω, θα προκύψει. Είναι μια δική του πρόταση, η οποία δεν ξέρω που βασίζεται για να την κάνει. Αλλά νομίζω ότι θα προκύψει μέσα από τα στοιχεία και από την αξιολόγησή τους».

Τι τίτλο θα βάζατε, εάν σας το ζητούσαν, για να περιγράψετε τη σημερινή κατάσταση που βρίσκεται η Κως; ρωτήσαμε τον κ. Γιαννικουρή.

«Ο σχεδιασμός αυτή τη στιγμή είναι μια ευκαιρία που δεν πρέπει να φύγει αναξιοποίητη. Ο τίτλος που χρησιμοποιούμε και το μότο που χρησιμοποιούμε γενικά, είναι, πολεοδομικός σχεδιασμός ή τώρα ή ποτέ». 

Γιώργος Χρυσουλάκης: «Πρέπει να απαλειφθεί το 2% της επιτρεπόμενης δόμησης σε όλη τη Ζώνη 1»

Με το νόμο Τρίτση απαγορεύονται οι περιφράξεις 500 μ. από τις παραλίες

«Από τα πρώτα πράγματα που είπαμε στους μελετητές, σαν ΤΕΕ Κω, ήταν ότι θέλουμε την περιοχή του Ναυτικού Ομίλου αδόμητη. Και θυμίζω ότι, όλη την ιστορία με τον Ναυτικό Όμιλο την ξεκινήσαμε εμείς και έχουμε κάνει διάφορες παρεμβάσεις, οι οποίες ήταν καίριες και καθοριστικές» δήλωσε στον «Σ» ο πρόεδρος της Μόνιμης Επιτροπής Κω του ΤΕΕ Γιώργος Χρυσουλάκης.

Στην ερώτηση, ποια είναι η ανησυχία του για την περιοχή του Ναυτικού Ομίλου, ανέφερε πως δεν αφορά στα 70 στρέμματα και στον χώρο που προστατεύεται, αλλά στο σύνολο της παράκτιας περιοχής η οποία είναι περί τα 200 και πλέον στρέμματα. «Πρέπει να απαλειφθεί το 2% της επιτρεπόμενης δόμησης, διότι αφορά σε όλη τη μερίδα η οποία δεν έχει κατατμηθεί. Η δόμηση σε όλη αυτή τη μερίδα πρέπει να είναι μηδέν» εξήγησε, προσθέτοντας πως, «αυτό θα ζητήσουμε από τους μελετητές να γίνει σε όλη τη ζώνη 1 που πιάνει και το Ψαλίδι».

Ανέφερε πως, οι μελετητές παρουσίασαν τα σενάρια για το τοπικό πολεοδομικό σχέδιο αλλά δεν υπάρχει πρόβλεψη για κάθε περιοχή. «Πρέπει η πρόταση να εισακουστεί και οι μελετητές δεν έχουν κανένα λόγο να μη την εντάξουν στη μελέτη. Όταν λέμε, ζώνη προστασίας ακτών πρέπει και να το εφαρμόζουμε. Δεν πρέπει να επιτρέπεται αυτό το 2% που λέει δημόσιες ή δημοτικές λουτρικές εγκαταστάσεις. Δεν χρειάζεται αυτή η δόμηση για να εξυπηρετηθούν οι λουόμενοι» τόνισε.

Ανέφερε πως, με δεδομένο ότι, το χρονοδιάγραμμα για την παράδοση της μελέτης του τοπικού χωροταξικού σχεδίου λήγει στις 30 Απριλίου 2026, κι επειδή στο Συμβούλιο της Επικρατείας θα πάνε 300 διατάγματα από όλη την Ελλάδα, έχουν προτείνει να δημιουργηθεί ένα τμήμα στο Τεχνικό Επιμελητήριο και ένα τμήμα στο Συμβούλιο της Επικρατείας, όπου θα συμμετέχουν μηχανικοί και νομικοί ούτως ώστε να μπορέσουν να διεκπεραιωθούν γρήγορα οι προβλεπόμενες διαδικασίες γιατί θα χαθούν οι χρηματοδοτήσεις. Το περιθώριο είναι ότι, όλα τα χωροταξικά θα πρέπει να γίνουν Προεδρικά Διατάγματα μέχρι το τέλος του 2027, αρχές του 2028.

Ο κ. Χρυσουλάκης αναφέρθηκε και σε δεύτερη πρόταση που έκαναν και αφορά στις κοινωνικές κατοικίες. «Θα προτείνουν οι μελετητές περιοχές προς πολεοδόμηση δημόσια ακίνητα. Το κράτος θα αποκτήσει οικόπεδα χωρίς κόστος, τα οποία θέλουμε να τα χτίσει χωρίς κόστος. Αυτή είναι η πρόταση του ΤΕΕ».

Στην ερώτηση, εάν αυτό το προβλέπουν τα σενάρια των μελετητών, απάντησε: «Τα σενάρια είναι γενικές κατευθύνσεις. Από εκεί και πίσω, εμείς εξειδικεύουμε, θα πούμε τα θέλω μας και θα αξιολογηθεί τι μπορεί να ενταχθεί. Δεν νομίζω ότι υπάρχουν αντιρρήσεις από μεριάς μελετητών. Απλά ίσως να υπάρχει κάποιο μικρό πρόβλημα με τον όρο «κοινωνική κατοικία», πώς μπορεί αυτό να ενταχθεί, να γίνει κοινωνική κατοικία και να μην γίνει κάτι άλλο».

Σε αυτή την περίπτωση, το 30% των κατοικιών το παίρνει το δημόσιο και θα τις διαθέσει σε ευπαθείς ομάδες έναντι συμβολικού ενοικίου. «Αυτό θα συμβάλει, αν όχι στην επίλυση του στεγαστικού, τουλάχιστον θα το μετριάσει σε μεγάλο βαθμό» εκτιμά ο κ. Χρυσουλάκης. 

Όσο για το θέμα που τέθηκε στην παρουσίαση και αφορά στην ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στις παραλίες του νησιού, ανέφερε πως, «υπάρχει ο νόμος Τρίτση 1337 του 1983, που έλεγε ότι, 500 μέτρα από την αυτή απαγορεύονται περιφράξεις, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, αν είναι καλλιέργειες, στρατιωτικές εγκαταστάσεις και λιμενικές εγκαταστάσεις, μόνο τότε επιτρέπεται. Και προέβλεπε ότι έπρεπε να υπάρχουν και κάθετες προσβάσεις ανά 300 μέτρα προς τη θάλασσα. Νομοθεσία και η νομολογία υπάρχει. Το θέμα είναι ότι πρέπει να εφαρμοστεί. Και έρχεται το 2024 η τωρινή κυβέρνηση και το επικαιροποιεί και βάζει τρομαχτικά πρόστιμα που φτάνουν μέχρι 60.000 ευρώ».

Έλεγχοι γίνονται για την τήρηση του νόμου, διότι ζούμε άλλες καταστάσεις, το ερώτημα.

«Εάν απαγορευτεί σε έναν πολίτη η πρόσβαση από κάποιον που έχει χτίσει πάνω στην παραλία, δεν χρειάζεται να τρέξει σε αστυνομίες ή δικαστήρια.  Υπάρχει πλατφόρμα, όπου φέτος έγιναν 60.000 καταγγελίες, οι οποίες κατευθύνονται προς τις αρμόδιες υπηρεσίες και έχουν επιβληθεί πρόστιμα. Όπου γίνεται καταγγελία, γίνεται έλεγχος. Οι αρμόδιες αρχές κάνουν δειγματοληπτικούς ελέγχους».

Μαίρη Τριανταφυλλοπούλου, πρόεδρος Ένωσης Ξενοδόχων Κω:
«Θεωρώ ότι η μελέτη έγινε πάρα πολύ αργά»

«Πρέπει να δούμε τους πόρους. Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα. Πρέπει οπωσδήποτε να δώσουμε πολύ μεγάλη βάση στις υποδομές»

Έχουν ξεκινήσει εσωτερική διαβούλευση, μιλάνε με δικηγόρους και μηχανικούς, σε μια προσπάθεια να καταθέσουν τις προτάσεις τους μέχρι το τέλος της επόμενης εβδομάδας στο δήμο, διότι στο 5θήμερο που έδωσαν οι μελετητές, δεν προλαβαίνουν

«Η αλήθεια είναι ότι κληθήκαμε σε μία συνάντηση που δεν ξέραμε από προηγουμένως τι θα διαβουλευτούμε. Από ό,τι κατάλαβα ήταν ουσιαστικά παρουσίαση και όχι διαβούλευση. Γιατί ήρθαν, παρουσιάσανε κάτι που το κάνανε χωρίς να έχουν επαφή με τους φορείς εκτός, πιθανόν, από το δήμο, και ούτε, όπως είπε ο περιφερειάρχης, από την περιφέρεια. Κάνανε μια παρουσίαση με κάποιους δείκτες και κάποια πράγματα που θα μπορούσαν να τα είχαν προβλέψει όπως, πόσοι από τους εργαζόμενους συμπεριλαμβάνονται σε ξενοδοχεία, δεν τα προέβλεψαν.

Ουσιαστικά, εκείνο που εγώ καταλαβαίνω και μου έμεινε από όλη αυτή τη διαδικασία, ήταν μια απλή παρουσίαση. Γιατί για να κάνεις διαβούλευση πρέπει να έχεις ένα κείμενο. Οπότε δεν ήταν διαβούλευση» δήλωσε στον «Σ» η πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Κω Μαίρη Τριανταφυλλοπούλου.

Ανέφερε πως, ήδη από την πρώτη παρουσίαση, πέρσι, κάποια θέματα είχαν ήδη λεχθεί. «Φτάνουμε στο σήμερα να θέλουμε μόνο πέντε μέρες για να καταθέσουμε προτάσεις. Ουσιαστικά, η διαβούλευση με εμάς, με τους φορείς και με τους πολίτες, γίνεται αυτές τις πέντε μέρες» σημείωσε, προσθέτοντας πως, «μας παρουσιάσανε την πιθανότητα του δεύτερου σεναρίου, όχι ότι έχει υπάρξει η απόφαση, γιατί είπανε ότι μπορούμε να πάρουμε κομμάτια από το πρώτο, από το τρίτο και να κάνουμε κάποιες προτάσεις για να διαμορφωθεί το τελικό σενάριο, βάσει και των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης. Αλλά αυτό, όπως καταλαβαίνετε, θέλει παραπάνω χρόνο από πέντε μέρες».

Προχωρώντας παραπέρα, ανέφερε πως, προκειμένου να γίνουν κατανοητά όλα όσα αναφέρονται στη μελέτη, θα πρέπει να συμβουλευτούν μηχανικούς, δικηγόρους…
«Για να κάνεις μια πρόταση σε ένα τόσο σοβαρό θέμα, πρέπει να είναι τελείως τεκμηριωμένη για να μπορέσουν να την χρησιμοποιήσουν, αν την χρησιμοποιήσουν» είπε. Επεσήμανε δε πως, όταν θα ολοκληρωθεί η πρόταση, θα πρέπει να περάσει και από απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου πριν το προεδρικό διάταγμα. «Έχουμε πολύ δουλειά μπροστά μας. Απλώς είμαστε υποχρεωμένοι και οι φορείς και οι πολίτες να παρακολουθούμε πια από πολύ κοντά την εξέλιξή του. Δηλαδή, δεν έχουμε περιθώριο να πούμε μετά κάτι. Ό,τι είναι να κάνουμε και να είναι καταγεγραμμένο, πρέπει να το κάνουμε τώρα. Εκείνο που μου μένει εμένα περισσότερο, γιατί όλα τα άλλα πρέπει να τα δούμε πιο αναλυτικά, είναι ότι, ξεχωρίζει την αγροτική γη, τις βιομηχανικές ζώνες, αλλά θεωρώ ότι πρέπει να ξανακοιτάξουν κάποια θέματα όσον αφορά στους οικισμούς».

Όσον αφορά στα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η κ. Τριανταφυλλοπούλου εκτιμά πως, «υπάρχει ένα θέμα στη μελέτη γενικότερα, ότι πρέπει να υπολογίσουν ότι αυτό (ο τουρισμός) γίνεται έξι μήνες στον χρόνο. Ποιος το υπολογίζει αυτό; Ακόμη και το όριο του κορεσμού, ποιος το ορίζει;» αναρωτήθηκε.

Θέση της είναι πως, τη μελέτη θα έπρεπε όλοι, κατά επαγγελματική κατηγορία αλλά και σαν πολίτες, να δουν που τους «αγγίζει», έτσι ώστε να έχουν τη δυνατότητα να κάνουν τις προτάσεις τους. «Θεωρώ ότι έγινε πάρα πολύ αργά. Μιλάμε για κορεσμό ή όπως αλλιώς θέλει ο καθένας να το πει, μιλάμε όμως και για διαχείριση των πόρων. Πρέπει να δούμε τους πόρους. Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα. Πρέπει οπωσδήποτε να δώσουμε πολύ μεγάλη βάση στις υποδομές» δήλωσε.

Όσον αφορά στη μελέτη φέρουσας ικανότητας, η πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων ανέφερε πως, εμπεριέχεται τρόπον τινά στην εν λόγω μελέτη, αλλά η αντίστοιχη που θα κάνει ο δήμος, σύμφωνα με όσα της είπε ο δήμαρχος, θα είναι πιο διεισδυτική. «Οπότε, μελέτη, της μελέτης, ω μελέτη… το θέμα είναι ότι, πρέπει να πάρουμε όλες τις μελέτες για να βγάλουμε μια απόφαση κι αυτή η απόφαση να μην είναι εις βάρος ούτε των πολιτών, ούτε του αναπτυξιακού μοντέλου της Κω» είπε, θέλοντας να καταδείξει την πολυπλοκότητα, ίσως και την ασάφεια, της κατάστασης.

Με δεδομένο ότι, όταν ολοκληρωθούν όλες οι διαδικασίες και βγει το προεδρικό Διάταγμα, το οποίο θα δεσμεύει το νησί για μερικές δεκαετίες, ζητήσαμε την άποψη της κ. Τριανταφυλλοπούλου, εάν θα πρέπει να ανησυχούμε ή όχι.

«Θεωρώ ότι αυτές οι μελέτες καλώς γίνονται. Το πώς θα τις εφαρμόσουμε είναι ένα άλλο ζήτημα. Έπρεπε να γίνει το χωροταξικό κάποια στιγμή, γιατί πρέπει να μπουν τα πράγματα σε τάξη. Θεωρώ ότι ακόμα έχουμε περιθώριο να πούμε μέχρι τον Απρίλιο πράγματα που είδαμε και καταλαβαίνουμε, σαφώς όμως. Ο καθένας δεν μπορεί να είναι μηχανικός, δικηγόρος ή χωροτάκτης. Πρέπει αυτά που είδαμε να τα συζητήσουμε με ειδικούς για να μπορούμε να καταθέσουμε προτάσεις οι οποίες θα είναι σύμφωνες με τη σύγχρονη επιστήμη και θα είναι και τεκμηριωμένες, γιατί ξέρετε πολλές φορές λέμε το ένα και το άλλο αλλά τεκμηρίωση δεν έχουμε» απάντησε.

Τέλος, μας ενημέρωσε πως, έχουν ξεκινήσει μια εσωτερική διαβούλευση, μιλάνε με δικηγόρους και μηχανικούς, σε μια προσπάθεια να καταθέσουν τις προτάσεις τους μέχρι το τέλος της επόμενης εβδομάδας στο δήμο, διότι στο 5θήμερο που έδωσαν οι μελετητές, δεν προλαβαίνουν.

Γιώργος Ιωσηφίδης, εκπαιδευτικός, μέλος της κίνησης πολιτών «Βιώσιμη Κως»:

«Η παρουσίαση έχει δύο αναγνώσεις - Το τοπικό πολεοδομικό δεν λύνει τα θέματα που έχουμε»

«Αυτό που λέμε εμείς, είναι να μπει ένα στοπ στις κλίνες. Να κάνουμε τις μελέτες, να μετρήσουμε, να σχεδιάσουμε, να δούμε τι κάνουμε, πού θέλουμε να πάμε, τι θέλουμε να κάνουμε. Όχι να γίνονται μελέτες, να γίνεται το τοπικό πολεοδομικό και παράλληλα να συνεχίζεται η ασυδοσία» 

«Η πρώτη αίσθηση ήταν θετική και όσον αφορά την παρουσίαση των μελετητών και όσον αφορά τη στάση που είδαμε από το δήμαρχο. Βέβαια, με μια μεγάλη συζήτηση που είχαμε με αρκετούς επιστήμονες εντός και εκτός Κω, πολιτικούς μηχανικούς, αρχιτέκτονες και άλλους επιστήμονες που ασχολούνται με το περιβάλλον βλέπουμε ότι υπάρχουν κάποια σημεία που είναι υπό συζήτηση» δήλωσε στον «Σ» ο εκπαιδευτικός Γιώργος Ιωσηφίδης, μέλος της κίνησης πολιτών «Βιώσιμη Κως».

Εξηγώντας τι εννοεί, μας είπε ότι, φαίνεται ότι το τοπικό πολεοδομικό δεν μας λύνει τα θέματα που έχουμε. Είναι προς μια κατεύθυνση το να υπάρξει μια χωροταξία, τι επιτρέπεται, σε ποιο σημείο, σε ποιο μέγεθος κ.λ.π., αλλά οι κλίνες φαίνεται ότι μπορούν να συνεχιστούν κανονικά. Ακόμα και η πρόταση του δημάρχου για μικρότερες μονάδες των 100 κλινών, αφήνει πολλά κενά γιατί θα μπορούσαν να γίνουν πολλές τέτοιες μονάδες είτε να ενωθούν οι μικρές, ώστε πάλι να αυξάνουν σημαντικά τον αριθμό των κλινών. «Δεν θέλω να ακούγεται ότι εμείς είμαστε ενάντια στον τουρισμό, αλλά πρέπει να δούμε και έναν άλλο τρόπο ανάπτυξης και όχι την μονοκαλλιέργεια του τουρισμού» δήλωσε. 

«Γενικά, η παρουσίαση έχει δύο αναγνώσεις. Από τη μία έχουμε ένα χάρτη που βλέπουμε περιοχές που ορίζονται ως τουριστικές ζώνες, που ήδη έχουν κάποια ξενοδοχεία  και παρόλο που φαίνονται μικρές στο σύνολο του νησιού, φαίνεται ότι δίνουν τη δυνατότητα και σε άλλες εκτάσεις να χτιστούν ξενοδοχεία. Είδαμε και περιοχές που γνωρίζουμε ήδη ότι υπάρχουν πολλά ξενοδοχεία, αλλά δεν έχουν τον χαρακτηρισμό της τουριστικής περιοχής. Αν δεν κάνω λάθος, μια τέτοια περιοχή είναι το Ψαλίδι αλλά και το κομμάτι του Φωκά όπου ενώ υπάρχουν ξενοδοχεία, δεν φαίνονται να είναι όλα μέσα στις τουριστικές περιοχές» σημείωσε, προσθέτοντας πως, άλλες περιοχές, όπως κοντά στο Μαστιχάρι, λ.χ. η παραλία του Τρούλου, αλλά και άλλες που δεν είναι τουριστικές, έχουν μπει στην περιοχή της τουριστικής ανάπτυξης. «Οπότε, μιλάμε και για άλλες παραλίες που χάνονται» σχολίασε. 

Επεσήμανε αυτό που είπαν οι μελετητές, το οποίο συνάδει με αυτό που υποστηρίζει και η «Βιώσιμη Κως», ότι, η Κως είναι στο όριο του συντελεστή 2. «Αυτό που λέμε κι εμείς, ότι, το νησί είναι ένα πεπερασμένο σύστημα με συγκεκριμένους πόρους, εκτάσεις κλπ κλπ κλπ, το είπαν και οι μελετητές. Μας είπαν ότι, πρέπει να δείτε ότι στα επόμενα χρόνια να μειωθούν οι κλίνες και ήδη αναμένουμε πέντε χιλιάδες κλίνες σύντομα» σημείωσε. «Αυτό που λέμε εμείς, είναι να μπει ένα στοπ στις κλίνες. Να κάνουμε τις μελέτες, να μετρήσουμε, να σχεδιάσουμε, να δούμε τι κάνουμε, πού θέλουμε να πάμε, τι θέλουμε να κάνουμε. Όχι να γίνονται μελέτες, να γίνεται το τοπικό πολεοδομικό και παράλληλα να συνεχίζεται η ασυδοσία» δήλωσε.

Επανέλαβε πως, από την επομένη της παρουσίασης της μελέτης, έχουν αρχίσει τηλεδιασκέψεις με κόσμο και επιστήμονες εντός και εκτός Κω «για να δούμε πώς θα στοιχειοθετήσουμε, να φτιάξουμε κάποιες προτάσεις και να τις προτείνουμε πιθανόν και στους συμπολίτες μας. Αυτό που θέλω να πω είναι ότι, είναι χρέος πλέον όλων μας να μπούμε στην πλατφόρμα και να γράψουμε την άποψή μας, όποια και αν είναι».

Ο κ. Ιωσηφίδης εκτιμά πως, πέρα από το τοπικό πολεοδομικό, εκκρεμούν και πάρα πολλά άλλα πράγματα που θα το επηρεάσουν, όπως, «το χωροταξικό του τουρισμού, το οποίο ακόμα δεν είναι ξεκάθαρο αν θα ισχύσει αυτό που είχε βγει πριν 1,5 χρόνο περίπου, γιατί υπήρχαν και εκεί πολλές ενστάσεις. Το χωροταξικό για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, δεν ξέρουμε τίποτα για το δικό δίκτυο, αναμένεται επικαιροποίηση και για το Νατούρα. Οπότε όλα αυτά θα επηρεάσουν και θα αλλάξουν αρκετά τα δεδομένα. Γίνονται όλα με έναν τρόπο που δεν υπάρχει μία σειρά, μία οργάνωση, ένα σχέδιο και μιλάω πανελλαδικά, για το πού οδεύουμε. Απ' την άλλη, περιμένουμε μελέτες για το νερό, για τη φέρουσα ικανότητα, για όλα αυτά.

Και το άλλο που θέλω να θέσω είναι ότι, επειδή ακούστηκαν πολλά για αφαλατώσεις, για το πόσο νερό ξοδεύουν οι αγρότες, πόσο τα ξενοδοχεία κλπ, τίθενται πολλά ζητήματα. Καταρχάς, εννοείται ότι και οι αγρότες πρέπει να κάνουν μία πιο λογισμένη χρήση του νερού. Αλλά από το να βγαίνουν μόνο προγράμματα και να υπάρχουν απαιτήσεις από τους αγρότες, νομίζω ότι θα πρέπει η πολιτεία να σκύψει πάνω από τους αγρότες, να συνεργαστεί μαζί τους, να τους δείξει τον τρόπο, να οργανωθεί μία κατάσταση ώστε να κάνουνε βιώσιμες καλλιέργειες. Επίσης, μπορεί το νερό που καταναλώνουν οι αγρότες να είναι ίσως περισσότερο από τα ξενοδοχεία. Να σκεφτούμε όμως ότι αυτό το νερό πάει στην παραγωγή τροφής,  δεν πάει ούτε σε πισίνες, ούτε σε γκαζόν, ούτε σε ντους κλπ που μπορεί να τρέχουν αλόγιστα. Η παραγωγή των αγροτών, όπως γνωρίζω αρκετά γιατί είμαι σε επαφή μαζί τους, θεωρώ ότι μπορεί να είναι και ένας μοχλός για την αλλαγή κάπως του μοντέλου και την καλύτερη ποιότητα του προϊόντος που παρέχουμε στους επισκέπτες του νησιού».  

Τέλος, ο κ. Ιωσηφίδης, αναφέρθηκε στις αφαλατώσεις αλλά και για όσα ακούστηκαν για την επεξεργασία των λυμάτων των βιολογικών σταθμών ώστε να χρησιμοποιηθούν για άρδευση, λέγοντας πως, για αυτά όλα, πρέπει να τηρούνται κάποιοι κανόνες και κάποιες νομοθεσίες. «Όταν σε αυτή τη χώρα, με αυτό το κράτος, και δεν μιλάω κομματικά μιλάω για εδώ και χρόνια, συγκρούονται τρένα, έχουμε σκάνδαλα τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ με ευθύνη πολλών κυβερνήσεων, δεν έχω εμπιστοσύνη ότι όλα αυτά θα δουλέψουν καλά. Για παράδειγμα, η αφαλάτωση έχει ένα υποπροϊόν που καταστρέφει το περιβάλλον. Αυτό το υποπροϊόν τι θα το κάνουμε; Δεν μπορώ να πιστέψω ότι θα το αξιοποιούν σωστά ή θα το στέλνουν κάπου αλλού. Το νερό από τους βιολογικούς θα φιλτράρεται σωστά, θα αλλάζονται τα φίλτρα, θα τηρούνται οι κανόνες, θα γίνονται έλεγχοι;» αναρωτήθηκε. «Είναι πολλά πράγματα νομοθεσίας, κανόνων και ελέγχων που δεν γίνονται σε αυτή τη χώρα και δεν γίνονται και στο κομμάτι του τουρισμού. Συζητάμε εδώ και χρόνια για γεωτρήσεις σε ξενοδοχεία που είναι παράνομες ή και ιδιωτών. Κανείς δεν τις ελέγχει, μετρήσεις δεν γίνονται, κανείς δεν ελέγχει απόβλητα ξενοδοχείων ή άλλων μονάδων για να μην λέμε ότι δαιμονοποιούμε τα ξενοδοχεία. Κανείς δεν ελέγχει τίποτα και απλά συνεχίζουμε αυτή την κατεύθυνση που την ονομάζουμε σε εισαγωγικά «ανάπτυξη». Το αποτέλεσμα είναι, η μείωση της ποιότητας ζωής και των ντόπιων κατοίκων και του τουριστικού προϊόντος και των επισκεπτών τελικά που κάποια στιγμή νομίζω ότι θα σταματήσουν να έρχονται στο νησί μας».

Κλείνοντας την κουβέντα μας ο κ. Ιωσηφίδης, δεν παρέλειψε να αναφέρει την πρόταση των μελετητών να μην επιτρέπεται η δόμηση σε απόσταση 100μ. από τις ακτές. «Στην Ελλάδα έχουν θεσμοθετηθεί τα 30μ. από την ακτή. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει μια γραμμή από την Ε.Ε. για να πάμε στα 100μ. Οπότε αυτό που είπαν οι επιστήμονες ήταν καλό και φαίνεται να συμβαδίζουν με αυτό που πρόκειται να έρθει, ευτυχώς από την Ε.Ε.».

ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ