Η χαμένη ευκαιρία – και η ανάγκη για δράση, τώρα περισσότερο από ποτέ

Το περασμένο φθινόπωρο, 1.600 κάτοικοι της Κω υπέγραψαν ένα τεκμηριωμένο κείμενο αιτημάτων. Ζήτησαν όχι την άρνηση του τουρισμού – αλλά την υπεύθυνη και βιώσιμη διαχείρισή του. Ζήτησαν ένα μέλλον για την Κω που θα σέβεται τους φυσικούς πόρους, τις κοινωνικές ισορροπίες και την ποιότητα του ίδιου του τουριστικού προϊόντος.

Αυτό το αίτημα δεν ήταν αφηρημένο. Αντανακλούσε μια ώριμη κοινωνική στάση που αναγνωρίζει τα οφέλη της τουριστικής ανάπτυξης, αλλά ανησυχεί για τα όρια. Και δικαίως. Ακόμη και μεγάλα μέσα ενημέρωσης πλέον κάνουν λόγο για μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις στο τοπίο της Κω.

Αρχικά, η τοπική αυτοδιοίκηση έδειξε να αντιλαμβάνεται τη σοβαρότητα. Ωστόσο, η συνέχεια δεν ήρθε ποτέ. Η εξαγγελθείσα μελέτη φέρουσας ικανότητας – εργαλείο κρίσιμο για τον βιώσιμο σχεδιασμό και συμπληρωματικό του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου – δεν υλοποιήθηκε την άνοιξη, όπως είχε ανακοινωθεί. Ένα πολύτιμο χρονικό παράθυρο χάθηκε, όχι μόνο από αμέλεια, αλλά από συνειδητή αδράνεια.

Η έννοια της φέρουσας ικανότητας είναι διεθνώς εδραιωμένη. Στην Ελλάδα, παραμένει δυστυχώς εκτός πολιτικής πράξης. Κι όμως, η Κως είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα γιατί ο υπολογισμός της φέρουσας ικανότητας είναι επιτακτικός:

• 1,5 εκατομμύριο επισκέπτες τον χρόνο
• 37.000 μόνιμοι κάτοικοι
• Πίεση σε υποδομές, φυσικούς πόρους και κοινωνική συνοχή

Σε πρόσφατη έρευνα που διοργανώσαμε, 200 κάτοικοι της Κω αποτύπωσαν με σαφήνεια τη στάση τους:

• Θετική αξιολόγηση της οικονομικής κατάστασης (6,7/10).
• Προσωπική αξία που διατηρεί το νησί για αυτούς (6,2/10)

Αλλά και:

• 9 στους 10 βλέπουν φαινόμενα υπερτουρισμού
• Μόνο 1 στους 4 πιστεύει ότι λαμβάνεται υπόψη η γνώμη των πολιτών
• 88% θεωρεί το υπάρχον μοντέλο τουριστικής διακυβέρνησης αναποτελεσματικό

Το πιο σημαντικό: οι απαντήσεις είναι ψύχραιμες και συνεπείς. Οι πολίτες δεν μηδενίζουν. Δεν είναι αρνητές του τουρισμού. Ζητούν σοβαρό σχεδιασμό και υπευθυνότητα.

Ως “Βιώσιμη Κως”, θα συνεχίσουμε να θέτουμε τεκμηριωμένα ερωτήματα προς τις αρμόδιες αρχές, επισημαίνοντας κρίσιμα ζητήματα που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα του νησιού.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αφορά τη διαχείριση των υδατικών πόρων. Κανείς δεν γνωρίζει με ακρίβεια πόσες γεωτρήσεις λειτουργούν σήμερα στο νησί – νόμιμες και παράνομες. Η απουσία καταγραφής και ελέγχου εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια και τη βιωσιμότητα της υδροδότησης, καθώς και για τη συνολική ανθεκτικότητα του νησιού στις αυξανόμενες πιέσεις.

Η συστηματική τεκμηρίωση αυτών των φαινομένων είναι επιτακτική προϋπόθεση για έναν ουσιαστικό σχεδιασμό. Τα προβλήματα είναι γνωστά. Τώρα απαιτούνται απαντήσεις και λύσεις.