Οι Μοιραίοι

Εφημερίδα Σταθμός

 Το ποίημα «Οι μοιραίοι» είναι από τα δημοφιλέστερα του μεγάλου μας ποιητή Κώστα Βάρναλη (1884-1974).

Δεν είναι η πρώτη φορά που η στήλη το φιλοξενεί. Ίσως όμως, να είναι η καλύτερη χρονική στιγμή για να καταδειχθεί η πνευματική, κοινωνική και πολιτική μας «φτώχεια».

Ο κοινωνικός στόχος του ποιήματος, το οποίο χαρακτηρίστηκε ως ένα από τα καλύτερα δείγματα του νεοελληνικού λυρισμού και πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Μαύρος Γάτος» το 1922, σύμφωνα με τους αναλυτές, είναι σαφής: ν’ απεικονίσει με τα πιο σκληρά χρώματα τη δυστυχία των λαϊκών στρωμάτων.

Σήμερα, 102 χρόνια μετά, είναι επίκαιρο όσο ποτέ. Αφορά και την οικονομική δυσπραγία εκατοντάδων χιλιάδων συνανθρώπων μας, αλλά και την πολιτική «φτώχεια» τόσο τοπικά όσο και κεντρικά.

«Μες στην υπόγεια την ταβέρνα, μες σε καπνούς και σε βρισές
(απάνω στρίγκλιζε η λατέρνα) όλ’ η παρέα πίναμ’ εψές·

εψές, σαν όλα τα βραδάκια, να πάνε κάτου τα φαρμάκια.

Σφιγγόταν ο ένας πλάι στον άλλο και κάπου εφτυούσε καταγής.
Ω! πόσο βάσανο μεγάλο το βάσανο είναι της ζωής!
Όσο κι ο νους αν τυραννιέται, άσπρην ημέρα δε θυμιέται.

Ήλιε και θάλασσα γαλάζα και βάθος τ’ άσωτ’ ουρανού
Ω! της αυγής κροκάτη γάζα, γαρούφαλα του δειλινού,
λάμπετε, σβήνετε μακριά μας, χωρίς να μπείτε στην καρδιά μας!

Του ενού ο πατέρας χρόνια δέκα παράλυτος, ίδιο στοιχειό·
τ’ άλλου κοντόμερη η γυναίκα στο σπίτι λιώνει από χτικιό·
στο Παλαμήδι ο γιος του Μάζη κι η κόρη του Γιαβή στο Γκάζι.

—Φταίει το ζαβό το ριζικό μας!
—Φταίει ο Θεός που μας μισεί!
—Φταίει το κεφάλι το κακό μας!
—Φταίει πρώτ’ απ’ όλα το κρασί!
Ποιός φταίει; ποιός φταίει; Κανένα στόμα δεν το ’βρε και δεν το ’πε ακόμα.

Έτσι στη σκότεινη ταβέρνα πίνουμε πάντα μας σκυφτοί.
Σαν τα σκουλήκια, κάθε φτέρνα όπου μας έβρει μας πατεί.
Δειλοί, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα, προσμένουμε, ίσως, κάποιο θάμα!».