Σε συνέντευξή του στον «Σ» ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΚ Σταμάτης Καμπουράκης, με έναν λόγο περισσότερο καταγγελτικό, αποκαλύπτοντας διαχρονικές παθογένειες του συστήματος, μιλά για το πώς υδροδοτούνται οι μεγάλες τουριστικές επιχειρήσεις, εξηγώντας πως, την άδεια δεν την δίνει ο δήμος αλλά η περιφέρεια, όπως επίσης δίνει την άδεια και για τις γεωτρήσεις. Κατά την άποψή του και προκειμένου να επιτευχθεί η οικονομία του νερού, θα πρέπει να ενωθούν όλες οι βαθμίδες διοίκησης (δήμος, περιφέρεια, κράτος) και να συναποφασίσουν γι αυτό το δημόσιο αγαθό. Στο ερώτημα, εάν είναι αισιόδοξος ότι αυτό θα επιτευχθεί, απαντά: «Ελπίζω και το εύχομαι. Μονόδρομος είναι».
Μιλά για τις υποχρεώσεις της ΔΕΥΑΚ προς τρίτους, λέγοντας πως είναι αμελητέες, ενώ αναφορικά με τις ανείσπρακτες οφειλές, το ύψος τους το οποίο έρχεται από παλιά, φτάνει τα 12,5 εκ. ευρώ, αφορούν κύρια σε τουριστικές επιχειρήσεις, χωρίς να παραλείπονται άλλου είδους επιχειρήσεις και εστιατόρια.
Αναφέρεται στο έργο που επιτελεί η επιχείρηση ύδρευσης και αποχέτευσης, καθώς και στα εμπόδια που μπαίνουν για την υλοποίησή του είτε λόγω Αρχαιολογίας είτε γραφειοκρατίας, μη παραλείποντας να κάνει λόγο και για τον Μια ποταμό (έχουν βγει οι εγκρίσεις) για τον οποίο εκφράζει την αγωνία του εάν το αποτέλεσμα θα δικαιώσει ή όχι τη δράση, αλλά και για τις πολλές παράνομες συνδέσεις στην περιοχή της Κεφάλου. Τέλος, μας πληροφορεί ότι, η μελέτη για την φέρουσα ικανότητα του υδροφόρου ορίζοντα ολοκληρώνεται τον ερχόμενο Οκτώβριο, ενώ αναφέρει ότι, το 2019 με τις γεωτρήσεις έβρισκαν νερό στα 65-70 μέτρα και σήμερα, στην πόλη της Κω έχουν φτάσει στα 110 και στην Κέφαλο τα 160!!!
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Ερ: Κύριε Καμπουράκη, θα ξεκινήσουμε την κουβέντα μας από εκεί που την είχαμε σταματήσει στην τελευταία μας συνέντευξη τον περασμένο Νοέμβρη. Μου είχατε πει ότι, πρέπει να επικοινωνήσουμε στην κοινωνία την αξία του πολύτιμου αγαθού, που είναι το νερό, πώς μπορούμε να το εξοικονομήσουμε, πώς μπορούμε να κάνουμε μια ορθότερη διαχείρισή του. Δεν διαφωνώ. Είναι πολύ ορθή αυτή η δράση. Όμως, σύμφωνα με τα στοιχεία της επιχείρησής σας, της ΔΕΥΑΚ, η κατανάλωση νερού τετραπλασιάζεται το καλοκαίρι. Αυτό σημαίνει ότι η εξοικονόμηση δεν μπορεί να γίνει μόνο από εμάς τους μόνιμους κατοίκους που πρέπει να την κάνουμε ούτως ή άλλως, την ώρα που η ΔΕΥΑΚ δίνει την άδεια σε ξενοδοχεία για την ύδρευσή τους από το δίκτυό της. Το επιτρέπει. Ποια είναι η δική σας άποψη;
Σ.Κ.: Πρώτα απ' όλα να σας πω ότι, η ΔΕΥΑΚ δεν δίνει καμία άδεια για υδροδότηση σε καμία επιχείρηση και πόσο μάλλον στις μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες. Έχουμε πει, αν θυμάμαι καλά, μέχρι εκατό κλίνες. Δυστυχώς ή ευτυχώς οι αδειοδοτήσεις αυτές μπορούν να παρθούν και από την περιφέρεια.
Δηλαδή, μπορεί να παρακάμψουν τη ΔΕΥΑΚ. Η ΔΕΥΑΚ είναι υποχρεωμένη να τους πει μέχρι ποια ποσότητα νερού μπορεί να δώσει και είναι συγκεκριμένη. Από εκεί και πέρα μπορούν να απευθυνθούν σε άλλες δεύτερου βαθμού ή τρίτου βαθμού υπηρεσίες του κράτους και να πάρουν τις ανάλογες αδειοδοτήσεις όπως το ίδιο γίνεται, αν θυμάστε καλά όπως σας είχα πει και με τις γεωτρήσεις.
Με την αδειοδότηση των γεωτρήσεων η ΔΕΥΑΚ ουσιαστικά δεν έχει καμία ευθύνη. Μπορούν να πάνε στην περιφέρεια, να πάρουν μία άδεια και να ανοίξουν μια γεώτρηση και από εκεί να αντλήσουν νερό είτε για τις πισίνες τους είτε για τα ποτίσματα του γκαζόν που όμως, όπως είπατε πολύ σωστά, ο υδροφόρος ορίζοντας είναι ένας. Αυτή είναι η πραγματικότητα και εκεί πρέπει να ενωθούν όλες οι δυνάμεις και όλοι οι φορείς ανεξαρτήτου βαθμού και να πούμε ότι, ξέρετε κάτι, δεν πάει άλλο. Δεν θα μπορέσουμε να έχουμε τα επόμενα χρόνια, στις επόμενες γενιές, νερό για να συνεχίσουμε να ζούμε.
Ερ: Είναι γνωστό αυτό και το ερώτημά μου στόχευε σε ακριβώς αυτή την επιβεβαίωση. Με αυτό ως δεδομένο, τελικά, τι μπορεί να κάνει ο δήμος, τι μπορεί να κάνει η Περιφερειακή Ένωση Δήμων που έχει δύναμη, για να έρθει αυτή η αρμοδιότητα στους δήμους, οπότε ο δήμος, ο νοικοκύρης δηλαδή του τόπου, να μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις;
Σ.Κ.: Σίγουρα τον πρώτο λόγο καλό θα ήταν να τον έχει ο δήμος. Θεωρώ ότι ο κάθε δήμος είναι ο καθ’ ύλην αρμόδιος για να διαχειριστεί τον υδροφόρο ορίζοντα που του ανήκει. Το να έρθει μία άλλη Αρχή από ένα άλλο μέρος και να αποφασίσει για εμάς χωρίς εμάς ή λέγοντας ότι έχει την τεχνογνωσία ή τα εργαλεία, θεωρώ ότι είναι άδικο. Εμείς θα συνεχίζουμε να διεκδικούμε. Σε αυτό το κομμάτι είμαστε και κατά της ιδιωτικοποίησης του νερού, που πολλοί λένε ότι θα πάει εκεί. Το βλέπουμε τουλάχιστον να οδεύει προς τα εκεί. Και εκεί προσπαθούμε να αντισταθούμε γιατί νομίζω αυτό το δημόσιο αγαθό, που είναι και αρκετά φθηνό τουλάχιστον στον τόπο μας στην Κω, κάποια στιγμή θα εκτοξευτεί.
Ερ: Γνωρίζω ότι έχετε κάνει αρκετά ταξίδια και εσείς και ο δήμαρχος σε υπουργεία κλπ. Όταν τους θέτετε αυτό το θέμα σας απαντούν; Και τι σας λένε αν απαντούν;
Σ.Κ.: Εν ολίγοις, αυτό που λένε είναι ότι έχουν τη τεχνογνωσία και τα εργαλεία και τους ειδικούς επιστήμονες κλπ. Και ουσιαστικά λένε ότι, εάν και εφόσον υπάρχουν χρέη στις ΔΕΥΑ, εμείς θα είμαστε μια ρυθμιστική αρχή η οποία και εισπρακτικά θα μπορούμε να έχουμε ένα έλεγχο και να μην μπορεί να διαφύγει σε εισαγωγικά κανένας «κακοπληρωτής», όπως γίνεται τώρα με τη ΔΕΗ, πράγμα που διαφωνώ, γιατί το νερό είναι δημόσιο αγαθό. Δεν μπορείς να κλείσεις τη στρόφιγγα σε κάποιον φουκαρά ο οποίος δεν θα έχει να πληρώσει και θα έχει φτάσει ο λογαριασμός στα 1.000-1.500 ευρώ. Αλλά θεωρώ ότι κάποια στιγμή θα πάει εκεί και πατώντας πάνω στο πόσο ανείσπρακτα υπάρχουν, γιατί υπάρχουν ΔΕΥΑ χρεωμένες, να σας πω εδώ πως η ΔΕΥΑ Κω είναι αρκετά υγιής, θα τις ενοποιήσουν και θα ιδιωτικοποιήσουν ίσως πολύ αργότερα, το νερό.
Ερ: Αυτό είναι ένα τεράστιο θέμα και ήταν ένα ερώτημα που ήθελα να σας θέσω, όμως ας μείνουμε σε αυτό που σας ρώτησα. Για το νερό που καταναλώνουν τα ξενοδοχεία δεν απαντούν; Να πω εδώ ότι, ουδείς λέει πως δεν θέλουμε τον τουρισμό. Όπως τα έχουμε καταφέρει, είναι μονοκαλλιέργεια, από εκεί ζούμε. Όμως, με το νερό τι γίνεται;
Σ.Κ.: Σας είπα, τουλάχιστον εμείς διεκδικούμε, εμείς έχουμε πει ότι μέχρι στιγμής αυτό που έχουμε αποφασίσει είναι οι άδειες που θα δίνουμε για υδροδότηση και αποχέτευση θα είναι μέχρι εκατό κλίνες. Όμως, λέγοντας και πατώντας πάνω στην ανάπτυξη, μπορούν να πάρουν τις αδειοδοτήσεις αυτές που θέλουν από άλλους βαθμούς και υπηρεσίες του κράτους, οπότε καταλαβαίνουμε ότι δεν είμαστε οι μόνοι αρμόδιοι.
Ερ: Είπατε πριν για χρέη και ανείσπρακτες οφειλές. Σε ποιο επίπεδο βρίσκεται η ΔΕΥΑΚ; Έχει χρέη προς τρίτους; Έχει ανείσπρακτες οφειλές;
Σ.Κ.: Δεν υπάρχουν οφειλές προς τρίτους. Η εξόφληση της ΔΕΥΑΚ γίνεται σε εύλογο χρονικό διάστημα. Είναι πολύ λίγες και αμελητέα η ποσότητα στα χρέη της. Οι οφειλές όμως προς τη ΔΕΥΑΚ, τα ανείσπρακτα, υπάρχουν. Αν θυμάμαι καλά, όταν ανέλαβα ήταν γύρω στα 13 εκ. ευρώ και κάτι και τώρα έχουν πέσει γύρω στα 12,5 εκ. ευρώ. Υπάρχουν από πολλά χρόνια πριν, δηλαδή, έρχονται από τους πρώην δήμους πριν την ενοποίηση των ΔΕΥΑ. Προσπαθούμε τουλάχιστον τους μεγαλο-οφειλέτες να τους πιέσουμε και έχουμε κάνει κινήσεις, έχουν μαζευτεί κάποια χρήματα, κινούμαστε σε αυτή την κατεύθυνση.
Ερ: Κύριε Καμπουράκη, να σας πω κάτι και δεν αφορά εσάς προσωπικά, αλλά αυτό που είπατε το έχω ακούσει από όλους τους προηγούμενους προέδρους της επιχείρησης. Πείτε μου, για να το ξεκαθαρίσουμε για μία ακόμα φορά, όταν λέτε για μεγαλο-οφειλέτες εννοείτε μεγάλες επιχειρήσεις τουριστικές και μη;
Σ.Κ.: Εννοώ μεγάλες επιχειρήσεις που κυρίως είναι ξενοδοχεία και κάποιοι από αυτούς, νομίζω εσκεμμένα, επικαλούνται τον κορονοϊό, κάποιοι επικαλούνται διάφορα άλλα χρέη για τα οποία δεν τους βοήθησαν, για παράδειγμα η Thomas Cook όταν είχε φαλιρίσει. Υπάρχουν οφειλέτες οι οποίοι χρωστάνε και 200 και 300 χιλιάδες ευρώ. Αυτούς κοιτάμε πρώτα να πιέσουμε και να τους βάλουμε να πληρώσουν. Αλλά δεν είναι μόνο ξενοδοχεία, είναι και επιχειρήσεις, είναι και εστιατόρια…
Ερ: Και αυτές οι επιχειρήσεις λειτουργούν ή έχουν κλείσει;
Σ.Κ.: Κάποιες έχουν κλείσει, κάποιες συνεχίζουν να λειτουργούν, κάποιες έχουν κάνει διακανονισμό. Σε μια επιχείρηση που χρωστάει, το εύκολο θα είναι να πας να κλείσεις τη στρόφιγγα και αν το κάνεις, τι θα γίνουν οι εργαζόμενοι που είναι εκεί και τι θα γίνει με τους προμηθευτές τους; Είδατε πριν δύο χρόνια έκλεισε ένα ξενοδοχείο, το οποίο για κάποιο λόγο το τουριστικό πρακτορείο σταμάτησε, και αμέσως πόσες επιχειρήσεις, πόσοι εργαζόμενοι βρέθηκαν μέσα στη σεζόν στον δρόμο και τι αναστάτωση έφερε αυτό στη μικρή μας κοινωνία.
Ερ: Ναι, δεν είναι απλό το θέμα. Όμως, από τη μια πλευρά έχουμε αυτές τις επιχειρήσεις να χρησιμοποιούν το νερό που πίνουμε και από την άλλη, να χρωστούν και τεράστια ποσά στην ΔΕΥΑΚ… Η έλλειψη νερού όμως, είναι εδώ και το γνωρίζετε πολύ καλύτερα από τον καθένα. «Πίνουμε από τα αποθέματα παλαιότερων ετών» μας είχε δηλώσει ο Πέτρος Λιοδάκης, ένας εξαίρετος επιστήμονας και επί σειρά ετών υπηρετών στη ΔΕΥΑΚ. Τελικά, ένα ερώτημα που θέτω σε όλους τους προέδρους της ΔΕΥΑΚ, κύριε Καμπουράκη, διαχρονικά. Ποια έργα έχουν γίνει γι αυτό που λέμε τόσα χρόνια, οικονομία νερού και ορθολογική του διαχείριση;
Σ.Κ.: Πρώτα απ' όλα, η ηλεκτρονική χαρτογράφηση όλων των δεξαμενών που βλέπουμε τώρα αν έχουμε διαρροή και πότε έχουμε. Δεύτερον, αυτό που προσπαθούμε, τουλάχιστον έχω ξεκινήσει εγώ να κάνω, είναι να υπάρξει ένα σύστημα, τουλάχιστον από τη στιγμή που έχουν μπει τα ηλεκτρονικά ρολόγια, όταν υπάρχει διαρροή σε ένα σπίτι, υπερβολική κατανάλωση, να πηγαίνει ένα SMS στον καταναλωτή και να του λέει, ξέρετε κάτι, προσοχή. Σαν έργο όμως, είναι ο Μίας Ποταμός ο οποίος έχουμε ξεκινήσει και έχουν βγει οι εγκρίσεις για να μπορέσει αυτό το έργο να γίνει, το οποίο θα φέρει μία ανακούφιση τουλάχιστον στην περιοχή του «τριγώνου». Υπάρχουν έργα τα οποία είναι σε εξέλιξη αλλά δυστυχώς οι κινήσεις της Αρχαιολογίας είναι λίγο αργές όπως στην Κέφαλο που γνωρίζουμε ότι υπάρχουν πολλές παράνομες συνδέσεις. Προσπαθούμε να κάνουμε ένα bypass, να το πω έτσι, ένα καινούριο δίκτυο για να μπορέσουμε να μαζέψουμε όσο το δυνατόν τις παράνομες συνδέσεις. Υπάρχει στην Καρδάμαινα ένα νέο δίκτυο υδροδότησης, γιατί υπάρχει ένα πεπαλαιωμένο, που και αυτό θα βοηθήσει για να μπορέσουμε να την υδροδοτήσουμε. Υπάρχουν αυτές οι σκέψεις που σας είπα που θα μας κάνουν τουλάχιστον να εξοικονομήσουμε νερό από τις διαρροές, αλλά η ενημέρωση, αυτό που είπαμε και στην αρχή, του κόσμου αλλά και των επιχειρήσεων να καταλάβουν ότι το νερό δεν είναι κάτι το οποίο θα το έχουμε για πάντα, θα εξαντληθεί και αν δεν κάνουμε οικονομία και δεν βρούμε και άλλες λύσεις όπως είναι οι αφαλατώσεις ή όπως είναι η αποταμίευση νερού σε δεξαμενές άλλου τύπου στις μεγάλες επιχειρήσεις, πάντα για τα ξενοδοχεία μιλάω γιατί δεν έχουμε κάτι άλλο, σίγουρα θα δυσκολεύσουν τα πράγματα τα επόμενα χρόνια γιατί η λειψυδρία είναι ένα φαινόμενο που αφορά όλο τον πλανήτη.
Ερ: Περιμένετε εσείς από τις μεγάλες τουριστικές επιχειρήσεις να κάνουν οικονομία στο νερό τη στιγμή που έχουμε νέα ξενοδοχεία τα οποία κατασκευάζονται και θα λειτουργήσουν την επόμενη χρονιά, που τουλάχιστον ένα εξ αυτών θα έχει 21 πισίνες τις οποίες θα γεμίζει από το νερό που πίνουμε; Δεν ξέρω πώς το νιώθετε εσείς, αλλά εγώ πραγματικά δεν αισθάνομαι καλά.
Σ.Κ.: Μακάρι να είχαμε τη δυνατότητα εμείς να μην αδειοδοτήσουμε αυτές τις επιχειρήσεις ή να τους λέγαμε εμείς τι ακριβώς θα θέλαμε, τι θα συνιστούσαμε να γίνει τεχνικά για να μπορέσουν να είναι αυτόνομες αλλά να μην προσβάλλουν και τον υδροφόρο ορίζοντα. Ένα κλασικό παράδειγμα είναι στην Κέφαλο όπου υπάρχει ξενοδοχειακή μονάδα η οποία έχει κάνει δύο γεωτρήσεις εκατέρωθεν της δικής μας γεώτρησης, με αποτέλεσμα στη δική μας γεώτρηση να έχει λιγοστέψει το νερό και εμείς να είμαστε αναγκασμένοι να πάμε σε ακόμα μεγαλύτερο βάθος για να βρούμε νερό. Αν ήταν στο χέρι το δικό μας δεν θα δίναμε αυτή την άδεια όπως καταλαβαίνετε.
Ερ: Θα σας ρωτήσω και για το βάθος των γεωτρήσεων, αλλά με όλα αυτά που γνωρίζω σαν πολίτης - δημότης αυτού του τόπου και με όλα αυτά που λέτε εσείς όπως και οι προηγούμενοι πρόεδροι, γεννάται η αίσθηση ότι είμαστε ανήμποροι να αντισταθούμε...
Σ.Κ.: Δυστυχώς είναι έτσι το σύστημα. Δεν σας λέω ότι είμαστε ανήμποροι. Συνεχίζουμε να διεκδικούμε. Εγώ νομίζω ότι και οι συνάδελφοι παλαιότερα, ο κύριος Ζαχαρός και ο κύριος Κιάρης και πιο πριν και ο κύριος Πασσανικολάγης, όλοι αυτοί οι άνθρωποι διεκδικούσαν.
Ερ: Ναι, αλλά ποιο το αποτέλεσμα; Γι' αυτό χρησιμοποίησα αυτή την έκφραση.
Σ.Κ.: Θέλει μια άλλη φιλοσοφία. Και αυτό είναι που με τρομάζει, σε εισαγωγικά, όταν βλέπω ότι πηγαίνει για μια ενοποίηση όλων ο ΔΕΥΑ. Δεν μπορώ να έχω τα ίδια προβλήματα σαν ΔΕΥΑ με την Κάλυμνο ή με τη Σαντορίνη, που η Σαντορίνη τα τελευταία χρόνια υδροδοτείται από αφαλάτωση και πουλάει το νερό 8 ευρώ το κυβικό.
Ερ: Αλήθεια, στο θέμα της ενοποίησης των ΔΕΥΑ, γνωρίζετε εάν υπάρχει κάποια εξέλιξη; Με ποιες ΔΕΥΑ θα ενωθούμε;
Σ.Κ.: Δεν ξέρω αν θα πάει νότιο Αιγαίο ή αν θα πάει πανελλαδικά, δεν ξέρω τι να σας πω. Ελπίζω ο καθένας να κρατήσει την αυτονομία του. Θεωρώ ότι η ΔΕΥΑ της Κω είναι μια υγιής επιχείρηση. Η Κως είναι ένας ευλογημένος τόπος, μπορεί να συντηρηθεί με αρκετή οικονομία τα επόμενα χρόνια και να έχει το δικό της νερό, να μην χρειαστεί να πάμε ούτε σε αφαλατώσεις και να κάνουμε κάποια έργα να αποθηκεύουμε νερό το χειμώνα. Όπως σας είπα, έχουμε δύο φράγματα, έχουμε το Μία Ποταμό, για τον οποίο έχουν γίνει οι προμελέτες, να δούμε και την εξέλιξη από το Μετσόβιο Πολυτεχνείο σχετικά με την φέρουσα ικανότητα του νησιού. Θέλω όλα αυτά να τα βάλουμε κάτω και να πούμε πώς θα πορευτούμε τα επόμενα χρόνια. Να σταματήσουν, όπως λέτε και οι αδειοδοτήσεις, αλλά να μας δώσουν το δικαίωμα ή τουλάχιστον να καταλάβουν οι εκάστοτε κυβερνήσεις ότι ναι, θέλουμε την ανάπτυξη, αλλά πρέπει να μπει ένα φρένο τουλάχιστον όσον αφορά το νερό.
Να σας πω και το εξής: Από τον δήμο ζητάνε βατότητα και ύδρευση. Για να πάρουμε τα σκουπίδια, μας ζητούσαν απλά τη βατότητα για να τα μεταφέρουν οι ίδιοι. Δεν μας ρωτούσαν αν μπορούσαμε εμείς κι αν υπήρχε χώρος στο ΧΥΤΑ για να αποθηκεύσουμε τα σκουπίδια. Εάν μπορούσαν να περάσουν τα αμάξια για να πάνε στο ΧΥΤΑ. Από τη στιγμή που περνούσε το λεωφορείο του ΚΤΕΛ, ήμασταν υποχρεωμένοι να δώσουμε τη βατότητα.
Ερ: Όλα αυτά που λέτε, τα γνωρίζουμε όλοι, αλλά… Κύριε Καμπουράκη, έχουν κατατεθεί προτάσεις λ.χ. από τον Αγροτικό Σύλλογο όπως, η καταμέτρηση του υδροφόρου ορίζοντα, να εφαρμοστούν οι νόμοι που αφορούν τις παράνομες γεωτρήσεις και την υπεράντληση υδάτων, να γίνουν ταμιευτήρες των πηγαίων υδάτων και βρόχινων υδάτων, με αναφορά στο νερό της λίμνης που χάνεται, για τη σύνδεση του βιολογικού σταθμού με το δίκτυο άρδευσης, το ίδιο μπορεί να συμβεί και με τυχόν ιδιωτικούς βιολογικούς σταθμούς, κ.ά. Επίσης, ζητά να γίνει έρευνα και μελέτη για την εξεύρεση βιώσιμης και οικολογικής λύσης για την διαχείριση τόσο των πλαστικών όσο και των οργανικών αγροτικών αποβλήτων. Μέχρι σήμερα, στην «καλύτερη» περίπτωση όπως λένε, γίνεται απόθεσή τους στο Λατομείο!!! Και όλα αυτά, εδώ και χρόνια… Όπως επισημαίνουν δε επανειλημμένως, σε λίγα χρόνια δεν θα υπάρχει στο νησί ούτε γεωργία, ούτε κτηνοτροφία λόγω έλλειψης νερού.
Σ.Κ.: Έχουν δίκιο και είναι πάρα πολλά τα έργα τα οποία θέλουμε να κάνουμε και τι χρηματοδοτήσεις μπορούμε να πάρουμε. Καταλαβαίνουμε ότι οι βιολογικοί μπορούν να συνδεθούν και ήδη να ξέρετε ότι μέχρι ένα σημείο από το «Δήμητρα» μέχρι το «Ραμίρα», το νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αρδευτικό.
Ερ: Αυτό το έργο έχει γίνει εδώ και πολλά χρόνια, αλλά δεν έχει προχωρήσει.
Σ.Κ.: Χρειάζονται πολλά χρήματα, πολλά εκατομμύρια για να κάνεις ένα τέτοιο δίκτυο. Δεν διαφωνώ και είναι μέσα στις σκέψεις μας αυτό, ούτως ώστε να μπορέσουμε όλο αυτό το νερό να το δώσουμε εκεί.
Το ότι αυτή τη στιγμή υπάρχει νερό, ίσως κάποιες πηγές, όπου σπαταλιέται ή δεν αποθηκεύεται έτσι όπως πρέπει, ξέρετε, δεν αφορούν όλα τη ΔΕΥΑΚ. Πάνω στα βουνά δεν έχει δίκτυο η ΔΕΥΑΚ και δεν είναι υποχρεωμένη να έχει. Η ΔΕΥΑΚ είναι υποχρεωμένη να υδροδοτήσει σε αστικές περιοχές.
Βέβαια, σας ξαναλέω, ο υδροφόρος ορίζοντας είναι ένας και μας αφορά όλους. Εάν μας δώσουν τη δυνατότητα αυτή ή τη χρηματοδότηση ή τα τεχνικά εργαλεία, τις μελέτες, τους ανθρώπους, τους τεχνικούς, να κατασκευάσουμε πράγματα όπως μπορούσαν ίσως στα παλαιότερα χρόνια που υπήρχε και πληθώρα ανθρώπων αλλά και περισσότερο χρήμα, βεβαίως, φυσικά και θέλουμε να φτιάξουμε και ταμιευτήρες περισσότερους και δεξαμενές, αρκεί να υπάρξει και η χρηματοδότηση αλλά και οι άνθρωποι.
Ερ: Μιλήσατε για το Μία Ποταμό. Έχουν γίνει μελέτες, το ρωτάω χρόνια τώρα από την εποχή του κυρίου Βαρκά, οι οποίες να καταδεικνύουν πόσο νερό μπορεί να μαζέψει ο ποταμός αυτός όταν οι δύο λιμνοδεξαμενές που έχουμε, πολύ – πολύ μικρότερες σε χωρητικότητα, τα τελευταία χρόνια δεν γεμίζουν;
Σ.Κ.: Το ότι δεν γεμίζουν οφείλεται στην λειψυδρία. Από την άλλη πάλι, να μην δώσουμε κάποια χρήματα για να εξοικονομήσουμε έστω κάποιες χιλιάδες κυβικά νερού, θα το θεωρούσα ότι θα ήταν ίσως κακό, για να μην πω ανόητο. Δεν θα ήταν σωστή σκέψη. Θεωρώ ότι ακόμα και κάθε σταγόνα νερού από οπουδήποτε και αν προέρχεται, καλό θα είναι να μπορέσουμε να την αποθηκεύσουμε. Θέλω να δω πόσο θα κοστίσει αυτό, θέλω να δω, όπως είπατε, είναι και δική μας αγωνία, εάν αυτό έχει ένα αποτέλεσμα το οποίο είναι πολύ λιγότερο από αυτό που θα περιμέναμε και αν υπάρχουν κάποιες άλλες λύσεις που θα μας έδιναν ίσως πολύ περισσότερο νερό, με τα ίδια χρήματα.
Ερ: Υπάρχει χρονοδιάγραμμα για το πότε θα ολοκληρωθούν οι μελέτες;
Σ.Κ.: Έχει γίνει μία αρχή. Τώρα από εκεί και πέρα, θέλω να πιστεύω στα επόμενα δύο-τρία χρόνια θα είχε ολοκληρωθεί και θα μπορώ να σας πω ίσως περισσότερα πράγματα.
Ερ: Θα ήθελα το σχόλιό σας για την πρόταση που έχει καταθέσει ο συνάδελφό σας και πρώην πρόεδρος της ΔΕΥΑΚ Μηνάς Κιάρης. Η πρότασή του είναι, να αξιοποιηθεί ο διπλανός χώρος του λατομείου για την ύδρευση του νερού της λίμνης Πυλίου και ακόμα ότι, μπορεί το νερό της λίμνης, επειδή υπάρχουν τα δίκτυα, με ένα μικρό σχετικά κόστος να μεταφερθεί στο φράγμα της Μεσαριάς και να χρησιμοποιηθεί το φράγμα ως αποθήκη.
Σ.Κ.: Υπάρχουν αρκετές προτάσεις και από πολλούς ανθρώπους. Είναι δεκτές όλες, τις ακούμε, τις συζητάμε και με τα στελέχη της υπηρεσίας. Δεν απορρίπτουμε καμία, τις βάζουμε στο τραπέζι. Είναι μια πρόταση την οποία τουλάχιστον θέλω να ξέρω αν τα στελέχη της υπηρεσίας μπορούν να την αξιοποιήσουν και βεβαίως, αν είναι κάτι το οποίο είναι και σχετικά φθηνό, γιατί να μην αξιοποιηθεί; Αυτό που γνωρίζω είναι ότι, το περισσότερο νερό της λίμνης του Πυλίου χρησιμοποιείται για το πότισμα του κάμπου του Μαρμαρίου.
Ερ: Πάντως οι αγρότες λένε ότι ένα μεγάλο μέρος φεύγει στη θάλασσα. Ας αλλάξουμε θέμα. Από τον περασμένο Νοέμβριο αναθέσατε μελέτη στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο για την φέρουσα ικανότητα του υδροφόρου ορίζοντα. Πού βρίσκεται αυτή η υπόθεση, διότι, αν θυμάμαι καλά, είχατε πει ότι θα είχαμε αποτελέσματα από την περασμένη άνοιξη.
Σ.Κ.: Η μελέτη ολοκληρώνεται τον Οκτώβριο του 2026, δηλαδή, τον επόμενο μήνα. Πρώτα ο Θεός, όταν θα ολοκληρωθεί θα έχουμε και κάποια αποτελέσματα και τότε θα μπορούσαμε να πούμε περισσότερα πράγματα και πιο ουσιαστικά.
Ερ: Είπατε πριν για τις γεωτρήσεις και επειδή εδώ ζούμε όλοι, γνωρίζουμε ότι γεωτρήσεις έχουν κάνει δυστυχώς και οικίες και όχι νόμιμες.
Σ.Κ.: Αυτό το γνωρίζουμε όλοι. Πάρα πολλές είναι παράνομες.
Ερ: Δημοσιογραφικά, χρόνια προσπαθώ να βρω μία άκρη και ομολογώ ότι δεν τα κατάφερα. Δηλώνω ανικανότητα να κάνω αυτή την έρευνα. Δεν βρίσκω άκρη… Πείτε μου, πόσο βαθιά στη γη πηγαίνουν οι γεωτρήσεις της ΔΕΥΑΚ;
Σ.Κ.: Σε συζητήσεις που είχα με τον προκάτοχό μου, μου είπε ότι όταν είχε αναλάβει το 2019, έβρισκαν νερό στα 65-70 μέτρα. Τώρα είμαστε στα 110 μέτρα για την πόλη της Κω. Στην Κέφαλο έχουμε φτάσει στα 160. Καταλαβαίνετε δηλαδή ότι ο υδροφόρος ορίζοντας πηγαίνει όλο και πιο κάτω. Υπάρχει νερό, αλλά δεν θα υπάρχει για πάντα.
Ερ: Να σας πω και κάτι άλλο. Σύμφωνα με όσα δήλωσαν οι ψαράδες στον Νίκο Μυλωνά,, υπάρχει έλλειψη ψαριών λόγω των αποβλήτων των ξενοδοχείων. Οι βιολογικοί τους είναι πρωτοβάθμιας επεξεργασίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα απόβλητα. Εδώ έχει ρόλο η ΔΕΥΑΚ;
Σ.Κ.: Δεν ξέρω τι εννοούν λέγοντας απόβλητα, γιατί λογικά πρέπει να είναι οι αποχετεύσεις τους συνδεδεμένες με τον βιολογικό μας. Εάν κάνουν κάτι άλλο και πετάνε λύματα στη θάλασσα, αυτό είναι παράνομο κι αν εντοπίσουμε κάτι τέτοιο, υπάρχει καταγγελία και υπάρχουν ποινές.
Απ' την άλλη, υπάρχουν και αρκετοί νομίζω, οι οποίοι κάνουν αφαλάτωση και αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι, πολλές επιχειρήσεις πετάνε παρανόμως τα απόβλητα της αφαλάτωσης, που είναι αρκετά τοξικά, μέσα στο βιολογικό με αποτέλεσμα πολλές φορές τα μηχανήματα να υφίστανται βλάβες. Αυτό που λένε οι ψαράδες δεν το γνωρίζω και πραγματικά με ξαφνιάζει. Εάν όμως σε κάποιες περιοχές υπάρχουν κάποιοι ασυνείδητοι ξενοδόχοι οι οποίοι κάνουν αυτό, θεωρώ ότι είναι εγκληματικό και καλό θα είναι να μας το πουν για να γίνουν οι ανάλογες ενέργειες. Να σας πω ότι, πριν κάποιες εβδομάδες με πήραν τηλέφωνο από το Λιμεναρχείο και μου ζήτησαν συγκεκριμένη ποσότητα ώχρας για να βάλουν στο δίκτυο γιατί βλέπανε λύματα μέσα στο λιμάνι της Κω και να δουν από ποιον ασυνείδητο επιχειρηματία προέρχονταν. Είχε συνδεθεί δηλαδή παράνομα και πετούσε τα λύματα εκεί που υπάρχουν τα όμβρια.
Ερ: Βρέθηκε ο επιχειρηματίας;
Σ.Κ.: Βρέθηκε και το Λιμεναρχείο έριξε το πρόστιμο.
Ερ: Για να κλείσουμε το θέμα του νερού. Κατά μια γενική εκτίμηση, επιστημονικά τεκμηριωμένη, εάν δεν ληφθούν μέτρα, σε λίγα χρόνια το μόνο που θα έχουμε στην Κω θα είναι τουριστικές μονάδες. Ακούγοντας το, όσο μακρινό κι εάν φαντάζει, πώς το νιώθετε;
Σ.Κ.: Πραγματικά με θλίβει το γεγονός να βλέπω την Κω, ένα ευλογημένο τόπο που τουλάχιστον στα παιδικά μου χρόνια την έζησα με εργοστάσια ντομάτας, κρασιού, καπνού, να μαραζώνει και να ζούμε μόνο από την μονοκαλλιέργεια του τουρισμού. Δυστυχώς έχουμε εγκλωβιστεί σε αυτή την κατάσταση. Η σημερινή εικόνα του νησιού μας, δεν μπορεί παρά να μας προβληματίζει. Θα επαναλάβω ότι, μιλάμε για έναν ευλογημένο τόπο, με τεράστιες δυνατότητες, που όμως βρίσκεται αντιμέτωπος με προβλήματα τα οποία έχουν συσσωρευτεί εδώ και χρόνια. Ας προσπαθήσουμε τουλάχιστον να γίνουμε λίγο πιο ποιοτικοί, να μπορέσουμε να διαχειριστούμε όλο αυτό και να στρέψουμε σιγά - σιγά και τα νέα παιδιά σε άλλου είδους δραστηριότητες που να μην έχουν να κάνουν μόνο με τον τουρισμό.
Ερ: Δύσκολο αυτό… Κύριε Καμπουράκη, όταν είχατε αναλάβει τη διοίκηση της ΔΕΥΑΚ, μου είχατε πει ότι έχετε σκέψεις για νέα έργα, νέες μελέτες και σχέδια που θα θέλατε να γίνουν. Σήμερα μπορείτε να μου πείτε από αυτά που έχετε προτείνει τι υιοθετήθηκε και αν υιοθετήθηκε; Ή, τέλος πάντων, ποιες ήταν αυτές οι νέες σας σκέψεις;
Σ.Κ.: Οι σκέψεις μου ουσιαστικά έχουν να κάνουν με κάποια πλημμυρικά που βλέπω κατά καιρούς το χειμώνα από κάποιες κακοτεχνίες ή κάποια παλιά δίκτυα ομβρίων και βλέποντας το νερό της βροχής να μην μπορεί να αποθηκευτεί με κάποιο τρόπο. Όλο αυτό, εμένα τουλάχιστον, με θλίβει. Έχω κάνει κάποιες προτάσεις οι οποίες δεν απέχουν πολύ και με τις προτάσεις ή με τα έργα των προηγούμενων και αφορούν την Μπουμπουλίνας, την Αβέρωφ, κ.λ.π. Θέλω να πιστεύω ότι κάποια έργα θα ξεκολλήσουν και θα μπορέσουμε ίσως να τα τρέξουμε τους επόμενους μήνες, το επόμενο διάστημα. Από εκεί πέρα, σας ξαναλέω, είναι τέτοιες οι διαδικασίες, είναι τέτοια η γραφειοκρατία… Θα το ξαναπώ κι ας φανώ γραφικός. Η αρχαιολογία όταν σταματάει ένα έργο, με κάνει να είμαι πάρα πολύ επιφυλακτικός για το πότε θα ξεκινήσει και πότε θα υλοποιηθεί.
Ερ: Ένα άλλο έργο ιδιαιτέρως σημαντικό, που είχατε πει ότι θα συζητούσατε με μηχανικούς μήπως βρεθεί μια λύση, είναι ο πλακοσκεπής ο οποίος κάθε χρόνο μας λαχταράει. Υπάρχει κάποια εξέλιξη πάνω σε αυτό;
Σ.Κ.: Δυστυχώς, οι απαντήσεις που έχω δεν είναι σαφείς. Υπάρχουν κάποιες προτάσεις αλλά σας λέω ότι η κατάσταση έχει γίνει λίγο ουσιαστικά στενάχωρη γιατί, σε οποιαδήποτε πρόταση πάμε να κάνουμε έχει εμπλακεί πια τόσο πολύ το σύστημα και η γραφειοκρατία από αρχαιολογία μέχρι τη χρηματοδότηση οι οποίες σε κάνουν να λες, ρε παιδιά έλεος, λίγο να σταματήσει όλο αυτό. Από την άλλη προσπαθούμε τουλάχιστον να συντηρήσουμε αυτή την κατάσταση ως έχει μέχρι να βρεθεί μια λύση γιατί καταλαβαίνετε ότι, ο πλακοσκεπής είναι ένα έργο που φτιάχτηκε πριν 20-30 χρόνια, εάν το ανοίξουμε για να μην έχουμε αυτά τα θέματα, μετά εγκυμονούν άλλοι κίνδυνοι όπως είναι κουνούπια, όπως είναι να βαλτώσουν νερά τους καλοκαιρινούς μήνες. Είναι ένα πολύπλοκο και δύσκολο εγχείρημα το οποίο ελπίζω τουλάχιστον με την τεχνολογία και με τους επιστήμονες να το λύσουμε τα επόμενα χρόνια.
Ερ: Εδώ είναι που κολλάει το «μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα». Ένα άλλο σημείο που πραγματικά το επικροτήσαμε, είναι ότι ξεκίνησε η αποστράγγιση της Λάμπης. Βέβαια, αφορά σε ένα μικρό τμήμα της, αλλά έστω έγινε μια αρχή. Είναι ένα τεράστιο θέμα και από ό,τι θυμάμαι και εσείς θα θυμάστε ακόμα καλύτερα, η Λάμπη ήταν ένας βάλτος πριν ακόμα πέσει το πρώτο τούβλο. Γνωρίζετε πότε θα ολοκληρωθεί το έργο και βέβαια εάν επεκταθεί, διότι όλη η περιοχή έχει πρόβλημα.
Σ.Κ.: Η Λάμπη είναι ένας οικισμός στον οποίο από χρόνια υπήρχε αυτό το πρόβλημα. Η αποστράγγιση πλέον δεν είναι μόνο θέμα της ΔΕΥΑΚ αλλά και της περιφέρειας. Ο καθαρισμός των ρεμάτων και η συντήρησή τους γίνεται από την περιφέρεια. Θεωρώ ότι είναι ένα δίκτυο το οποίο μας παρέδωσαν οι Ιταλοί, έπεσαν μετά, αυτό που είπατε, τα τούβλα, εμείς κάναμε στον βαθμό που μπορούσαμε αυτά που μπορούσαμε. Ελπίζω τουλάχιστον τα δίκτυα, γιατί υπάρχει και το πρόβλημα του εδάφους, να συνεχιστούν στο επόμενο διάστημα αλλά ότι αφορά στην πυκνοκατοικημένη περιοχή της Λάμπης, εμείς τουλάχιστον την έχουμε αποχετεύσει.
Ερ: Αλλάζουμε τελείως θέμα για να κλείσουμε και τη συνέντευξη. Οσονούπω κλείνει η χρονιά - σήμερα που μιλάμε είναι Δευτέρα, 31 Αυγούστου 2026 - και σε μικρό χρονικό διάστημα θα συζητηθεί και ο προϋπολογισμός. Υπάρχει σκέψη για αύξηση του τιμολογίου για την επόμενη χρονιά, κύριε Καμπουράκη;
Σ.Κ.: Όχι. Εμείς προσπαθούμε να τα κρατήσουμε στο ίδιο επίπεδο. Υπήρχε μια σκέψη κάποια στιγμή, να δούμε τουλάχιστον με την Κέφαλο μήπως υπάρξει αφαλάτωση, γιατί όπως σας είπα, η λειψυδρία οφείλεται σε πάρα πολλούς παράγοντες. Στις παράνομες γεωτρήσεις, στις παράνομες συνδέσεις, σε χίλια δυο. Όμως, πέρα από τα περιβαλλοντικά κόστη, πού θα πηγαίνει, δηλαδή, το υπόλοιπο της αφαλάτωσης, τι επιπτώσεις θα έχει στη θάλασσα, στην χλωρίδα, την πανίδα, υπάρχει και το κόστος του ρεύματος. Ποιος θα το επιμεριστεί; Θα το επιμεριστεί μόνο η Κέφαλος ή ολόκληρο το νησί; Δεν μπορεί να αυξήσεις το τιμολόγιο στην Κέφαλο και να αφήσεις στην Κω το ίδιο. Υπάρχουν τέτοιοι προβληματισμοί. Οπότε είδαμε πώς μπορούμε να εξοικονομήσουμε εκεί πέρα νερό σε συνεννόηση πάντα με τους επιχειρηματίες και τους κατοίκους, για να μπορέσουμε να συγκρατήσουμε τα τιμολόγια σε αυτό το κομμάτι. Αν κάποια στιγμή όμως χρειαστεί να κάνουμε τέτοιες παρεμβάσεις ή αφαλατώσεις ή καινούργια έργα ή δίκτυα, ίσως να χρειαστεί να ανεβάσουμε το τιμολόγιο. Προς το παρόν κρατάμε το ίδιο τιμολόγιο, που είναι πολύ χαμηλό το κόστος, αν σκεφτείτε, σας ξαναλέω, ότι σε άλλα μέρη της Ελλάδας το κόστος και τα τιμολόγια είναι πολύ μεγαλύτερα.
Ερ: Είναι αποδεκτό, λοιπόν, ότι έχουμε πρόβλημα με το νερό. Είπατε ότι, τον Οκτώβριο θα σας παραδοθεί η μελέτη για την κατάσταση του υδροφόρου ορίζοντα. Έχετε προβλέψει κάποιο σχέδιο, αν υπάρχει πρόβλημα;
Σ.Κ.: Όλα αυτά θα τα συζητήσουμε και με τον δήμαρχο και με την δημοτική αρχή και με όλες τις παρατάξεις και στη συνέχεια θα μεταφερθούν και στους τοπικούς βουλευτές, αλλά και στο ίδιο το κράτος και ο καθένας να αναλάβει τις ευθύνες του. Δεν μπορούμε να κρυβόμαστε πίσω από το δαχτυλάκι μας. Ο καθένας πρέπει να αναλάβει κάποια στιγμή τις ευθύνες του. Δεν μπορεί, δηλαδή, να ξέρουμε ότι στα επόμενα πέντε-δέκα χρόνια δεν θα υπάρχει νερό και να εθελοτυφλούμε γιατί ο τάδε επιχειρηματίας, είτε είναι εστιάτορας, είτε είναι ξενοδόχος, είτε είναι οποιοσδήποτε, είναι φίλος μας και για διάφορους λόγους ψηφοθηρικούς… Ή στο όνομα κάποιας επένδυσης και των θέσεων εργασίας, εμείς να δίνουμε τον νερό για να το σπαταλάμε έτσι. Σας ξαναλέω, όταν θα ‘χουμε απτά αποτελέσματα, ο καθένας μας θα αναλάβει τις ευθύνες του.
Ερ: Κύριε Καμπουράκη υπάρχουν πολλά ερωτήματα που βγαίνουν και από τις απαντήσεις σας, αλλά κάπου πρέπει να σταματήσουμε. Εδώ είμαστε να τα ξαναπούμε. Θα ήθελα να κάνετε εσείς τον επίλογο της κουβέντας μας.
Σ.Κ.: Πρέπει όλοι να καταλάβουμε και να είμαστε σώφρονες στο πώς καταναλώνουμε το νερό. Θεωρώ ότι αν όλοι μαζί, πρώτος, δεύτερος, τρίτος βαθμός, μπορέσουμε να συνεννοηθούμε και να μεταφέρουμε, σας ξαναλέω, στα μικρά παιδιά από τα σχολεία μέχρι τον τελευταίο κάτοικο ότι, το νερό είναι ένα αγαθό που μας αφορά όλους και τις επόμενες γενιές και κάνουμε μία οικονομία, ακόμα και το χειμώνα, θεωρώ ότι τα επόμενα χρόνια δεν θα έχουμε πρόβλημα. Τουλάχιστον θα μπορούμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές κάτι το οποίο μας άφησαν και εμάς οι πρόγονοί μας, οι πατεράδες μας.
Ερ: Μίλησα για επίλογο, αλλά… Θεωρώ ότι όλοι μας οφείλουμε να σεβόμαστε το νερό. Όμως, κύριε Καμπουράκη, τα νούμερα διαψεύδουν αυτό που λέτε. Όταν θέλουμε, για παράδειγμα, 10 κυβικά νερό το χειμώνα εμείς οι κάτοικοι και το καλοκαίρι θέλουμε 110 λόγω του τουρισμού, τι οικονομία να γίνει; Και στάλα νερό να μην πίνουμε, όλο αυτό που ξοδεύεται το καλοκαίρι πάλι εξαντλεί τον υδροφόρο ορίζοντα.
Σ.Κ.: Δυστυχώς, το καλοκαίρι οι απαιτήσεις είναι πολύ μεγαλύτερες. Όμως, η τουριστική ανάπτυξη της Κω πρέπει να συμβαδίζει με τις πραγματικές δυνατότητες των υδατικών πόρων του νησιού. Γι αυτό σας είπα ότι, πρέπει να συνεννοηθούν όλες οι βαθμίδες διοίκησης, όλοι οι βαθμοί εξουσίας και να πουν, «παιδιά, τι κάνουμε, πού πάμε;». Δεν μπορώ εγώ δηλαδή να μην δίνω άδεια και να παίρνει ο επιχειρηματίας άδεια από την περιφέρεια ή να με αγνοεί.
Ερ: Είστε αισιόδοξος ότι κάποια στιγμή αυτό θα γίνει;
Σ.Κ.: Ελπίζω και το εύχομαι. Μονόδρομος είναι.
Πηγή: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
