Διαχείριση αποβλήτων στην Κω: Ο κόμβος φτάνει στο χτένι…

1. Για την κακή ποιότητα της διαχείρισης των απορριμμάτων στο νησί μας έχουν γραφτεί πολλά. Από το 2009 που ξεκίνησε ο ΧΥΤΑ και το 2011 που ξεκίνησε η λειτουργία του ιδιωτικού κέντρου ανακύκλωσης ΚΔΑΥ αντιμετωπίζουμε μια κατάσταση που είναι πέρα από κάθε προδιαγραφή της λειτουργίας τους. Δεν είναι τυχαία η εικόνα της περιοχής των εγκαταστάσεων τους.   Όμως η ζωή μας βάζει μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα που θα γίνεται όλο και πιο επιβαρυντική αφού δεν εφαρμόζουμε πολιτικές διαχείρισης.

2. Σε πρόσφατη τροπολογία που ψηφίστηκε στη Βουλή προβλέπεται, οι Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ), στην περίπτωση της Κω ο Δήμος μας,  να καταβάλλουν μια εισφορά στο Πράσινο Ταμείο, για τις ποσότητες απορριμμάτων που οδηγούνται στους ΧΥΤΑ για ταφή χωρίς επεξεργασία. Η εισφορά ανέρχεται σε 10 ευρώ ανά τόνο ξεκινώντας από την 1.1.2020 - άρα σε οκτώ μήνες από τώρα. Το ποσό αυτό θα αυξάνεται κατά 5 ευρώ κάθε έτος, από το 2021, αν οι Δήμοι που υπόκεινται σε αυτή την εισφορά συνεχίζουν να μην καλύπτουν τις υποχρεώσεις τους, όσον αφορά στην ευρωπαϊκή πολιτική για τη διάθεση αποβλήτων και τους στόχους του Εθνικού Σχεδίου για τη Διαχείριση των Αποβλήτων (ΕΣΔΑ).

3. Άρα και ο Δήμος Κω, θα πρέπει να προβλέψει στο νέο προϋπολογισμό την αύξηση των δημοτικών τελών προκειμένου να μπορεί να καταβάλει την εισφορά. Με δεδομένο ότι στο Δήμο μας η ετήσια παραγόμενη ποσότητα σύμμεικτων αποβλήτων προς ταφή είναι περίπου 35.000 τόνοι, η δαπάνη αυτή θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 350.000 ευρώ. Με αφορμή αυτό ερχόμαστε για μια φορά ακόμα να τονίσουμε, τα μεγάλα λόγια των δημοτικών μας αρχών για τη διαχείριση των απορριμμάτων. Η  προτεραιότητα του Δήμου μας στο σύστημα της Διαλογής στην Πηγή είναι μόνο στα λόγια. Επί της ουσίας δεν κάνουμε διαλογή αλλά και επί πλέον ούτε ΧΥΤΑ έχουμε! Μέχρι στιγμής όλοι οι δήμοι της Περιφέρειας, ανάμεσά τους και ο Δήμος μας,  αρκούνται στον μπλε κάδο ανακύκλωσης των υλικών συσκευασίας και στη λειτουργία του ιδιωτικού Κέντρου Διαλογής - ΚΔΑΥ, με μικρό ποσοστό σε σχέση με τους εθνικούς στόχους και σε ένα μικρό ποσοστό ανακύκλωσης. Το ΚΔΑΥ Κω πραγματοποιεί τον διαχωρισμό των ανακυκλώσιμων υλικών, τα οποία συγκεντρώνονται στους μπλε κάδους και τα οποία συλλέγει και μεταφέρει ο Δήμος με τα ειδικά απορριμματοφόρα της ανακύκλωσης, το διαχειρίζεται και το λειτουργεί με σύμβαση ιδιώτης εργολάβος, χωρίς έλεγχο και χωρίς στόχους.

4. Λογικά αναρωτιόμαστε: Αν ο Δήμος και ο εργολάβος προσπαθούσαν να πετύχουν τους στόχους και είχαν συμφέρον να γίνεται πραγματικά ανακύκλωση των υλικών συσκευασίας, όπως προβλέπεται, δεν θα ενδιαφέρονταν για την ποσότητα και την ποιότητα του υλικού που συγκεντρώνεται; Είδε κανείς μέσα στην τελευταία δεκαετία της θητείας της νυν δημοτικής αρχής κάποια προσπάθεια για την αύξηση της ανακύκλωσης;  Είδε κανείς να γίνεται αντικατάσταση των φθαρμένων μπλε κάδων; Μπορεί το ΚΔΑΥ της Κω να ανταποκριθεί στους στόχους του Εθνικού Σχεδιασμού και να απορροφήσει τα ανακυκλώσιμα του νησιού;  Είναι στο σχεδιασμό του η αναβάθμιση των εγκαταστάσεων του και η αύξηση της δυναμικότητάς του; Αν ήταν επιχείρηση του Δήμου το ΚΔΑΥ και είχε στόχο και συμφέρον από την αύξηση του ποσοστού της ανακύκλωσης, έτσι θα λειτουργούσε;

5. Δεν είναι μόνο η κοροϊδία προς όλους τους ευσυνείδητους πολίτες, που μαζεύουν και πηγαίνουν στους ειδικούς μπλε κάδους τα ανακυκλώσιμα υλικά. Είναι και η απώλεια χιλιάδων ευρώ που θα μπορούσαν να ελαφρύνουν τους δημότες με τη μείωση των δημοτικών τελών, την καλύτερη λειτουργία του ΚΔΑΥ και την αύξηση των θέσεων εργασίας.

6. Με δεδομένο ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν πρόκειται να χρηματοδοτήσει Μονάδες Επεξεργασίας Αποβλήτων (ΜΕΑ), ούτε βέβαια Χώρους Ταφής Απορριμμάτων, ΧΥΤΑ, τι μένει να κάνουμε; Διαλογή στην Πηγή, ανακύκλωση,  κομποστοποίηση και μείωση των απορριμμάτων ελαχιστοποιώντας τα σύμμεικτα, όπως μας λέει η λογική και η ΕΕ. Μέχρι στιγμής δεν έχουμε δει καμιά τέτοια πολιτική. Αντίθετα, το μόνο που ακούμε είναι μελέτες για κατασκευή ΜΕΑ (μονάδα επεξεργασίας αποβλήτων), άντε και κανένα Πράσινο Σημείο. Και όλα αυτά, λένε, θα γίνουν με δημόσια χρηματοδότηση. Πώς θα εξασφαλιστούν τα ποσά «της δημόσιας χρηματοδότησης», όταν η ΕΕ μας λέει το αντίθετο;  Άρα θα οδηγηθούμε στη λύση των ΣΔΙΤ. Ναι, αλλά ο κ Φάμελλος λέει: "Έχουμε διαβεβαιώσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι δεν υπάρχει περίπτωση να ενταχθεί έργο, που να έχει δυναμικότητα άνω του 50% των παραγόμενων απορριμμάτων". Πώς όμως όταν οι στόχοι της ΕΕ λένε ότι μέχρι το 2035 πρέπει να ανακυκλώνεται τουλάχιστον το 65% των στερεών αποβλήτων και μόνο το 35% να επεξεργάζεται στις ΜΕΑ;   Ποια ΜΕΑ θα είναι βιώσιμη με τις ποσότητες απορριμμάτων του νησιού μας;  Και ποιος θα καλύπτει το κόστος λειτουργίας της  μη βιώσιμης ΜΕΑ; Κω; Ποιος άλλος από τον δημότη με τα δημοτικά τέλη. Όλες οι λογικές αυτό λένε. Αλλά τώρα για τα σκουπίδια και την ανακοστολόγηση των δημοτικών υπηρεσιών θα μιλάμε προεκλογικά;