Αλήθειες δίχως (δυστυχώς) αντίκρισμα

Εφημερίδα Σταθμός

Διαβάζοντας την άποψη του Κώστα Καΐσερλη με τίτλο «το σαθρό πολιτικό σύστημα θωρακίζεται και αντεπιτίθεται» ανατρέξαμε στο αρχείο της εφημερίδας διότι, είχαμε φιλοξενήσει πριν κάμποσα χρόνια ένα ρεπορτάζ το οποίο αφορούσε περίπου στο ίδιο θέμα: «η κρίση των πολιτικών θεσμών. Το είχε αναπτύξει ο πρώην βοηθός Γενικού Εισαγγελέως και πρώτος Επίτροπος Διοικήσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χαραλάμπους, σε εκδήλωση που είχε διοργανώσει προς τιμή του το Κυπριακό Κέντρο Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας το 2019. Παραθέτουμε αποσπάσματα από την ομιλία του.

Ο κ. Χαραλάμπους είχε αναφέρει μεταξύ άλλων, ότι «η κρίση στους πολιτικούς θεσμούς έφερε και αυτό που ονομάζω κρίση πολίτη.  Κρίση υπεύθυνων πολιτών με αίσθηση υποχρεώσεων και δικαιωμάτων… Το πορτρέτο του μέσου πολίτη προκαλεί αισθήματα απογοήτευσης και απαισιοδοξίας. Αδιαφορία και απάθεια για θέματα που αφορούν την ίδια την εθνική του επιβίωσή.  Εξασθενημένη ευαισθησία και σε θέματα που αφορούν τη διαφθορά, την παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των αρχών της χρηστής διοίκησης. Γι’ αυτό, και ο απόηχος από τα σκάνδαλα δεν διαρκεί πολύ».

Όπως είχε πει, «στην διαμόρφωση του σημερινού πορτρέτου του πολίτη συνέβαλαν πολλοί παράγοντες, πρώτιστα, το σαθρό πολιτικό σύστημα, το οποίο επέφερε  την απαξίωση των πολιτών προς τους πολιτικούς, αλλά και την ίδια την πολιτική ως αξία», για να προσθέσει ότι «το πολιτικό σύστημα άφησε να καλλιεργηθεί και η κουλτούρα της ατιμωρησίας».

Είπε, επίσης, ότι «η απαξίωση στρέφεται πρώτιστα προς τα κόμματα», ενώ, ανέφερε πως «το πολιτικό σύστημα δεν προνόησε για μια σωστή παιδεία των πολιτών».

Ανέφερε, ακόμη, ότι «οι σκεπτόμενοι ενεργοί πολίτες, οι άνθρωποι που συνειδητοποιούν τα δικαιώματά τους και τις υποχρεώσεις τους ως πολιτών, εξακολουθούν να αποτελούν μειοψηφία»

«Η κρίση» είπε, «είναι έκδηλη στην καθημερινή ζωή μας, όπου ο άκρατος ατομικισμός, η έλλειψη δημόσιου πνεύματος και η αδιαφορία για τα όσα τεκταίνονται γύρω μας, είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της  γνωρίσματα».

Ο κ. Χαραλάμπους το προχώρησε ακόμα παραπέρα, λέγοντας ότι «με την κρίση των θεσμών, συμπορεύεται και η τρώση των αξιών», προσθέτοντας ότι «η αξιοκρατία πλήττεται στον τόπο μας, διαχρονικά, από την ευνοιοκρατία, με τις διάφορες μορφές της,  και η οποία οδηγεί στην ανικανοκρατία και τη μετριοκρατία… Μια από τις χειρότερες μορφές ευνοιοκρατίας, είναι η κομματοκρατία, που είναι το θεμέλιο του πελατειακού κράτους που βιώνουμε… Η ευνοιοκρατία εκδηλώνεται βασικά με το ρουσφέτι. Το ρουσφέτι όλοι το αναθεματίζουν αλλά ελάχιστοι το αποφεύγουν γιατί είναι μια καθιερωμένη μέθοδο διεξαγωγής του πολιτικού παιγνιδιού,  το οποίο βασίζεται στις πελατειακές σχέσεις». Ανέφερε ότι «η κρίση των θεσμών και των αξιών ευνόησε τη διόγκωση του λαϊκισμού, στον οποίο προσφεύγουν οι πολιτικοί. Ο λαϊκισμός δεν έχει πολιτική ταυτότητα. Μπορεί να είναι δεξιός, αριστερός, κεντρώος, οικολογικός, νεοφασιστικός  κτλ».

Σημείωσε ότι «πολλά πρέπει να γίνουν για να περιοριστεί η διαφθορά. Να εξαλειφθεί, είναι αδύνατο» για να προσθέσει ότι «οποιαδήποτε μέτρα και αν ληφθούν, δεν θα είναι  αρκετά. Χρειάζονται και οι κατάλληλοι άνθρωποι στα πολιτειακά αξιώματα και, γενικά, στον κρατικό μηχανισμό. Και τα πιο αξιόλογα νομοθετήματα αχρηστεύονται και εξευτελίζονται στα χέρια ακατάλληλων ανθρώπων… Στη δημοκρατία, οι ανοητολογίες, δεν στοιχειοθετούν,  από μόνες τους, ποινικό αδίκημα. Μπορούν να εκφράζονται ελεύθερα». «Για να βγούμε από το τέλμα της  κρίσης των θεσμών και των αξιών, ο δρόμος που προσφέρεται είναι αυτός που οδηγεί στον εκσυγχρονισμό του κράτους. Στον πολιτικό εκσυγχρονισμό. Στην εξάλειψη του πελατειακού  κράτους και στην ανάδειξη πολιτικών με πολιτικό ήθος. Στην καθιέρωση ενός νέου πολιτικού λόγου, μεστού με επιχειρήματα και όχι με λαϊκίστικες ατάκες», κατέληξε ο κ. Χαραλάμπους.

Μετά από τα παραπάνω, δεν έχουμε να προσθέσουμε τίποτα απολύτως, παρά μόνο να συλλογιστούμε εάν αυτό που ζούμε μας αρέσει, οπότε αφήνουμε τα πράγματα ως έχουν ή δεν μας αρέσει, οπότε πράττουμε αναλόγως προκειμένου να το αντιστρέψουμε. Στην τελική, εμείς επιλέγουμε. Ή μήπως όχι…