(ΛΙΓΕΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ)

Οι μήνες του καλοκαιριού χρονολογικά παρήλθαν , η καλοκαιρινή ζωή όμως συνεχίζεται, όχι βέβαια όπως την γνωρίζομε από παιδιά (με τ΄απόκηπα, τα όψιμα, τους συνεπαρμούς, τα χοιροσφάγια, τις πάσης φύσεως κουμπάνιες για τον χειμώνα και άλλες πολλές συνήθειες που ομόρφαιναν την ζωή τών τότε ανθρώπων και μας άφηναν τόσες ωραίες αναμνήσεις) αλλά όπως μας την επέβαλαν… αντιστάσεως μη ούσης. Οι εποχές έχασαν το νόημά τους, την παραγωγικότητά τους και την φυσική και ως εκ τούτου αγνή διατροφική σχέση με τον άνθρωπο. Τώρα δεν ακούς, παρά σαιζόν κα μη σαιζόν, αρχή και τέλος, μονότονη ζωή, κουραστική, αφίξεις, αναχωρήσεις, και… νούμερα! Ανάγκα και Θεοί πείθονται. Τουλάχιστον μπορούμε να διατυπώσομε μερικές παρατηρήσεις, γιατί όχι και παράπονα, αρχής γενομένης από τις κατ΄ανάγκην θαλάσσιες-διανησιωτικές μετακινήσεις μας. Χρόνια τώρα προσπαθώ με επιστολές στην Διεύθυνση των Blue Star να εξασφαλίσομε μία έστω εβδομαδιαία σύνδεση Κω-Νάξου, κυρίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και δεν κατέστη δυνατόν. Βέβαια υπάρχει σύνδεση μεταξύ τών δύο μεγάλων νησιωτικών συμπλεγμάτων Κυκλάδων-Δωδεκανήσου τρεις φορές την εβδομάδα, αλλά μέσω Σύρου. Από εκεί όμως άρχεται η Οδύσσεια. Και ερωτώ: δεν αρκούν οι δύο φορές στη Σύρο και η τρίτη να δοθή στη Νάξο; Φέτος επιστράτευσα το λεγόμενο «πολιτικό μέσο» δίνοντας την υπόσχεση πως, αν το πετύχομε, θα είναι η πρώτη φορά στη ζωή μου που θα ευχαριστήσω δημοσία πολιτικό πρόσωπο. Δυστυχώς εις μάτην. Και να σκεφθή κανείς ότι αυτό θα διευκόλυνε απλούς πολίτες, στρατιώτες και φυσικά τις στρατιές των τουριστών. Είναι πλέον ηλίου φαεινότερο πως το πρόβλημα δεν λύνεται, γιατί προσκρούει στα συμφέροντα των μεγαλο-«καρχαριών», οι οποίοι μας έχουν μοιράσει, όπως συνέβη και μετά την Δ΄Σταυροφορία των Φράγκων του 1204. Ούτε Θεός, ούτε άνθρωπος δεν προηγείται των μεγάλων συμφερόντων των συγχρόνων επιχειρηματικών αυτοκρατοριών.

   Ας περάσομε τώρα στα καθ΄ημάς θερινά δρώμενα. Επειδή ο επαναλαμβανόμενος τρόπος ζωής της συλλογικής σχεδόν καθημερινότητας δεν αφήνει πλέον περιθώρια για παραγωγή όποιουδήποτε φυσικού πολιτισμού (που έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί) ασχολούμεθα κατά κόρον με τα πολιτιστικά. Ως ένα βαθμό είναι κατανοητό και αποδεκτό. Αλλά πολύ φοβούμαι ότι ξεπεράσαμε το μέτρο. Το άμετρο κυριαρχεί παντού. (Η Σοφία όμως έγκειται στο μέτρο, στην Αριστοτελική μεσότητα, στην Χρυσοστόμεια διάκριση. Και δεν είναι διόλου εύκολο το μέτρο, είναι δυσεπίτευκτο). Σε καθημερινή σχεδόν βάση, κάτι συμβαίνει. Πάσης φύσεως εκδηλώσεις, γιορτές, συναυλίες και προπαντός πανηγύρια. Ακούς, για παράδειγμα, γιορτή μελιού, ψαριού, μακαρονιού, πατάτας κ.λ.π. (Υποκατάστατα θρησκευτικών εορτών;) και διερωτάσαι: Προς τί όλα αυτά; Για να αφυπνισθή ο Λαός ή για να αποπροσανατολίζεται και να εφησυχάζει; Χάσαμε και την σοβαρότητά μας ως Λαός. Αμ΄εκείνες οι αλλεπάλληλες συναυλίες; Όσο ωραίες-διασκεδαστικές κι΄ αν είναι, δεν παύουν να είναι σπατάλη τού δημοσίου χρήματος. Από τη μια διαβάζομε καθημερινά τα πάμπολλα προβλήματα τού Δήμου και των δημοτών μας και από την άλλη προτάσσομε την ολιγόωρη διασκέδασή μας. Αυτό, αν μη τι άλλο, λέγεται μη σωστή ιεράρχηση των αναγκών μας. Τουτέστιν μη σωστή διαχείριση, μη σωστό νοικοκύρεμα του οίκου μας, ας μου επιτρέψουν οι τοπικοί ταγοί μας. Και, απ΄ότι φαίνεται, το πρόβλημα δεν είναι μόνο Κωακό ή μόνο πανελλήνιο. Διάβασα πρόσφατα (δεν θυμάμαι πού) πως ο Έντι Ράμα της Αλβανίας ενίσχυσε συναυλία στα Τίρανα με χρηματοδότηση 4 εκατομμυρίων ευρώ!. Άρα δώστε στον Λαό «άρτους και θεάματα».

   Ως προς τον ανοριοθέτητο υπερ-τουρισμό και τα μελλοντικά αναπόφευκτα δεινά του, κάτι που δεν διείδαν, δεν προέβλεψαν, οι πρώτοι θεμελιωτές του, παρά τα όσα γράφτηκαν τον τελευταίο καιρό, εξακολουθούν να κυκλοφορούν ειδήσεις (φήμες ή πραγματικότητες;) για παρασκηνιακές αδειοδοτήσεις ουκ ολίγων κλινών. Εκείνο το ΑΝ υφίσταται περισσότερο από ποτέ, κ. Δήμαρχε. Το μπαλόνι, για να μην πω αερόστατο, του τουρισμού κάποτε θα σπάσει (όπως λέει για την υπερ-τεντωμένη χορδή του τόξου ο Μέγας Αντώνιος). Και τότε «ουαί τοις ηττημένοις».

   Όσο για τα θρησκευτικά πανηγύρια, ειλικρινά θλίβεται κανείς, αν τα παραβάλει με τα προ-τουριστικά ενοριακά πανηγυράκια, που ήταν η ζώσα χριστιανική και κοινωνική συνείδηση τών τότε πιστών συγχωριανών μας. Η συλλογική προετοιμασία με την προσφορά, των απαιτουμένων, απ΄όλη την ενορία (ό,τι είχε ο καθένας) ήταν ο μακρινός απόηχος τών ΑΓΑΠΩΝ (=κοινών δείπνων) των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων. Ο αυλόγυρος της εκκλησίας ή του ξωκκλησιού, τα χραμάκια στα πεζούλια, το λιτό δείπνο εκ των οικείων ενόντων, τα τοπικά μας όργανα, τα τραγούδια, οι σεμνές αμφιέσεις, οι σι(γ)ανοί χοροί μας , (με απαλούς βηματισμούς και όχι χοροπηδηκτό σταφυλοπάτημα), το σταυρωτό κράτημα των χεριών που περιγράφεται από τον Όμηρο και συνεχίζεται μέχρι σήμερα, όλα αυτά αποτελούσαν ένα αρμονικό σύνολο, ενταγμένο θαυμάσια στο πνεύμα και το ήθος της εποχής. Στην εκκλησιοκεντρική ζωή των προ-τουριστικών ανθρώπων η κοινωνία ήταν συλλογική και οι άνθρωποι ήσαν πρόσωπα και ουχί άτομα. Και στο πανηγύρι πήγαιναν (όσοι μπορούσαν φυσικά) ενωμένοι και γνώριμοι. Πίστευαν στον ίδιο Θεό και μιλούσαν την ίδια γλώσσα. Την κοινή λατρεία τους την απέκτησαν με την πολύχρονη (από γενιά σε γενιά) βιωματική τους εμπειρία. Εκεί στον ιερό εκκλησιαστικό χώρο προσευχόντουσαν, ικέτευαν, ευχαριστούσαν, δοξολογούσαν, ποσπέριζαν, αγαπούσαν  και ΄γαπολοούσαν και γλεντούσαν. Σήμερα, δίδεται η εντύπωση ότι οι εκκλησιαστικοί χώροι μεταβλήθηκαν σε φτηνά υπαίθρια νυκτερινά κέντρα. Δυστυχώς η άποψή μου εκφράζει πάρα πολλούς, οπότε ευλόγως γεννάται το ερώτημα: Τί δέον γενέσθαι. Τα καταργούμε, αφού δεν είμαστε άξιοι να τα παραδώσομε στις επόμενες γενιές, όπως τα παραλάβαμε από τις προηγούμενες, ή τα συνεχίζομε ως φολκλόρ για καθαρά οικονομικούς λόγους, αλλά και βαρύ τίμημα για τον θεσμό της Εκκλησίας μας, η οποία δυστυχώς στους μεταλλαγμένους καιρούς μας βάλλεται πολλαχόθεν. Αλλά γι΄αυτό σε μια άλλη ευκαιρία.   

                                                                                   Κατερίνα Παπαθωμά-Μαστοροπούλου